FOTOGRAFIA AMATORSKA
Zbigniew Wójcik
   Home      JURA      Zamek Ogrodzieniec - zwiedzanie

Wyżyna Krakowsko-Częstochowska  -  Zamek Ogrodzieniec (zwiedzanie)

                                                                        wycieczka z dnia 10 czerwca 2014r. 
 
         
 
W samym centrum Jury Krakowsko-Częstochowskiej, na najwyższym jej wzniesieniu Górze Janowskiego (515,5 m n.p.m.) zwanej również wzgórzem zamkowym lub Czubatką wybudowano w XIV wieku potężny murowany zamek "Ogrodzieniec" w miejscowości Podzamcze.
 
Jak ustaliły badania archeologiczne na pobliskiej górze Birów już w XII wieku istniało niewielkie grodzisko z drewnianą palisadą rządzone przez rycerski ród Włodków herbu Sulima. Dzisiaj na Górze Birów zrekonstruowano dawną osadę z wieżą bramną,palisadą i wieżą strażniczą, która to budowla jest doskonale widoczna z okolic zamku Ogrodzieniec.
 
         
 
 
 
 
Również na Gorze Janowskiego istniał  podobny gród nazywany "Wilczą Szczęką" który w  w roku 1241 został spalony przez Tatarów. Odbudowany przez Włodków jako gotycki zameczek był ich siedzibą aż do roku 1470.
 
W roku 1523 zamek staje się własnością kupieckiej rodziny Bonerów którzy w latach 1532 - 1547 przebudowali go na renesansowy zamek obronny. Kolejni właściciele - Firlejowie  w roku 1655 nadają wnętrzom wygląd barokowy.
 
W roku 1655 podczas najazdu szwedów zamek zostaje poważnie uszkodzony i ograbiony. Kolejny właściciel Stanisław Warszycki dokonał napraw i rozbudował zamek budując mur obronny, stajnie i wozownię.
 
W roku 1702 zamek ponownie zdobyty przez szwedów - zrabowany i podpalony. Od tego okresu nieodwracalnie popadał w ruinę, a od roku 1810 kiedy ostatnia mieszkanka opuściła zamek pozostawał niezamieszkały a ruina służyła okolicznym mieszkańcom  do pozyskiwania materiałów budowlanych.
 
Stan obecny ma statut trwałej ruiny udostępnionej do zwiedzania za opłatą.
 
Widok ruin zamku Ogrodzieniec od strony ul.Wojska Polskiego (droga nr 790) 
 
Uwagi praktyczne:
  • zamek Ogrodzieniec nie znajduje się w miejscowości o tej samej nazwie. chcąc dojechać do zamku należy jechać do miejscowości Podzamcze tj.  około 2 km od miejscowości Ogrodzieniec.
  • w pobliżu zamku liczne prywatne parkingi - najwięcej przy ul.Krakowskiej (w sezonie płatne)
  • wstęp na zamek płatny w zależności od wybranej opcji: zamek + muzeum + wystawa + sala tortur normalny - 9 zł; ulgowy 7 zł,                      gród na Górze Birów: normalny - 5 zł, ulgowy - 4 zł,         zamek + gród na Górze Birów:  normalny - 13 zł, ulgowy - 10 zł.
Powyższe ceny z roku 2014 - zwiedzanie bez przewodnika. W przypadku wynajęcia przewodnika opłata dodatkowa w zależności od ilości osób. 
 
Z centralnego placu Podzamcza do ruin dochodzimy ulicą Zamkową (ok.200-300m). Po wykupieniu biletów wchodzimy na plac podzamcza na którym po lewej stronie widać amfiteatr na tle grupy pięknych ostańców z wyróżniającym się "Wielbłądem" zwanym również "Sfinksem".
 
 
Na wprost ścieżki prowadzącej do ruin zamku można dostrzec zrekonstruowaną bramę wjazdową oraz grupę skał zespoloną z murami otaczającymi zamek noszących nazwę Niedźwiedź i Dwie Siostry.
 
 
          
 
Idąc ścieżką przez podzamcze zajmujące około 3 ha powierzchni trzeba sobie wyobrazić że kiedyś miało ono funkcje reprezentacyjne i gospodarcze. To tu znajdowały się budynki browaru i gorzelni. Na podzamczu uprawiano zboże i wypasano bydło. Tu odbywały się turnieje rycerskie.      Na dziedziniec główny zamku wchodzimy poprzez kamienny most i wieżę bramną.
 
 
        
 
 
     
 
Kiedyś wjazd prowadził przez naturalną szczelinę skalną i "Szyję bramną". W XVI wieku szczelina została zamurowana a na jej miejsce wybudowano kwadratową  wieżę bramną o sześciu kondygnacjach.
 
Nad bramą umieszczona była marmurowa tablica informująca że właścicielem jest Seweryn Bonar.
 
Po tablicy został jedynie ślad - widoczny jest również zarys lilijki herbowej rodu Bonerów.
 
 
Przekraczając główną bramę wjazdową w wieży bramnej zaczynamy zwiedzanie tych potężnych ruin zamkowych. W roku 2014 po dużej modernizacji udostępniono nową trasę turystyczną z nowymi punktami widokowymi.       Trasę zwiedzania pokazuję poniżej.
 
Poprzez wieżę bramną (1) wchodzimy na dziedziniec główny (2) zwany również Pańskim.  Za czasów swojej świetności dziedziniec otoczony był gankami i balustradami przebiegającymi na różnych poziomach które łączyły poszczególne pomieszczenia mieszkalne w różnych częściach zamku.
 
 
 Wokół dziedzińca znajdowały się pomieszczenia gospodarcze, magazynowe zwane sklepikami. Dzisiaj zgodnie z tradycją  wokół dziedzińca zrekonstruowano sklepiki gdzie można kupić pamiątki związane z zamkiem.
 
 
                     Oznaczenie na planie zwiedzania zamku:
 
                               1  - Baszta bramna
 
                               2 - Dziedziniec Pański
 
                              3 - Kuchnia kurna
 
                             4 - Zamek Wysoki
 
                             5 - Sypialnia Bonera
 
                             6 - Biblioteka
 
                             7 - Sala kredencerska
 
                            8 - Baszta kredencerska
 
                            9 - Izby rycerskie
 
                            10 - Kurza noga
 
                            11 - Dziedziniec gospodarczy
 
                            12 - Narożnik obronny
 
                           13 - Baszta skazańców
 
                           14 - Skarbiec i prochownia
 

 
 
         
 
Po przeciwległej stronie dziedzińca głównego znajduje się zejście do przyziemia w którym znajdowały się chłodnie i piwnice - obecnie mieści się w nich Karczma Rycerska w której można coś przekąsić.
 
          
 
 
 
W przyziemiu w wybudowanym przez Bonerów czteropiętrowym skrzydle północnym można zobaczyć wykuty w skale zbiornik na wodę opadową, studnię o głębokości ponad 100 metrów  oraz pomieszczenia kurnej kuchni (3) i izbę kuchcika.
 
 
 
Wejście na zamek wysoki wskazuje strzałka na murze - po wejściu do pomieszczenia zobaczymy wysokie kręte schody którymi należy wejść na samą górę.
 
 
 
 
         
 
Poprzez niskie pomieszczenie dostajemy się na zamek wysoki i możemy  podziwiać piękne widoki na okolice i inne części zamku.
 
        
 
Na zdjęciu niżej widoczna część południowo-wschodnia mieszcząca między innymi izbę stołową, salę jadalną kredencerską oraz wieżę bramną, wieżę skazańców i basztę kredencerską. Są widoczne kręte schody którymi na koniec kończy się zwiedzanie schodząc w okolice głównego wejścia wieży bramnej.
 
 
 
Zaś od strony północno-zachodniej doskonale widać gród królewski na Górze Birów, oraz ostaniec skalny Suchy Połeć - więcej zdjęć w wycieczki na te dwa obiekty pokazałem we wcześniejszej fotorelacji - link podany na końcu tej relacji. 
 
        
 
 
 
 
Poniżej jeszcze kilka fotek wykonanych z zamku wysokiego pokazujących fragmenty murów zamkowych oraz widok na podzamcze.
 
 
 
          
 
 
 
           
 
 
Z zamku wysokiego, tymi samymi krętymi schodami którymi wchodziliśmy należy zejść w dół a następnie przez kolejne pomieszczenie wchodzimy schodami na taras nad studnią a kładką nad kurną kuchnią docieramy do prywatnych komnat Bonerów tj. sypialni Bonera (5) i biblioteki (6).
 
 
... młodzież w sypialni Bonera.
 
Z sypialni Bonera wchodzi się do biblioteki (6) a następnie przechodzi do najstarszej murowanej części zamku środkowego wybudowanego jeszcze przez Włodków tj. sali jadalnej kredencerskiej (7), baszty kredencerskiej (8).
 
 
Schodząc o jeden poziom niżej dojdziemy do izb rycerskich (9) gdzie obecnie mieści się Muzeum Zamkowe. Dalej schodzimy wykutymi w skale schodkami do tzw. Kurzej Stopy (10). W najniższej jej części  znajduje się obecnie wystawa zamkowa - zbrojownia.
 
 
... Kurza Stopa widziana z zewnątrz zamku, po lewej widać wjazd na dziedziniec rycerski.
 
 
... widok z tarasu widocznego na górnym zdjęciu. Widać fragment dziedzińca rycerskiego oraz
 zarys czwartej wieży.
 
 
 
           
 
 
  
 
           
 
Z Kurzej Stopki dostajemy się na tzw. Dziedziniec Gospodarczy (11)  -  kiedyś mieściły się tu warsztaty, magazyny oraz ptaszarnia dlatego jego druga nazwa to "Ptasznik".
 
 
 
Dziedziniec gospodarczy jest wkomponowany pomiędzy budynek zamkowy, naturalne skały oraz gruby mur zwany kurtynowym z otworami strzelniczymi. Wzdłuż muru kurtynowego odtworzono krużganki które łączyły poszczególne komnaty zamku.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Krużgankami przechodzimy do południowego narożnika obronnego czyli "Bastionu Beluaru". Jest to najdalej na południe wysunięta część zamku pełniąca kiedyś przede wszystkim funkcje obronne o czym świadczą umieszczone  otwory strzelnicze które umożliwiały ostrzeliwanie podjazdu do baszty bramnej.
 
      
 
 
 
Kiedyś z tego miejsca z uwagi na dobrą widoczność ostrzeliwano napastników, dzisiaj z tych samych powodów możemy podziwiać ładne widoki w kierunku podzamcza.
 
 
 
 
To z tego miejsca wspaniale prezentują się grupy ostańców które już widzieliśmy wchodząc na podzamcze. Wśród nich najładniej "Wielbłąd", Dziurawa", Adept", Zakonnik".
 
         
 
   Skała "Wielbłąd" inaczej "Sfins", "Kaczor"         Skała "Okiennik" w Podzamczu
 
A od strony południowo-zachodniej ładnie widać "Skały Górne" z małą wnęką zamkniętą murami. Widzimy trzy skały - dwie z nich to "Dwie Siostry". W literaturze różnie nazywane - jedna z nich to "Sfinks", a druga to "Korkociąg" lub inaczej "Lalka", Ksantypa", Wieszczka" lub "Skała Gorgoniowa".    Trzecia ze skał w tym kompleksie to "Niedźwiedź".
 
         
 
W murze pomiędzy tymi trzema skałami w pomieszczeniu dawnej wartowni możemy obejrzeć wystawę obrazującą narzędzia tortur. Do tego pomieszczenia możemy się dostać po zakończeniu zwiedzania  ruin zamku  - od strony podzamcza.
 
          
 
Skały wokół Podzamcza są bardzo popularnym rejonem wspinaczkowym w Polsce. Jest tu wytyczonych ponad 300 dróg wspinaczkowych o różnym stopniu trudności. W czasie mojej obecności wspinacze pokonywali trasy na Niedźwiedziu i Lalce.
 
 
 
 
             
 
My z narożnika obronnego przechodzimy pod "Wieżę Skazańców" (13) i dalej schodkami w kierunku "Skarbca" - po prawej stronie mijamy wieżę bramną. To na tym poziomie w wieży bramnej znajdowała się kaplica zamkowa do której wejście było krużgankami od strony dziedzińca pańskiego.
 
 
 
 
Wieża bramna (poziom kaplicy zamkowej) 
 
Widocznymi na górnym zdjęciu schodami schodzimy obok pomieszczenia "Skarbca" (14) oraz "Prochowni (14), a następnie krętymi schodami schodzimy na dziedziniec pański i wychodząc na przedzamcze kończymy zwiedzanie tam gdzie je zaczynaliśmy.
 
          
                                                                                                                                                              ... po co są schody i zabezpieczenia -  by je omijać. Tylko gdzie są
                                                                                                                                                               opiekunowie?
 
Kończąc zwiedzanie stwierdzam, że ze wszystkich zamków jakie odwiedziłem w czasie pobytu na Jurze ten w Podzamczu robi największe wrażenie. Zarówno spacerując wokół ruin, jak również zwiedzając wnętrza ruin napotkamy wiele przepięknych zakątków i widoków co starałem się pokazać na zdjęciach.
 
Oczywiście jest tego tyle, że nie sposób wszystko pokazać - trzeba tu przyjechać i obejrzeć samemu. Myślę że tą relacją zachęcę do tego. Na koniec jeszcze kilka zdjęć.
 
 
 
           
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Przy opracowaniu tej  relacji korzystałem ze stron internetowych:
  • http/www.it-jura.pl
  • http://www.zamek-ogrodzieniec.pl
  • http:/smakijury
  • http://www.zamki.gower.pl
  • tablic informacyjnych umieszczonych na szlaku
 
Link do relacji spacer wokół zamku Ogrodzieniec i Góra Birów:  >Podzamcze i Góra Birów 
 
Powrót do strony głównej:  STRONA GŁÓWNA 
 
 
 

Wspierane przez Hosting o12.pl