FOTOGRAFIA AMATORSKA
Zbigniew Wójcik
   Home      GÓRY SOWIE i OKOLICE      Zamek Książ i palmiarnia. Część 2. (zamek Książ)
my
 

 
 
Po zwiedzeniu Palmiarni wyładowujemy rowery i ruszamy do pobliskiego zamku Książ. Trasę dojazdu rowerem oraz ważniejsze obiekty napotkane po drodze pokazuję poniżej.
 
 
 
Po przejechaniu około 1 kilometra dojeżdżamy do południowej bramy wjazdowej na teren parku zamkowego. Robimy pamiątkowe rodzinne zdjęcie.
    
 
         
 
       
 
Przed bramą po prawej stronie na niewielkim pagórku widoczna jest ciekawa budowla. Pierwotnie był to pawilon letni pełniący funkcje belwederu.
 
W roku 1883 rodzina Hochbergerów przekształciła go w kaplicę grobową dzisiaj znany pod nazwą mauzoleum  Hochbergerów.
 
Mauzoleum słynie z malowideł Feliksa Schefflera.
 
 
 
Zniszczone i ograbione przez wojska radzieckie w 1945 roku doczekało się po siedemdziesięciu latach renowacji. Odnowione, zostało otwarte dla zwiedzających.Na uroczystości otwarcia był książę Bolko von Hochberg, jedyny żyjący wnuk  księżnej Daisy.
 
Zaś po lewej stronie dwoma ścieżkami można dojść na dwa punkty widokowe: "Grób Olbrzyma" i "Diabelską Ambonę" z których jest doskonały widok na cały kompleks zamku Książ. Oto zdjęcia robione z tych punktów widokowych.
 
 
 
Z punktu widokowego Diabelska Ambona" widać też na wzgórzu, za przełomem rzeki Pełcznicy ruiny Starego zamku Książ. W linii prostej to tylko ok. 250 metrów. Ale najkrótsza ścieżka którą możemy się tam dostać prowadząca przez punkt widokowy "Plac Karoliny", następnie punkt widokowy "Plac Elizy" oraz mostek na rzece Pełcznicy to odległość 1,5 kilometra.

Zamek Stary Książ został zbudowany w latach 1794 - 1797 w miejscu wcześniejszego średniowiecznego  zamku piastowskiego z końca XIII wieku.

Pierwszy gród powstał między IX-X wiekiem, który pod koniec XIII wieku został przebudowany na murowany zamek obronny.

Zamek otoczono fosą i murem obronnym,a wejście do niego prowadziło przez bramę z dwoma wieżyczkami.

 
 
W budynku głównym połączonym z wieżą znajdowała się sala reprezentacyjna, sądowa, zbrojownie i sypialnie.
 
 
Pod kaplicą połączoną z głównym budynkiem krużgankami znajdował się loch pochodzący z zamku średniowiecznego. Podczas rozbudowy użyto wiele oryginalnych elementów renesansowych i barokowych przeniesionych z innych obiektów.
We wnętrzach umieszczono cenne zbiory militariów, obrazów i mebli, a na dziedzińcu zamkowym urządzano wzorowane na średniowiecznych turnieje rycerskie.
 
Gromadziły one wiele wybitnych osobistości, takich jak król pruski Fryderyk Wilhelm III i innych. Zamek spłonął 19 lub 20 maja 1945 roku, podpalony przez żołnierzy radzieckich.
 
Do dziś zachowała się sztuczna ruina z końca XVIII w. z pozostałością głównego budynku zamku z zachowanym podziałem wewnętrznym. Brak w nim stropów, a z wieży zamkowej ocalały tylko fragmenty. Zachowały się również dwa renesansowe portale  i część muru dawnego ganku prowadzącego do kaplicy, z której pozostały tylko ściany i resztki przy kaplicznej wieży.
 
 
My po zwiedzeniu zamku Książ mamy w planie wycieczkę rowerową do ruin zamku Cisy, a następnie przełomem rzeki  Pełcznicy dotarcie do ruin Starego Zamku Książ.
 
Na razie pędzimy w kierunku zamku Książ, przez budynek bramny dostajemy się na obszerny plac reprezentacyjny zamkowy. Na dachu zamku trwają końcowe prace remontowe po pożarze który strawił ponad 500 m2 dachu w grudniu 2014 roku.
 
        
 
         Widok od strony zamku na budynek bramny.

Budynek bramny

Zabezpieczamy rowery i idziemy zwiedzać zamek.

Uwagi praktyczne - godziny otwarcia kas biletowych i ceny (dot. zamku i palmiarni)

1 kwietnia - 30 września

poniedziałek - piątek:
- kasa czynna w godz. 10.00 – 17.00
sobota - niedziela:
- kasa czynna w godz. 10.00 – 18.00

1 października – 31 marca

poniedziałek - piątek:
- kasa czynna w godz. 10.00 – 15.00
sobota - niedziela:
- kasa czynna w godz. 10.00 – 16.00

UWAGA: Ostatnie wejście z przewodnikiem dla turystów indywidualnych jest organizowane najpóźniej godzinę przed zamknięciem Kasy Biletowej (tj. w sezonie: o godzinie 16.00 w dni robocze i o godzinie 17.00 w weekendy, poza sezonem: o godzinie 14.00 w dni robocze i o godzinie 15.00 w weekendy).

Zamek Książ oraz palmiarnia są ponadto nieczynne dla zwiedzających w dniach:

- Pierwszy dzień Świąt Wielkanocnych (święta ruchome)
- Dzień Wszystkich Świętych - 1.11.
- Pierwszy dzień Świąt Bożego Narodzenia - 25.12.
- Nowy Rok - 01.01.

Ceny biletów w zależności od zakresu zwiedzania.
 Najbardziej popularne zwiedzanie indywidualne bez przewodnika to pakiet: zamek,tarasy i palmiarnia w cenie biletu normalny - 25 zł, ulgowy - 18 zł. Dopłata za przewodnika w języku polskim to 5 zł.
 
 
Po dokonaniu  w kasie dopłaty(5 zł) za przewodnika wykorzystujemy kilka minut czasu które zostały do zebrania grupy i odwiedzamy sklepik do którego wchodzi się z głównego holu przy kasach.
 
Można tu kupić pamiątki, książki związane z zamkiem Książ, pocztówki, mapy,porcelanę wałbrzyską itp.
 
Zamek Książ w Wałbrzychu położony jest na wysokości 395m n.p.m na wysuniętym urwistym cyplu, pośród otaczającego go lasu,  to ogromy kompleks architektoniczny. Jest to trzeci co do wielkości zamek w Polsce po Malborku i Wawelu.

      
Najlepiej widać to z punktu widokowego "Diabelska Ambona" gdzie jest widoczna całość od strony południowej. Dokładnie widać tarasy zamkowe położone na różnych poziomach, oraz mury oporowe i zamkowe. Nic dziwnego, że tak wielki kompleks przyciąga do Wałbrzycha wielu turystów, tym bardziej że po ostatnich remontach jest coraz więcej do pokazania.
Do wyboru w zależności od ceny biletu wstępu są różne trasy zwiedzania. 
 
My wybraliśmy trasę "Od Piastów do tajemnic II wojny światowej", obejmującą zwiedzanie z przewodnikiem który zapoznał nas z historią zamku oraz oprowadził po następujących salach części barokowej:
  • Salon zielony
  • reprezentacyjną Salę Maksymiliana
  • Salon Biały
  • Salon Chiński
  • Salon Gier
  • Salon Barokowy
Po dojściu do "Skały Szczęścia" i przejściu do Sali Rycerskiej kończy się ten etap zwiedzania (tzw. Książ Barokowy).
 
Przechodzimy na tarasy a następnie do pomieszczeń zamkowych przebudowanych przez Niemców w czasie II wojny światowej w ramach w ramach planu pod kryptonimem "Riese" ("Olbrzym"). W dalszej części trasa prowadzi przez sale zamkowe tj.: Hol Myśliwski, Kompleks Sali Balowej, Salę Konrada z Czarnym Dziedzińcem. Ostatnim zwiedzanym obiektem jest fragment tunelu o długości 96 m wybudowanego przez Niemców. 
 

 
Salon Zielony utrzymany jest w stylu rokoko, znajduje się w nim oryginalny barokowy kominek z czerwonego marmuru.
 
Ciekawostką jest sztukateria sufitowa, której główna wstęga ma lustrzane odbicie na parkiecie. Takie rozwiązania są również w kilku innych salonach.
 
Meble tu eksponowane pochodzą z końca XIX wieku. W tym pomieszczeniu dowiadujemy się od przewodnika dużą ilość informacji o księżnej Marii Teresie Oliwii Hochberg von Pless zwanej Daisy lub Sisi. Pochodziła ze znanej arystokratycznej angielskiej rodziny Cornwallis-West. W roku 1891 poślubiła  księcia pszczyńskiego Hansa Heinricha XV Hochberga bogatego arystokratę niemieckiego i zamieszkała na zamku Książ. W czasie naszej wędrówki po pałacu jeszcze wielokrotnie przewodnik nawiązywał do księżnej.
Salon Maksymiliana 
Przechodzimy do najbardziej reprezentacyjnej sali zamku Książ zwanej Salą Maksymiliana.
 
 
 
Nazwa związana jest z osobą Konrada Ernesta Maksymiliana Hochberga, to za jego czasów w latach 1718 - 1732 dobudowano i urządzono część barokową zamku którą teraz zwiedzamy.
 
Nad wystrojem wnętrza pracowali wybitni architekci, sztukatorzy i rzemieślnicy, których efekty pracy możemy teraz oglądać. Na szczególną uwagę zasługuje plafon o tematyce mitologicznej dzieło Antoniego Feliksa Schefflera z roku 1732, gdzie centralną postacią jest Pegaz.
 
 
 
Na malowidle przedstawiona jest również Pallas Atena i dziewięć muz historycznych. W narożach namalowane cztery medaliony z alegorycznymi scenami.
 
 
Dziełem mistrza Schefflera były również dwa obrazy umieszczone nad dzrzwiami - obecnie puste ramy wypełnione płótnem.
 
 
 
 
Całość wystroju uzupełniają dwa kominki umieszczone na przeciwległych ścianach, wykonane z czarnego, włoskiego marmuru ozdobione rzeźbami oraz wazonem z orłem w koronie.
 
Zrekonstruowane na podstawie zachowanej dokumentacji żyrandole wykonane są z drewna lipowego.
 
Sala Maksymiliana jest jedyną wiernie odrestaurowaną salą zamku Książ.
 
Następnym pomieszczeniem jest Salon Biały, dawniej był to Salon Czerwony gdyż ściany zdobiły jedwabne draperie koloru czerwonego. Na uwagę zasługuje sufit z dekoracją sztukateryjną. 
 
        
 
Przechodzimy do charakterystycznego Salonu Chińskiego. Jego nazwa pochodzi od współczesnych tkanin ściennych przedstawiających spotykane często w sztuce Orientu motywy drzew kwitnącej wiśni oraz pawi.
 
       
 
Sufit zdobiony sztukaterią, której delikatna wstęga powtarza się we wzorze parkietu. Dekorację salonu uzupełnia żyrandol z ciągnionego, barwionego szkła kryształowego, prawdopodobnie wykonany w Murano koło Wenecji.
 
 
 
Ściany salonu wyłożone są stiukiem czyli sztucznym marmurem, natomiast barokowy kominek wykonany jest z autentycznego czerwonego marmuru. Meble w salonie reprezentują trzy style: wiedeński zegar i sekretarzyk to klasycyzm, krzesła, fotel i kanapa - neorokoko, a dwa stoliki konsolowe - empir.
 
 
 
 
Salon Gier - sufit zdobi sztukateria gipsowa w kształcie okręgu, której główna wstęga ma swoje lustrzane odbicie w parkiecie. Niegdyś ściany salonu zdobiły gobeliny przedstawiające historię Heleny i Parysa. Obecnie ściany wyłożone są współcześnie wykonanymi tkaninami, z motywami tańczących i grających postaci. Meble zdobione są dwiema technikami: intarsją - łączenie kilku gatunków drewna w kolorowe kompozycje; inkrustacją - łączenie drewna z innymi materiałami, np.: masą perłową, kością słoniową, metalem.
 
 
 
 Salon Barokowy - autentyczny XVIII wieczny plafon. Centralne malowidło plafonu przedstawia mitologiczną postać - boginię Florę, opiekunkę przyrody.
 
 
Cztery narożne medaliony z amorkami zrekonstruowano w 1975 roku. Dawniej na ścianach wisiały portrety rodzinne Hochbergów, a wyposażenie wnętrza uzupełniał rokokowy kominek.
 
Obecnie ściany salonu pokryte są tkaninami lnianymi, zaprojektowanymi przez prof. Zofię Wnuk. Na ścianie - obraz nieznanego malarza przedstawiający patronkę łowiectwa Dianę.
 
 
 
 
 
Na uwagę zasługuje intarsjowana skrzynia podróżna, wykonana z drewna dębowego, sygnowana datą 1724. Pozostałe meble w tym salonie to: - stół konsolowy z marmurowym blatem dwa krzesła dębowe w typie mebli gdańskich.
 
Korytarzami idziemy w kierunku Sali Konrada. Po drodze podziwiamy odnowione portale, wystawę wyrobów ceramiki wałbrzyskiej, oraz zapoznajemy się z umieszczonych tablic, fotografii z rodziną Hochbergów.
 
 
       
 
             
                
 
Bardzo dużo tablic dotyczy księżny Daisy - między innymi jest plansza "Daisy przemyśleń kilka", oraz "Z miłości do miasta i jego ludu".
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Księżna Daisy uchodziła za kobietę szczególnej urody co widać na fotografiach.
Mijamy Salę Kominkową znajdującej się w zachodniej części zamku - dobudowana podczas rozbudowy zamku w 1909 - 1923 roku. Zdobiony sufit został zdemontowany po 1945 roku.
 
       
 
 
Jesteśmy w Sali Konrada, dawnej małej sali balowej mieszczącej się w renesansowym skrzydle zamku. Kiedyś zachwycała bogatym wyposażeniem i barokowym wystrojem z XVIII wieku. Podczas II wojny światowej wnętrze całkowicie przebudowano. Obecnie z dawnego wystroju zachował się jedynie neobarokowy kominek z trójkątnym zakończeniem wypełnionym muszlą.
 
       
 
       
 
Tuż obok znajduje się Sala Rycerska z której okien widać Czarny Dziedziniec z którego dostrzec można wieżę zamkową. Na szczególną uwagę  zasługuje kamieniarka z czerwonego piaskowca. Na dziedzińcu zwraca uwagę cembrowina studzienna, posiadająca metalowe zwieńczenie. Sama studnia spełniająca kiedyś rolę cysterny na wodę o głębokości 20 metrów została zasypana w czasie II wojny światowej.
 
 
       
 
Przechodzimy przez kilka odremontowanych sal ale jeszcze nie zagospodarowanych. Z zasady są w nich jedynie ładne kominki. Oto kilka z nich.
 
 
 
       
 
Na tym kończy się zwiedzanie sal zamkowych. Poprzez sklepik z pamiątkami i mały punkt gastronomiczny wychodzimy na tarasy zamkowe i wchodzimy do podziemia pałacu.
 
       
 
W roku 1944 zamek Książ przejęła organizacja "Todt" która wysiedliła wszystkich jego mieszkańców. Zaczęły się prace związane z przebudową zamku na dużą skalę. Pod zamkiem zaczęto drążyć tunele, szyby a wszystko otoczone było dużą tajemnicą. Jak duże były to roboty niech świadczy fakt , że pracowało tu kilka tysięcy więźniów pobliskiego obozu koncentracyjnego Gross-Rosen, a w maju 1944 roku powstał w Książu AL Furstenstein - obóz pracy Książ.
 
Do dzisiaj są różne teorie dla jakich potrzeb budowano tak duży obiekt pod zamkiem. Jedna z nich mówi , że miała tu być główna kwatera Hitlera. Inna, że że miała to być główna siedziba Ministerstwa Spraw Zagranicznych III Rzeszy, a jeszcze inna. że miały tu powstać tajne fabryki broni chemicznej lub bakteriologicznej.
 
       
 
Niedawno udostępniono dla zwiedzających malutki fragment (mniej niż 100m) tunelu pod zamkiem zakończony niedokończonym szybem który odwiedziliśmy słuchając opowieści przewodnika. Po obejrzeniu wychodzimy z powrotem na tarasy zamkowe.
 
 
 
        
 
 
       

Z zaciekawieniem słuchamy ostatnich wiadomości o zamku, żegnamy przewodnika i wracamy do rowerów - teraz wycieczka rowerowa na którą zapraszam do osobnej fotorelacji.
 
Wycieczka rowerowa do ruin zamku Cisy:  Rowerowa Zamek Książ-ruiny zamku Cisy. 
 
Powrót do strony głównej:  STRONA GŁÓWNA 
 
 
 
 
 
http://podroze.onet.pl/aktualnosci/walbrzych-otwarcie-mauzoleum-hochbergow-przy-zamku-ksiaz-po-renowacji/swcn0
http://www.ksiaz.walbrzych.pl/trasy-zwiedzania.html
tabliczki informacyjne w poszczególnych salach
 
 

Wspierane przez Hosting o12.pl