FOTOGRAFIA AMATORSKA
Zbigniew Wójcik
   STRONA GŁÓWNA      WYCIECZKI DALEKIE      Szwajcaria. Sankt Moritz-Chur (Bernina Express).
 

Sankt Moritz w Szwajcarii.Szwajcaria. Sankt Moritz - Chur (Bernina Exspress).

                      Wycieczka z dnia 13 maja 2018 r.
Poranek wita nas jeszcze na północy  Włoch gdzie spędziliśmy nocleg w Hotelu Aurora w miejscowości Posto di Piuro koło Chiavenny.
 
    Włochy - widok z parkingu hotelowego w miejscowości Chiavenna-Prosto.
 
 
Chiavenna to miejscowość we Włoszech, w regionie Lombardia oddalone o ok. 16 km od jeziora Como oraz ok. 10 km od granicy ze Szwajcarią. Jest to centrum alpejskiego regionu Valchiavenna  leżącego na północ od jeziora Como które wcześniej odwiedziliśmy - do obejrzenia fotorelacji zapraszam tu:
 
Jeszcze przed śniadaniem wykorzystałem czas aby wejść na pobliskie wzgórze w celu zrobienia kilku zdjęć w promieniach wschodzącego słońca. Miasteczko położone jest na prawym brzegu rzeki Mera tworzącej ładne przełomy.
 
Chiavenna - rzeka Mera.
 
 
Chiavenna - rzeka Mera. 
 
 
Chiavenna - rzeka Mera. 
 
W miejscowości Prosto di Piuro tuż przy rzece Mera stoi kościół Chiesa della Beata Vergine Assunta obok którego znajduje się ścieżka prowadząca na wzgórze z grotą.
 
Kościół w Prosto.Gdyby któś chciał tam kiedyś trafić podaję planik miejscowości Prosto di Piuro z zaznaczoną krótką trasą na wzgórze.
 
 
Przechodzimy obok kościoła i przez plac kościelny wchodzimy na ścieżkę prowadzącą na wzgórze. Z mostu ładny widok w kierunku zabudowy Prosto di Piuro oraz w kierunku Szwajcarii.
 
Miejscowość Prosto di Piuro. 
 
 
Miejscowość Prosto di Piuro - widok w kierunku Szwajcarii. 
 
 
Widok z placu kościelnego w kierunku wzgórza z grotą. 
 
Górka z grotą nie jest duża - od kościoła trzeba podejść trzema zakosami jedynie około 200 metrów. W połowie mojego podejścia miałem szczęście gdyż ścieżkę oświetliło wschodzące słońce i wydobyło ze zbocza wszystkie możliwe kolory i odcienie.
 
 
 
 
 
 
 
Cały spacer od hotelu na wzgórze z grotą to jedynie około 400 metrów, z tego połowa to podejście pod górę wygodną kamienistą ścieżką. Na zboczu znajduje się taras zabezpieczony murkiem, a w skałach istnieje małe sanktuarium z grotą, figurką. Jest również ujęcie wody i ławki. 
 
Wzgórze z grotą w Prosto di Piuro.
 
Wokół, na skałach widoczne białe wykrystalizowane fragmenty - nie pisze jakie bo się na tym nie znam. Pokazuję je w zbliżeniu.
 
 
 
Wzgórze z grotą z ołtarzem i figurką. 
 
 
Widok na Prosto di Piuro.
 
Z tarasu przy grocie bardzo ładne widoki na miejscowość Prosto di Piuro oraz w kierunku Szwajcarii - widać doskonale Alpy do których wkrótce dotrzemy i będziemy podróżować pociągiem z wysokości 1775 m n.p.m na wysokość 593 m n.p.m.
 
 
 
 
Widok na Prosto di Piuro. 
 
 
Widok w kierunku Chiavenny.
 
Z tarasu przy grocie, patrząc w kierunku Szwajcarii, w odległości ok. 1,3 km w linii prostej widać podwójny wodospad utworzony przez potok mający ok. 170 metrów wysokości.
 
W oddali widać wodospady Acquafraggia.Wspominał o nich już Leonardo da Vinci w swoim "Codex Atlanticus" - pisząc, że w górze rzeki Mera są wody o 400 ramionach.
 
Po śniadaniu ruszamy w kierunku Szwajcarii i z okna autokaru trochę lepiej widać te wodospady.

 
Po ok. 10 minutach jazdy mijamy granicę włosko-szwajcarską po której czekała  nas jedynie 40 km jazda do Sankt Moritz. Odległość dosyć skromna, ale obfitująca w piękne widoki oraz dostarczająca niezapomnianych wrażeń przy pokonywaniu górskich przełęczy.
 
           
 
 
.... jazda w chmurach - gdzieś przed Sankt Moritz w Szwajcarii.
 
Co niektórzy przeżywali dosyć duży dreszczyk emocji, ale nie jest to dziwne gdy się uzmysłowi że nocleg był na wysokości ok. 330 m n.p.m. a Sankt Moritz oddalone od noclegu o ok. 50 km leży na wysokości ok. 1800 m n.p.m. Po półtoragodzinnej podróży docieramy do celu.
 
  Sankt Moritz.         Sankt Moritz.
 
 
Sankt Moritz. 
 
Sankt Moritz, St. Moritz (niem. Sankt Moritz, wł. San Maurizio)  jest kurortem i ośrodkiem sportów zimowych, położonym w dolinie Engadine na wysokości ok. 1800 m n.p.m. w kantonie Gryzonia nad jeziorem St.Moritz. Sama miejscowość składa się z dwóch części: wsi  i kurortu.
 
 
Sankt Moritz - kurort.
 
Pierwsze wzmianki o Sankt Moritz pochodzą z lat 1137- 1139 kiedy jako Ad Sanctum Mauricium miasteczko zostało nazwane na cześć Świętego Maurycego.
 
Sankt Moritz i jezioro o tej samej nazwie.W pierwszym okresie swej popularności miasto słynęło z turystyki pieszej i dopiero od roku 1864 rozpoczęto w nim uprawiać turystykę narciarską. Przyczyniło się do tego wybudowanie przez angielskiego pioniera hotelarstwa Johannesa Badrutta pierwszego hotelu w tym mieście.
 
Jeden z wielu współczesnych hoteli w Sankt Moritz.
 
Rozwój turystyki letniej i zimowej przyczynił się do tego, że miasto stało się prekursorem nowoczesności, między innymi:
  • powstało pierwsze w w Szwajcarii biuro turystyczne
  • po raz pierwszy w Szwajcarii doprowadzano światło elektryczne do hotelu Kulm
  • został zbudowany pierwszy tor lodowy na świecie na którym w roku 1890 rozegrane zostały zawody bobslejowe
  • w roku 1896 jako pierwsze miasto w Alpach uruchomiono tramwaj elektryczny
  • w 1910 roku odbył się w Sankt Moritz pierwszy w Szwajcarii lot samolotem silnikowym
  • tu również w 1929 roku uruchomiono pierwszą w Szwajcarii szkółkę narciarską
  • w 1930 roku miejscowość otrzymała własny symbol "Die Sonne von Sankt Moritz" tzn.Słońce Sankt Moritz, będące znakiem prawnie zastrzeżonym. Motywacja otrzymania to ponad 300 dni słonecznych w roku.

Sankt Moritz.

Szybki rozwój,  wybudowanie obiektów sportowych pozwoliło w tym mieście zorganizować w 1880 roku pierwsze w historii zawody Pucharu Świata w curlingu, będącym sportem narodowym szwajcarów. W 1882 roku odbyły się tu również pierwsze w historii Mistrzostwa  Europy w łyżwiarstwie figurowym.
 
Sankt Moritz.
 
Miasto było dwukrotnie gospodarzem Zimowych Igrzysk Olimpijskich w roku 1928 i 1948, oraz wielokrotnie  organizowano tu mistrzostwa świata w narciarstwie alpejskim i wielu innych zawodach sportów zimowych i letnich (skoki narciarskie, kombinacje norweskie, windsurfing, polo, golf czy żeglarstwo). 
 
Sankt Moritz- widok z nad jeziora w kierunku stacji kolejowej..W Sankt Moritz znajduje się stacja kolejowa z której kursują dwa najsłynniejsze pociągi w Szwajcarii:
  • Glacier  Express na trasie Sankt Moritz - Davos - Chur -  kurort Zermatt
  • Bernina -Express na trasie Chur - Davos - Sankt Moritz - Tirano
Jeden z symboli Alp.
 
 
Widok z nad jeziora - na pierwszym planie stacja końcowa w Sankt Moritz. 
 
Linia Bernina Express prowadząca z włoskiego Tirano (429 m n.p.m.) w północnej Lombardii pokonuje drugą co do wysokości w Europie kolejową przełęcz Ospizio Bernina (2253 m n.p.m.) by po stronie Szwajcarskiej dotrzeć przez Sankt Moritz (1775 m n.p.m), Thusis (697 m n.p.m.) do Chur (584 m n.p.m.).  Cała trasa Tirano - Chur ma 156 km długości, którą pociąg pokonuje w 4 godz. 13 min.  
 
Ze względów wybudowania torów w tak trudnym terenie alpejskim linia uznawana jest za arcydzieło inżynierii i została wpisana w roku 2008 (na odcinku Tirano - Sankt Moritz - Thusis liczącym 122,3 km) na listę  Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO.
 
Na tym odcinku 122,3 km wybudowano 55 tuneli, 196 mostów i wiaduktów.
 
 
W Sankt Moritz, w holu prowadzącym na peron na ścianach pokazana jest historia budowy w postaci obrazów ułożonych z mozaiki.
 
 
Naszą przygodę z Bernina Express nazwanego tak z uwagi na pokonywanie przełęczy Ospizio Bernina (2253 m n.p.m.) rozpoczynamy w Sankt Moritz - będziemy pokonywali odcinek do miejscowości Chur.
 
Na stacji Sankt Moritz czeka na nas pociąg panoramiczny - zaopatrzeni w mapkę z trasą przebiegu ruszamy  w kierunku miejscowości Chur będącej najstarszym miastem w Szwajcarii z ponad 5000-letnią historią osadniczą i będącym stolicą kantonu Gryzonia. Obok mapka z naniesioną trasą i obiektami.
 
... żegnamy Sankt Moritz i ruszamy na trasę. 
 
Wygodne wagony mają doskonałą widoczność co jest ich dużą zaletą  przy oglądaniu w czasie jazdy szerokich widoków, ale mają również ogromną wadę dla wykonujących zdjęcia - okna są nieotwierane, a robienie zdjęć poprzez szyby dające odblaski, refleksy dodatkowo ograniczone ramami staje się bardzo utrudnione. Zdjęcia będą więc takie jakie są i nic na to nie można poradzić. 
 
 
Powyżej pokazałem mapkę  ze schematem przejazdu z Sankt Moritz do Chur z zaznaczonymi stacjami, nazwami obiektów takich jak tunele i wiadukty. Linią przerywaną zaznaczone są dłuższe tunele. Linia niebieska oznacza odcinek trasy wpisany na listę UNESCO.
 
 
Z Sankt Moritz trasa prowadzi przez miejscowość Celerina, Samedan, Bever by za miejscowością Spinas pokonać wybudowany w 1903 roku tunel Albula, w zaledwie 5 lat.   
 
Ten tunel jest głównym elementem linii Albula która jest częścią sieci kolejowej Rhatische Bahn (RhB) - ten odcinek od Sankt Moritz do miejscowości Thunis ma 62 km.  
 
Tunel Albula ma długość 5865 metrów, zaczyna się w miejscowości Spinas na 1815 m n.p.m., zaś wylot znajduje się w miejscowości Preda na wysokości  1789m n.p.m.
 
W środkowej części tunelu nad głowami jest ponad 950 m skał.  
 
W roku 2006, w ramach badania tego 110-letniego tunelu stwierdzono, że zachodzi pilna potrzeba ogólnego remontu i zmodernizowania urządzeń zabezpieczających.
 
Analiza kosztów wykazała, że lepszym rozwiązaniem jest wybudowanie równoległego tunelu Albula II.
 
Po uruchomieniu nowego tunelu istniejący tunel będzie wykorzystywany jako tunel bezpieczeństwa.
 
Konstrukcja dwunastu przejść krzyżowych rozmieszczonych w odstępach 425-460 m umożliwi wykorzystanie istniejącego tunelu Albula I jako tunelu bezpieczeństwa po jego odpowiedniej modyfikacji.
 
 
Prace nad budową nowego tunelu rozpoczęto w 2015 roku, a ich ukończenie planowane jest na 2021 rok. 
 
Wartość całego przedsięwzięcia jest szacowana na ok. 350 milionów CHF.
 
Po minięciu tego prawie 6 km tunelu w miejscowości Preda zaczyna się jeden z ciekawszych fragmentów technicznych trasy tzw. tunelowe spirale a za nimi Abdulaviadukt.
 
 
 
 
 
Od miejscowości Preda (1789 m n.p.m.) do miejscowości  Bergür (1372 m n.p.m.) zaczyna się najbardziej wymagający technicznie odcinek linii, gdzie pociąg musi pokonać różnicę wysokości wynoszącą 417 metrów.
 
Odległość między tymi miejscowościami wynoszącą zaledwie 6,5 km została przez inżynierów sztucznie wydłużona do 12 km  poprzez budowę tuneli spiralnych.
 
 
Dzięki temu udało się uniknąć stromych nachyleń i małych promieni skrętu. Na tym odcinku wybudowano trzy tunele spiralne, dwa zakrzywione tunele oraz cztery wiadukty przechodzące nad dolinami - przejazd tego odcinka trasy naprawdę robi duże wrażenie emocjonalne i estetyczne. Po prostu pociąg wjeżdża w tunel skalny i wykonuje w nim spirale nabierając wysokości. Poniżej prezentuję fragment trasy z tunelami spiralnymi.
 

 

 
 
 
 
Po pokonaniu trzech kolejnych wiaduktów pociąg zjeżdża w dolinę  w której leży miejscowość Bergün. Jest to malownicza miejscowość zlokalizowana u podnóża przełęczy Albula. 
 
 
 
 
 
 
... na horyzoncie miejscowość Bergun.Ta miejscowość cieszy się uznaniem wśród turystów odwiedzających Szwajcarię z uwagi na piękne położenie.
 
 
 
W wiosce po stronie południowo-wschodniej wyróżnia się Kościół Ewangelicko-reformowany. Kościół został zbudowany w 1188 roku i około 1500 roku przebudowany. Odbudowano nawę i dobudowano romańską wieżę kościelną z hełmem. Dostrzec również wieżę ratusza.
 
Widok z pociągu na miejscowość Burgun.
 
 
 
 
Jak widać na zdjęciach jest to dolina sielankowa, nic dziwnego że uzarówno w lato jak i w zimę przyjeżdża tu wielu turystów. Jest kilka szlaków turystycznych do pobliskiego parku przyrodniczego Parc Ela, jest muzeum kolejnictwa, w zimie kilka wyciągów oraz tor saneczkowy na zamkniętej drodze Preda-Bergut i Darlux-Bergun.

Miejscowość Bergun.Tym bardziej może zdziwić turystów taki oto znak spotykany w tej miejscowości: 
 
       
 
Jest to znak informujący o zakazie fotografowania okolicy obowiązujący w całej miejscowości.
 
Taki zakaz wydał burmistrz miejscowości Bergut który uważa, że jest tu tak pięknie, że miejscowość należy oglądać tylko na żywo.
 
Złapani na fotografowaniu muszą zapłacić grzywnę w wysokości pięciu franków.
 
        
To taka ciekawostka niespotykana nigdzie indziej w Europie. Ja zdjęcia robiłem i je opublikowałem, więc czekam kiedy przyjdzie grzywna do zapłacenia - chętnie zapłacę gdyż jest przeznaczona na ochronę przyrody w tej dolinie.
 
Miejscowość Filisur widziana z pociągu. 
 
Za miejscowością Filisur kolejny spiralny tunel  oraz ciekawy i słynny wiadukt tzw. Landwasser-viadukt.
 
Miejscowość Filisur widziana z pociągu.
 
Wiadukt Landwasser to wiadukt kolejowy nad rzeką Landwaser w kantonie Gryzonia, będący własnością linii kolejowych Rhatische Bahn - jest zlokalizowany w pobliżu stacji Filisur.
 
Wysokość wiaduktu wynosi 65 metrów, a długość 136 metrów. Dziennie przejeżdża nim 60 pociągów, rocznie - ok. 22 000.
 
Wiadukt jest budowlą murowaną z miejscowego, ciosanego kamienia wapiennego. Konstrukcja wiaduktu, na którą zużyto 9200 metrów sześciennych kamienia, składa się z 6 przęseł o długości 20 m każde (ostatnie, szóste przęsło jest "ślepe", nieprzelotowe), wspartych na pięciu filarach o przekroju prostokątnym, rozszerzających się ku dołowi.
 
Linia wiaduktu biegnie po łuku, którego promień wynosi 100 m. Południowo-wschodni przyczółek wiaduktu osadzono w pionowej ścianie skalnej, a sam wiadukt łączy się bezpośrednio z wylotem długiego na 216 m tunelu Landwasser.
 
          ... na wiadukcie Landwasser.          ... na wiadukcie Landwasser.
 
Budowa wiaduktu rozpoczęła się w marcu 1901 roku, a w październiku następnego roku jeździły już po nim pierwsze pociągi. Do użytku publicznego wiadukt został oddany 1 lipca 1903 r.
 
Zdjęcie z Wikipedii - wiadukt Landwasser.Ponieważ moje zdjęcia robione z pociągu nie oddają wielkości tego wiaduktu załączam dwa zdjęcia z wikipedii - dopiero one pokazują jakie trudności musieli pokonać budowniczowie tej linii kolejowej na dodatek przy technice jaką mieli do dyspozycji 120 lat temu.
 
Zdjęcie z Wikipedii - wiadukt Landwasser.
 
 
W roku 2008 wiadukt został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
 
Rok później przeszedł gruntowny remont na który wydano 4,6 mln franków szwajcarskich. Na czas remontu pociągi jeździły z prędkością 10 km/godz.
 
Następną mijaną miejscowością jest Tiefencastel - wieś w powiecie Albula wspominana w dokumentach po raz pierwszy w 831 roku. Pośród budynków wyróżnia się bryła kościoła św. Stefana. Kościół ten pochodzi z roku 1343. W roku 1650 został odbudowany i rozbudowany przez mnichów kapucynów.
 
               Dolina z miejscowością Teefencastel.
 
 
Dolina z miejscowością Teefencastel.
 
 
Wieś Tiefencastel.
 
 
Pomiędzy miejscowością Tiefencastel a Thusis pociąg mija jeszcze jeden duży wiadukt tzw. Solis-viadut. Zaprojektowany przez inż. Hansa Studera, został wybudowany w 1902 roku. Ma wysokość 89 metrów,  164 m długości. Główne przęsło ma rozpiętość 42 metrów.
 
Wiadukt Solis - zdjęcie z wikipedii.Na wschód od zbiornika znajduje się zbiornik Solis stworzony przez wybudowanie tamy o wysokości 61 metrów i długości korony 75 metrów. Ponieważ z jadąc pociągiem z zasady nie widać wiaduktu poniższe zdjęcie wziąłem z wikipedii -  warto chociaż na zdjęciu zobaczyć ten cud techniki  sprzed ponad 100 lat.
 
Zbiornik Solis.
 
Obok moje zdjęcie zbiornika Solis zrobione z pociągu gdy był na wiadukcie. Jego powierzchnia to 17,75 ha - został zbudowany w 1986 roku. Ciekawostką może być fakt, że do roku 2012 około 50% jego objętości wynoszącej 4,1 miliona metrów sześciennych zostało stracone przez naniesione osady. Aby nie utracić zbiornika wybudowano dodatkową obwodnicę dla osadów.
 
 
W miejscowości Thunis kończy się 122 km odcinek kolei Tirano-Thunis wpisany na listę dziedzictwa UNESCO, a pociąg wjeżdża w dolinę i już z małym spadkiem dojeżdzą do Chur gdzie kończymy ponad dwugodzinną przejażdżkę "z górki na pazurki". Oczywiście i na tym ostatnim odcinku jazdy znajduje się kilka wiaduktów i krótkich tuneli. Oto kilka ostatnich zdjęć. 
 
               

 
 
 
 
 
Kościół reformowany w Bergun.
 
 
 
 
 
 
 
Widok z wiaduktu Landwasser.
 
 
 
Powrót do strony głównej:  STRONA GŁÓWNA 
 
 
 
https://pl.wikipedia.org/wiki/Sankt_Moritz
https://premierconstructionnews.com/2018/01/30/albula-tunnel-ii/
https://en.wikipedia.org/wiki/Solis_Viaduct
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wiadukt_Landwasser
https://de.wikipedia.org/wiki/Tiefencastel
https://de.wikipedia.org/wiki/Reformierte_Kirche_Stugl
https://en.wikipedia.org/wiki/Tiefencastel