FOTOGRAFIA AMATORSKA
Zbigniew Wójcik
   Home      RADOM I OKOLICE RADOMIA (w promieniu do 100km)      Szydłowiec cz.III - kościół św.Zygmunta,góra trzech krzyży,cmentarz komunalny,nieczynne kamieniołomy.
 
 
                   
Spacer po Szydłowcu część III -  kościół św.Zygmunta, góra trzech krzyży, cmentarz komunalny.

                                                                                                                    Wycieczka z dnia 1 lutego 2017 r.
 
      
 
Spacer w części II zakończyliśmy na Rynku Wielkim w okolicy kościoła na km 2,9 trasy. W części III spaceru po zwiedzeniu kościoła św.Zygmunta  (na planie obiektów zaznaczony nr 11) ruszymy dalej z ok. 3,0 km trasy - poniżej mapki z obiektami i trasą.      Kto jest zmęczony może zakończyć wycieczkę na 3,0 km trasy.
 
       
 

Kościół św.Zygmunta 1elewacja zachodnia (od ul. Kamiennej)
Kościół zamyka południową pierzeję Rynku Wielkiego. Został wybudowany w latach 1493 - 1509 z kamienia piaskowego przez Odrowążów Szydłowieckich w miejscu drewnianego kościoła.
 
Kościół św.Zygmunta - widok od strony Rynku Wielkiego.
 
Najstarszy dokument pisany dla parafii św.Zygmunta pochodzi z 1401 roku i dotyczy pierwszego drewnianego kościoła erygowanego przez braci Jakuba i Sławka Odrowążów, którzy przyjęli później nazwisko Szydłowieckich.
 
Kościół drewniany stał w tym samym miejscu tj. w południowej pierzei Rynku Wielkiego. W roku 1493 Jakub Szydłowiecki rozpoczął budowę murowanej świątyni, którą dokończył jego brat Mikołaj Szydłowiecki - kasztelan radomski i podskarbi wielki koronny. Mikołaj Szydłowiecki ufundował również większość wyposażenia kościoła oraz dobudował od strony południowej kaplicę - nekropolię rodową. Na kościelnym placu, od strony północnej stoi pomnik Jana Pawła II postawiony w 2007 roku, gdzie postać jest trochę zniekształcona, przez co wywołuje liczną krytykę zwiedzających.
 
Prezbiterium od strony południowo-wschodniej. Tuż obok figura św.Jana Nepomucena która powstała prawdopodobnie w połowie XIX wieku, wiadomo tylko, że w 1900 roku była odrestaurowana. Kościół wybudowany z piaskowca szydłowieckiego jest orientowany tzn. prezbiterium usytuowane jest od strony wschodniej.
 
Do prezbiterium przylega od strony północnej gotycka zakrystia i skarbczyk, posiadająca tak jak cała bryła kościoła duże przypory.
 
Zakrystia i skarbczyk dobudowane od strony północnej.
 
W latach 1662 - 1661 na dwóch przyporach wyryto kamienne zegary słoneczne zachowane do dnia dzisiejszego - poniżej po lewej jeden z nich.
 
  Zegar słoneczny z 1632 r. na przyporze prezbiterium kościoła św.Zygmunta w Szydłowcu.      Sygnaturka z XVII wieku na kościele św.Zygmunta w Szydłowcu.

Nad nawą, na dwuspadowym dachu krytym czerwoną dachówką wybudowana w XVII wieku wieżyczka (sygnaturka). W roku 1914 sygnaturka i kopuła kruchty zachodniej została zestrzelona przez wojska austriackie, odbudowane w roku 1926 wg planów Stefana Szyllera - znanego architekta warszawskiego. 
 
                               Kościół po zniszczeniach w 1914 r.                           Kościół św.Zygmunta w 2017 r.
Na archiwalnym zdjęciu  widać kościół św.Zygmunta zniszczony  w 1914 roku - bez sygnaturki i kopuły na kruchcie zachodniej. Dla porównania, obok zamieściłem zdjęcie wykonane w 2017 r.
 
Dla zainteresowanych, bardzo dużą oryginalną atrakcją mogą być wyryte w blokach piaskowca inskrypcje (graffiti) znajdujące się głównie po południowej stronie kościoła.
Inskrypcje (graffiti) na murze kościoła św.Zygmunta w Szydłowcu, Jest ich ok. 100 szt i zawierają nazwiska, imiona i daty obwiedzione konturami budowli z chorągiewkami, część opatrzono krzyżami. Przypuszcza się , że zastępowały one płyty nagrobne mniej zamożnym parafianom chowanych na przykościelnym placu.
 
Z dat zawartych na inskrypcjach wynika że powstały na przełomie XVI - XVII wieku. Poniżej inskrypcje z 1674  oraz 1592 roku oraz napis upamiętniający Marcina Miecznika (Martinusa Gladiatora) z 1592 r.
 
Inskrypcja z 1674 roku.
 
 
Inskrypcja z 1592 roku na murze kościoła św.Zygmunta w Szydłowcu.
 
Będąc na placu kościelnym warto zwrócić uwagę na wybudowaną w XVI wieku dzwonnicę (na planie obiektów zaznaczona nr 12), oraz piękną kruchtę od zachodniej strony kościoła z charakterystycznym baniastym hełmem i latarnią - oczywiście oba obiekty z kamienia szydłowieckiego
 
  Kamienna dzwonnica z XVI wieku przy kościele św.Zygmunta w Szydłowcu.       Rzeźba przy północnym  wejściu do kościoła św.Zygmunta.       Kruchta z XVI wieku przy kościele św.Zygmunta w Szydłowcu.    
 
    Wieża i kruchta kościoła św.Zygmunta w Szydłowcu widziana od strony ul. Kamiennej.Wieża i kruchta kościoła św.Zygmunta w Szydłowcu widziana od strony ul. Kamiennej.
 
Kiedy w roku 1555 Mikołaj Radziwiłł "Czarny" przyjął kalwinizm, zamknął w 1564 kościół, jednak nie zamieniając go na kościół protestancki. Katolikom przywrócił świątynię jego syn Mikołaj Krzysztof  Radziwiłł  zwany "Sierotka". W swojej historii kościół był kilka razy niszczony, między innymi w czasie pożaru w 1876 roku czy podczas I i II wojny światowej - zawsze odbudowywany. W latach 2004-2006 zewnętrza elewacja kościoła została gruntownie odnowiona, odzyskując swój pierwotny wygląd.
 
  Wejście północne do kościoła św.Zygmunta w Szydłowcu.      Nad wejściem północnym ciekawa stara inskrypcja.
 
Wchodzimy do wnętrza świątyni przez wejście północne do przedsionka (kruchty) w której stoi kamienne Aspersorium czyli kropielnica – kamienne lub metalowe naczynie ze święconą wodą, umieszczone na trwale w przedsionku kościoła. Nad nią metalowy znak dedykacyjny tzw. zacheuszek z roku 2000.
 
Kropielnica i zacheuszek w północnej kruchcie kościoła św.Zygmunta. Nie jest to jedyny zacheuszek, na ścianach wewnątrz świątyni  znajdziemy ich kilkanaście w miejscach namaszczenia ścian w trakcie poświęcenia kościoła. Dawniej namaszczenia ścian w dwunastu miejscach dokonywał zawsze biskup w trakcie liturgii poświęcenia kościoła, a znaki te nanosi się bezpośrednio po namaszczeniu ołtarza.

Zacheuszek ze ściany kościoła św.Zygmunta w Szydłowcu.
 
Obecnie biskup namaszcza ołtarz, a pomocnicy biskupa tzw.prezbiterzy ściany kościoła.Miejsca namaszczeń oznaczano w różny sposób: przy pomocy kamiennych płyt, malowania na tynku lub oznaczania kinkietami na świece. Zacheuszki z kościoła św. Zygmunta, malowane na tynku mają jednakowy motyw w postaci koła z ornamentowym krzyżem w środku.
 
W środku rzuca się w oczy ołtarz główny wykonany w latach 1507 – 1510, ufundowany przez Albrychta Władysława Radziwiłła i jego żonę Annę Sapieżankę.W ółtarz jest wmontowany późnogotycki  tryptyk ukoronowania Najświętszej Marii Panny w otoczeniu aniołów. Z uwagi na bogactwo snycerki i malarstwa należy do najpiękniejszych i najcenniejszych późnorenesansowych  ołtarzy na Mazowszu.

Ołtarz główny w kościele św.Zygmunta w Szydłowcu.
     Późnogotycki tryptyk w ołtarzu głównym kościoła św.Zygmunta w Szydłowcu. 
 
Jak widać na zdjęciach ołtarz główny znajduje się w prezbiterium  posiadającym ciekawe sklepienie gwiaździste , którego szkic w skali 1:1 znajduje się na północnej ścianie nawy w okolicy chóru.
 
Szkic sklepienia prezbiterium w skali 1:1 na ścianie nawy.
 
W całym kościele w wystroju dominuje złoto - nic dziwnego że w starym porzekadle znalazło wyraz w przysłowiu „w szydłowieckiej farze są złote ołtarze” - co w tym przypadku jest zgodne z prawdą.
 
                       Ołtarz główny w kościele św.Zygmunta w Szydłowcu.Ołtarz główny w kościele św.Zygmunta w Szydłowcu.
 
W prezbiterium na północnej ścianie umieszczony jest przepiękny późnogotycki poliptyk, przedstawiający Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny i sceny ewangeliczne, został wykonany w 1509 r. w warsztatach krakowskich.
 
Tak otwarte skrzydła poliptyku jak na zdjęciu dolnym ukazują, centralnie -  scenę główną Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, zaś na czterech kwaterach po bokach są zilustrowane sceny: po lewej na dole - Opłakiwanie Chrystusa, po prawej na dole - Zmartwychwstanie, po lewej na górze - dwie postacie świętych męczennic, Agnieszki i Katarzyny Aleksandryjskiej, po prawej na górze - dwie postacie świętych męczennic, Barbary i Doroty.
 
                  Poliptyk na ścianie północnej prezbiterium w kościele św.Zygmunta w Szydłowcu - skrzydła ze świętymi.Poliptyk na ścianie północnej prezbiterium w kościele św.Zygmunta w Szydłowcu - skrzydła ze świętymi.
 
Gdy zamkniemy widoczne na górnym zdjęciu skrzydła zewnętrzne widoczne są jedynie cztery kwatery skrzydłowe  z ośmioma postaciami świętych tzw.świadków Chrystusa ( po dwóch w kwaterze).
 
Widoczne cztery skrzydła poliptyka.
Są to: święty Jan Chrzciciel i Jan Jałmużnik, święty diakon Wawrzyniec i Szczepan, święty Wojciech i Wacław, święty Florian i Stanisław (zdjęcie na dole).
 
            Poliptyk na ścianie północnej prezbiterium w kościele św.Zygmunta w Szydłowcu - skrzydła ze świętymi.
               
Zdjęcie z lewej pokazuje cały poliptyk z kwaterą centralną, dolną oraz z uchylonymi czterema skrzydłami.
 
W każdym skrzydle jest po cztery kwatery, co razem z kwaterą centralną i dolną daje 18 obrazów.
 
Gdy otwarte są cztery skrzydła ukazuje się osiem kwater z tzw. Cyklem Pasyjnym (zdjęcie dolne). Patrząc od kwatery górnej lewej jest to: Modlitwa Jezusa w Ogrójcu, Pojmanie Chrystusa, Chrystus przed Kajfaszem, Chrystus przed Piłatem, Biczowanie Chrystusa, Upadek pod krzyżem, Chrystus oczekujący na śmierć i Śmierć na krzyżu.
Za życia Jakuba Szydłowieckiego powstała najpewniej część środkowa ołtarza oraz sceny pasyjne na skrzydłach.
Po śmierci Jakuba Szydłowieckiego w 1509 r. to właśnie wdowa po nim – Zofia miała czuwać nad dalszymi pracami przy szydłowieckim ołtarzu.
 
                 Poliptyk z zamkniętymi skrzydłami wewnętrznymi - Cykl Pasyjny.Poliptyk z zamkniętymi skrzydłami wewnętrznymi - Cykl Pasyjny.
 
Bez względu jak otwarte są skrzydła, na dole zawsze jest widoczna kwatera z wyobrażeniami rodziny Szydłowieckich - fundatorów poliptyku. Jest tam Jakub Szydłowiecki, jego żony i córki.
 
              Poliptyk na ścianie północnej prezbiterium w kościele św.Zygmunta w Szydłowcu.

 
Portal wejściowy do zakrystii.
W prezbiterium, na ścianie północnej obok portalu wejściowego z metalowymi drzwiami do zakrystii znajduje się płyta nagrobna Mikołaja Szydłowieckiego z czerwonego marmuru węgierskiego wykonana przez Bartłomieja Berrecci, budowniczego kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu.Jeszcze w XIX wieku nagrobek miał bogatą oprawę architektoniczno-rzeźbiarską o czym świadczą fragmenty wmurowane na murze ogrodzeniowym kościoła.
 
      Płyta nagrobna Mikołaja Szydłowieckiego w kościele św.Zygmunta w Szydłowcu.
 
Boczne złocone ołtarze poświęcone są Matce Boskiej Szkaplerznej i św. Annie. Na zdjęciu dolnym widać ołtarze boczne oraz piękne sklepienie gwiaździste w prezbiterium.
 
Na ołtarzach bocznych można zauważyć opisywane wcześniej zacheuszki w formie koła z krzyżem - symbol namaszczenia ołtarzy (zdjęcie dolne)
 
                    Ołtarz główny i boczne ołtarze MB Szkaplerznej i św.Anny w kościele św.Zygmunta w Szydłowcu. Ołtarz główny i boczne ołtarze MB Szkaplerznej i św.Anny w kościele św.Zygmunta w Szydłowcu.
      
W dużo szerszej i wyższej od prezbiterium nawie głównej widzimy, wyjątkowy jak na gotyk, płaski wykonany z desek modrzewiowych strop z polichromiami przedstawiającymi patrona kościoła, św.Zygmunta Króla w majestacie.
 
Polichromie na suficie kościoła św.Zygmunta w Szydłowcu.
 
Polichromie na stropie wykonano w 1754 roku i przedstawiają one św.Zygmunta, Czterech Ewangelistów, Wniebowzięcie Matki Boskiej, św. Rocha, św. Kazimierza, Matkę Boską Szkaplerzną.
 
Polichromie na suficie kościoła św.Zygmunta w Szydłowcu.
Autorem częściowo zachowanych polichromii w nawie, a także na stropie nawy jest sprowadzony przez Mikołaja Szydłowieckiego cysters Stanisław Samostrzelnik.
 
Fragment zachowanej polichromii na ścianie nawy.
 
W nawie, na ścianie północnej znajduje się dwustronny nagrobek ostatniego Radziwiłła, który władał Szydłowcem i jego żony Marii (nie zostawili potomków). Na zewnętrznej ścianie kościoła umieszczono architektoniczną obudowę z tablicą inskrypcyjną, natomiast wewnątrz kościoła nagrobek z rzeźbą.
 
Zewnętrzny nagrobek ostatniego Radziwiłła na zewnętrznej ścianie kościoła.
 
 
Nagrobek ostatniego Radziwiłła i jego żony.Na czarnym marmurowym cokole znajduje się piękna rzeźba kobiety z białego marmuru symbolizująca leżącą Ariadnę, sygnowana przez znanego rzeźbiarza Jakuba Monaldiego w 1795.
 
Nagrobek powstał na zamówienie ówczesnego proboszcza Józefa Gawdzickiego – brata zmarłej, jako swoisty dowód jego ambicji.
 
Otóż hr. Maria z Gawdzickich Radziwiłłowa, ukochana żona Mikołaja Radziwiłła, jako aktorka i córka kuchmistrza księcia Augusta Czartoryskiego, nie była godną partią dla magnata.
 
Książę, wbrew stanowisku rodziny i nie zważając na opinię środowiska, poślubił wybrankę swego serca, dając dowód, że miłość wszystko zwycięża, także śmierć.
 
Mówi o tym epitafium: „Xsiąże Mikołay Radziwiłł z Małżonką swoią Maryą z Gawdzickich Radziwiłłową iako nierozdzielni za życia tak nierozłączeni po śmierci w tym tu grobowcu spoczywają”.
 
Historia ich wielkiej miłości znalazła swoje odbicie w „Trędowatej” Heleny Mniszkówny. Z ciekawszych detali wyposażenia nawy jest renesansowy strop pod chórem z roku 1519 - 1532 z dobrze zachowanymi do dzisiaj rzeźbionymi i malowanymi rozetami w laurowych wieńcach, oraz droga krzyżowa umieszczona na ścianach.
 
   Kasetonowy strop pod chórem kościoła św.Zygmunta w Szydłowcu.        Droga krzyżowa w kościele św.Zygmunta w Szydłowcu.
 
Po stronie południowej nawy znajduje się kaplica Najświętszej Marii Panny wybudowana pierwotnie jako nekropolia Szydłowieckich. Budowę kaplicy rozpoczął Jakub Szydłowiecki, a dokończył jego brat Mikołaj. W ołtarzu kaplicy znajduje się obraz Matki Boskiej Rodzicielki, sprowadzony z Flandrii. Nad wejściem do kaplicy NMP znajduje się rzeźbiony krucyfiks w otoczeniu aniołów zbierających do kielichów krew z ran Chrystusa.
 
              Ołtarz w kaplicy NMP w kościele św.Zygmunta w Szydłowcu.                  Krucyfiks i herb na wejściem do kaplicy NMP.
 
Na jednej ścianie kaplicy Najświętszej Marii Panny ciekawe zestawienie obrazów przedstawiających polskich świętych kanonizowanych przez Papieża Jana II autorstwa Wojciecha Wdowskiego z Radomia.
 
Papież Jan Paweł II - 27 kwietnia 2014, w Niedzielę Miłosierdzia Bożego, papież Franciszek podczas uroczystej mszy świętej na placu świętego Piotra przy koncelebrze emerytowanego papieża Benedykta XVI, bł. Jan Paweł II został ogłoszony świętym i włączony w poczet świętych Kościoła katolickiego.
 
św. Faustyna Kowalska,   św.Maksymilian Kolbe,   św.Urszula Ledóchowska
 
 
 
 
św.Albert Chmielowski,   św.Józef,Sabestian Bilczewski,  św.Rafał Kalinowski
 
 
 
 
 
 
św.Jadwiga Królowa Polski,       św.Jan z Dukli,      św.Kinga
 
 
 
 
Jan Paweł II w ciągu 26 lat trwania swego pontyfikatu wyniósł na ołtarze więcej świętych niż wszyscy poprzedni papieże od końca XVI wieku, ogromnie wzbogacając panteon świętych i błogosławionych czczonych przez katolików na całym świecie.

W szczególny sposób dotyczy to Polaków, których Kościół katolicki wskazał oficjalnie jako wzór świętości dla swoich wiernych. Do chwili, gdy Karol Wojtyła zasiadł na stolicy Piotrowej Kościół polski mógł się cieszyć zaledwie z 15 oficjalnie kanonizowanych świętych, za pontyfikatu Jana Pawła II natomiast wzbogacił się aż o 12 kolejnych osób. Jeśli chodzi o osoby beatyfikowane związane z naszym krajem to do 1978 r. ich grono składało się z 63 osób, natomiast Jan Paweł II wyniósł na ołtarze kolejnych 154 polskich błogosławionych.
 
Również w kaplicy Najświętszej Marii Panny, na ścianie wschodniej zobaczyć można przepiękny XVI-wieczny obraz i krucyfiks na tle płaskorzeźbionej panoramy Jerozolimy.
 
Kaplica NMP w kościele św.Zygmunta w Szydłowcu - XVI wieczny obraz i krucyfiks. 
 
Na przedłużeniu chóru na ścianie zachodniej umieszczone są organy wykorzystywane również do celów koncertowych w ramach Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Kameralnej i Organowej.
 
Widok w kierunku chóru.
 
Poza tym co pokazałem w tej fotorelacji, w kościele znajduje się wiele innych drobniejszych detali architektonicznych i wyposażenia wnętrza zasługujących na uwagę - zworniki i wsporniki z herbami rodowymi,portale, konfesjonały, ambona, obrazy itp. My kończymy wizytę w świątyni i idziemy dalej.
 
3,0 km trasy - ul. Zakościelna z tyłu kościoła św.Zygmunta. Można tu dojść schodkami bezpośrednio z placu kościelnego lub od strony ul. Kamiennej (ok. 50 m od niej). Warto tu zajrzeć chociażby dla ładnego widoku na kościół św. Zygmunta oraz dawną zabudowę uliczną. (zdjęcia dolne).
 
    Kościół św.Zygmunta - widok z ul.Zakościelnej.Kościół św.Zygmunta - widok z ul.Zakościelnej.

Od strony południowej kościoła istniał dawniej głęboki wąwóz, dlatego też dla wygody księży został zbudowany nad nim mostek prowadzący do plebanii. Źródła pisane podają, że już w 1801 roku istniał mostek - dzisiaj pod mostkiem przebiega ul. Zakościelna (zdjęcie górne).
 
                         Widok na kościół św.Zygmunta od strony ul.Zakościelnej.Widok na kościół św.Zygmunta od strony ul.Zakościelnej.
 
3,2 km trasy - Skrzyżowanie ul. Kamiennej z ul. Folwarczną.Po przejściu skrzyżowania idziemy dalej ul. Kamienną. W tym miejscu warto spojrzeć do tyłu skąd przyszliśmy. Ładny widok na starą zabudowę ul Kamiennej  kontrastującą z obiektami murowanymi które niedawno odwiedziliśmy: wieża ratusza, kościół z dzwonnicą.
 
      Widok ze skrzyżowania ulic Kamiennej i Folwarcznej.Widok ze skrzyżowania ulic Kamiennej i Folwarcznej.
 
Stara zabudowa ul. Kamiennej - może niedługo już jej nie będzie. 
Kto  chce zobaczyć jeszcze szerszy widok musi skręcić w prawo w ul. Folwarczną i po ok. 100 metrach w okolicy mostu otwiera się widok na budynek dawnego młyna mechanicznego, ratusz, dzwonnicę i kościół - dwa zdjęcia dolne.
 
      Widok z ul.Folwarcznej (z okolic zalewu)Widok z ul.Folwarcznej (z okolic zalewu) 
 
 
Widok z ul.Folwarcznej (z okolic zalewu) 
Wracamy do skrzyżowania i dalej wędrujemy ul. Kamienną.      
 
3,3 km trasy - Góra Trzech Krzyży (oznaczona na planie obiektów nr 13). Jest to wzniesienie przy ul. Kamiennej zwane przez miejscowych Małą Golgotą. Miejscowa tradycja wiąże to miejsce z panującymi w mieście zarazami, szczególnie w II połowie XVII wieku - żeby się chronić przed zarazą ludność postawiła na wzniesieniu trzy krzyże.
 
Góra Trzech Krzyży w Szydłowcu. Góra Trzech Krzyży w Szydłowcu.
 
Wzniesienie znajduje się na wysokości 272 m n.p.m. ale jedynie ok. 8 m od poziomu ulicy Kamiennej  i jest sztucznym usypiskiem-hałdą.
 
Łatwo tu trafić - przy ul. Kamiennej prowadzącej na cmentarz komunalny ustawiono tablicę informacyjną z której dowiadujemy się że w tym miejscu znajdują się najstarsze ślady eksploatacji piaskowca szydłowieckiego.  
 
Badania historyków i geologów wskazują, że góra powstała wskutek nagromadzenia materiału odpadowego powstałego przy eksploatacji i obróbce piaskowców szydłowieckich w miejscu, gdzie znajdował się najstarszy kamieniołom szydłowiecki. Jeszcze dzisiaj można zauważyć otaczające hałdę dawne  wyrobiska zabudowane domami. Na jednym z najstarszych planów Szydłowca pochodzących z 1826 roku w tym miejscu geodeta miejski Jan Zawadzki zaznaczy istniejący kamieniołom.
 
Góra Trzech Krzyży w Szydłowcu.
Przy krzyżach  w ostatnich latach ustawiono figurę Matki Boskiej dłuta Aleksandra Majewskiego. Po wejściu na górę rozpościera się ładna panorama w kierunku Starego Miasta. Na zdjęciu poniżej patrząc od lewej widać: zamek, częściowo za drzewami stary młyn mechaniczny, renesansowy ratusz i gotycka bryła kościoła św. Zygmunta z dzwonnicą.
 
     Widok z Góry Trzech Krzyży w kierunku Starego Miasta w Szydłowcu.Widok z Góry Trzech Krzyży w kierunku Starego Miasta w Szydłowcu.
 
Ulicą kamienną dochodzimy do cmentarza komunalnego (na planie obiektów zaznaczony nr 14) który powstał krótko przed 1811 roku, kiedy to z przyczyn przepisów sanitarnych  zaprzestano pochówków wokół tutejszych świątyń.
 
3,4 km trasy - pierwsza brama wejściowa na cmentarz którą wchodzimy. Cmentarz szydłowiecki dokumentuje nie tylko historię ludzi, ale również ich pracę i kunszt. Spotkamy tu wiele nagrobków wykonanych z piaskowca szydłowieckiego, gdyż te okolice słynęły z wielu kamieniołomów z których wydobywano i przetwarzano ten materiał. Na cmentarzu znajduje się wiele nagrobków ukazujących kunszt tutejszych rzemieślników - oto kilka z nich:
 
           
 
Nagrobek upamiętniający powstańców styczniowych z 1863 r.
Najstarsze nagrobki pochodzą z 1811 roku i z zasady tą datę uważa się za datę założenia cmentarza.
Na cmentarzu chowano również poległych w czasie powstania styczniowego z 1863 roku co upamiętnia nagrobek ustawiony przez społeczeństwo Szydłowca. Również nieznani żołnierze polegli w czasie I wojny światowej (1914-1920) mają swoją osobną kwaterę.
Pomnik nieznanego żołnierza na cmentarzu w Szydłowcu.
 
W środkowej części cmentarza wydzielony jest osobny obszar cmentarza wojennego 136 żołnierzy Wojska Polskiego, korpusu ochrony pogranicza, poległych za Ojczyznę 8 września 1939 roku w miejscowości Barak i w okolicy Szydłowca i żołnierzy Armii Krajowej poległych w latach okupacji.
 
Kwatera cmentarza wojennego na cmentarzu komunalnym w Szydłowcu.
 
3,8 km trasy - nieczynny kamieniołom "Podkowiński" (oznaczony na planie obiektów nr 19). Eksploatację surowca zaprzestano w latach 60 i 70 XX wieku. Kamieniołom Podkowiński znajduje się bezpośrednio przy ul.Kamiennej na wysokości nowej części cmentarza komunalnego.
  
Nieczynny kamieniołom "Podkowiński" przy ul. Kamiennej w Szydłowcu.
 
Tu kończymy nasz spacer i wracamy do centrum Szydłowca. Jeżeli ktoś ma ochotę może wydłużyć wycieczkę do nieczynnego kamieniołomu "Pikiel". Poniżej mapka z trasą i odległością.
 
Trasa pomiędzy kamieniołomem Podkowiński  i Pikiel.
Po zobaczeniu nieczynnego kamieniołomu "Podkowiński" udajemy się ul. Kamienną  w kierunku południowym. Po ok. 100 metrach dochodzimy do ul. Majora Hubala.
 
Przechodzimy na drugą stronę. Mamy teraz do wyboru dwie polne drogi rozchodzące się w literę "V". prawą biegnie czerwony szlak, my idziemy drogą polną odchodzącą w lewo.  Po przejściu od skrzyżowania ok. 180 metrów skręcamy w ścieżkę do widocznego już kamieniołomu.
 
    Fragment wyrobiska nieczynnego kamieniołomu "Pikiel" w Szydłowcu.
Obecnie na terenie Szydłowca pozostały trzy nieczynne od lat kamieniołomy, dwa z nich leżą blisko siebie i są to właśnie kamieniołom "Podkowiński" i "Pikiel". Nazwy obydwu wywodzą się od dawnych przedwojennych przedsiębiorców kamieniarskich. Trzeci z nieczynnych kamieniołomów "Polanki" leży dalej od miasta.
 
                      Nieczynny kamieniołom "Pikiel" w Szydłowcu.Nieczynny kamieniołom "Pikiel" w Szydłowcu.
 
Rozporządzeniem wojewody radomskiego z dnia 18 kwietnia 1996r. nieczynne kamieniołomy zostały uznane za chronione prawem stanowiska dokumentacyjne. 
 
     
 
Eksploatację przerwano w latach 60 i 70 XX wieku. Występujące w nich piaskowce prezentują zjawiska odkładania osadów morskich. Widoczne w piaskowcach, zastygłe w kamieniu zmarszczki prądowe, ślady drobnej roślinności i odciśnięte pnie drzew wskazują na istnienie tu w jurze dolnej płytkiego zbiornika wodnego o wyraźnej obecności prądów morskich lub wpływającej do morza rzeki. Oba wyrobiska obecnie zalane są wodą o znacznej głębokości, od 6 do 8 m.
 
    Nieczynny kamieniołom "Pikiel" w Szydłowcu.Nieczynny kamieniołom "Pikiel" w Szydłowcu.
 
Myślę, że po zamieszczeniu tylu zdjęć z Szydłowca zachęcę chociaż kilka osób do jego odwiedzenia. Naprawdę warto, czas spędzony w tym pięknym miasteczku na pewno dostarczy dużo wrażeń.
 
Dziękuję miłej Pani z Informacji Turystycznej (mieszczącej się 20 mb. od ratusza) za udostępnienie mi wejścia do zamkniętych obiektów kościoła św.Zygmunta, wieży ratuszowej i cmentarza żydowskiego. Pozdrawiam.
 
 
 
 
 
 
 
Powrót do strony głównej:  STRONA GŁÓWNA 
 
 
 
 

Wspierane przez Hosting o12.pl