FOTOGRAFIA AMATORSKA
Zbigniew Wójcik
   Home      JURA      Spacerkiem po ulicach Pilicy - część II

Wyżyna Krakowsko-Częstochowska  - Spacerkiem po ulicach Pilicy (część  2)

                                                                        wycieczka z dnia 14 czerwca 2014r. 
 
              
... widok na Pilicę ze wzgórza.
 
W części pierwszej spaceru po Pilicy pokazałem cmentarz wojenny, cmentarz parafialny, fortyfikacje, klasycystyczny pałac oraz otaczający go park. W części drugiej będziemy kontynuować wycieczkę od głównego wejścia prowadzącego do pałacu. (obiekt na planie zaznaczony jako nr 1)
0,00 km - Ruszamy z ul. Senatorskiej i idziemy w kierunku centrum Pilicy. Po drodze mijamy restaurację "Pod kolumnami". (obiekt na planie zaznaczony jako nr 2)
 
            
            ... główne wejście na teren zespołu pałacowo-parkowego                                                                       ... restauracja "Pod kolumnami"
 
Uwaga praktyczna:  wzdłuż ulicy Senatorskiej prawie na całej jej długości można wygodnie zaparkować samochód.
 
Ulica Senatorska w Pilicy
 
Dla lepszej orientacji załączam planik całej trasy wycieczki z naniesionymi obiektami które warto zobaczyć.
 
 
 
OZNACZENIE:
 
1. Główne wejście na teren pałacowo-parkowy
 
2. Restauracja "Pod kolumnami" 
 
3. Kościół św.Jana Crzciciela
 
4. Dzwonnica z XVIII w.
 
5. Zabytkowe dzwony
 
6. Figura św.Floriana i słup z dzwonem
 
7. Klasztor i Sanktuarium
 
8. Dom Strażacki (Dom Ludowy)
 
9. Rynek
 
10.Pomnik poległych w walce z najeźdźcą
 
11.Zabytkowa kapliczka św.Nepomucena
 
12.Ruiny kościoła św.Stanisława na Zarzeczu
 
13.Krzyż upamiętniający odzyskanie niepodległości
 
14.Kościół św.Jerzego ul. Krakowska
 
 
 
 
0,25 km - ulicą Senatorską dochodzimy do ulicy Księżnej w którą skręcamy w lewo. Po ok. 80 - 90 metrach dochodzimy do bramy prowadzącej na plac kościoła św.Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty. 
 
            
 
0,34 km - jesteśmy na ogrodzonym placu kościelnym na którym po środku usytuowany jest kościół św.Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty. (obiekt na planie zaznaczony jako nr 3). Doskonale się prezentuje z pobliskich wzgórz którymi otoczona jest miejscowość Pilica.
 
 
 
Budowę kościoła rozpoczęto ok. 1393 roku, a ukończono w 1409. Kościół przez czły okres aż do dnia dzisiejszego przechodził wiele przebudów. W czasie mojej wycieczki w 2014 roku również trwały prace remontowe co widać na zdjęciu.
 
 
 
 
W kościele św.Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty najstarszą częścią jest gotyckie prezbiterium z jednym ostrołukowym oknem z witrażem na ścianie za ołtarzem i dwoma bocznymi oknami barokowymi z witrażami na ścianach bocznych. Ołtarz główny wykonany w całości z drewna, cały pozłacany. Pośrodku obraz Matki Bożej Śnieżnej z 1611 roku.
 
 
 
 
 
 
Kolegiata posiada kilka kaplic wybudowanych w różnych stylach architektonicznych w zależności od okresu budowy i upodobań darczyńców i tak:
  • kaplica Pana Jezusa ufundowana przez ks. Dobrakowskiego w latach 1720-1728 w stylu późnobarokowym
  •  kaplica Matki Bożej Szkaplerzowej  (św. Anny) ufundowana przez rodzinę Warszyckich w połowie XVII wieku w stylu barokowym
  • kaplica św. Józefa ufundowana przez ks. Franciszka Leśniewicza w latach 1700 - 1710 w stylu barokowym
  • kaplica rodziny Padniewskich wybudowana w 1601 roku w stylu późnorenesansowym
Zewnątrz kościół posiada pięknie odnowioną elewację z wieloma herbami właścicieli ziemskich i instytucji wspierających które umieszczone są na ścianach budowli.

                     
 
 
... Junosza bk Szaniawskiego na elewacji fary
 
Najwięcej herbów kolatorów (fundatorów,darczyńców)przeważnie właścicieli majątków ziemskich z terenu parafii znajduje się na zewnętrznej ścianie zakrystii. Kolatorzy mieli prawo do umieszczania w kościele tablic nagrobnych, pochówku w kryptach, dysponowania własnymi ławkami.
 
            
 
  
Na górnym zdjęciu na attyce zakrystii widzimy patrząc od góry w dół:
  • herb Nowina którego używała rodzina Padniewskich
  • herb Waga Ludwika Pocieja - Wojewody Wileńskiego
  • herb Abdank którego używali Warszyccy
  • herb Korybut którego używali Zbarscy i Wiśniowieccy
  • herb Poraj którego używała rodzina Męcińskich
  • herb Kapituły Pileckiej
 
Zaś na ścianie zakrystii następne herby: herb Akademii Krakowskiej, herb Jastrzębiec używany przez rodzinę Zborowskich i Myszkowskich  oraz herb Godziemba używany prze kilka rodzin m.innymi przez Dąbskich
 
 
      
 
 
Obchodząc  kościół dookoła  można  obejrzeć  pomnik  upamiętniający  dzień 1 maja 2011 roku tj. datę beatyfikacji Ojca Świętego Jana Pawła II Papieża-Polaka. Pomnik ufundowany przez parafian Pilicy.
 
Jest również tablica upamiętniająca jubileusz 600-lecia świątyni św.Jana Chrzciciela (24.06.1410 - 24.06.2010 r.)
 
 
 
 
Od strony wschodniej, dochodząc do bramy  głównej prowadzącej na Rynek mijamy zabytkową późnobarokową murowaną dzwonnicę z XVIII wieku.(obiekt na planie zaznaczony jako nr 4)
 
Jest dwukondygnacyjna, dach pokryty blachą miedzianą. W latach 2009 - 2010 wykonano generalny remont dzwonnicy w czasie którego zdjęto dwa pęknięte zabytkowe  dzwony. W ich miejsce zawieszono dwa nowe dzwony w formie replik starych.
 
 
 
 
 
Zabytkowe dzwony można obejrzeć na placu kościelnym przy południowym ogrodzeniu. Zostały zdjęte z dzwonnicy 8 września 2009 roku i  na stałe wyeksponowane na placu. (obiekt na planie zaznaczony jako nr 5)
 
 
 
 
Renesansowy mały dzwon waży 250 kg, a z łacińskiego napisu wynika że był odlany w 1538 roku.
"O ADORANDA TRINITAS MISERERE NOBIS AD 1538 w tłumaczeniu: O GODNA CZCI TRÓJCO ZMIŁUJ SIĘ NAD NAMI ROKU PAŃSKIEGO 1538"
 
 
 Natomiast duży dzwon waży 850 kg, a z jednego z napisów wynika że został odlany w roku 1770 i zawieszony na dzwonnicy w miejsce innego pękniętego w roku 1767.
 
"CAMPANA HAEC AD1767 IN FESTO SJOANNES BAPTISMI SCISSAANNO VERO1770 SEPTEMBRIS SUMPTU CAPITULI FUSA AD M.D. GLORIAM

DZWON TEN PĘKNIĘTY W 1767 ROKU W ŚWIĘTO JANA CHRZCICIELA, KOSZTEM KAPITUŁY (KSIĘŻY) ZOSTAŁ ODLANY NA WIĘKSZĄ CHWAŁĘ ROGU JUŻ WE WRZEŚNIU 1770 ROKU"

 
 
 

 
 
 
 
Opuszczamy plac kościelny i schodzimy schodami w kierunku Rynku, a właściwie na ul. Partyzantów.
 
 
0,48 km - róg ul. Partyzantów i Różanej. Idziemy ulicą Różaną.
0,63 km - dochodzimy do głównej drogi wojewódzkiej nr 790, skręcamy w lewo w kierunku Ogrodzieńca, Zawiercia.
0,70 km - dochodzimy do ul. Klasztornej. Przy drodze nr 790 dobrze widoczny drogowskaz do Sanktuarium Matki Bożej Śnieżnej. Skręcamy w Klasztorną. Po lewej stronie za ogrodzeniem posesji schowana w drzewach figura św. Floriana, a przy ogrodzeniu od ul. Klasztornej charakterystyczny słup z dzwonem. (obiekt yna planie zaznaczone jako nr 6)
 
 
 
                            
 
0.89 km - dochodzimy do zespołu klasztornego składającego się z klasztoru oraz sanktuarium Matki Bożej Śnieżnej. (obiekt na planie zaznaczony jako nr 7)
 
 
 
W roku 2008 sanktuarium Matki Bożej Śnieżnej - Opiekunki Rodzin zostało włączone do Międzynarodowego Szlaku Maryjnego biegnącego z Mariazell do Częstochowy.
 
 
 
Klasztor i kościół otoczone są murem, a na place prowadzą bramy. Przed kościołem stoi figura Chrystusa Króla poświęcona 30 października 1938 r.
 
             
 
   
 Z tablicy informacyjnej czytamy, że barokowy kościół p.w. Najświętszego Imienia Jezus oraz klasztor franciszkanów zbudowano w latach 1739 - 1746 z fundacji Marii z Wesslów Sobieskiej, Owczesnej dziedziczki Pilicy - synowej Jana III Sobieskiego.
 
 
W kościele znajduje się ołtarz główny z wizerunkiem Chrystusa Ukrzyżowanego, oraz kilka ołtarzy bocznych.  W jednym z nich znajduje się obraz Matki Bożej Śnieżnej podarowanyw 1753 roku przez Marię Józefę Sobieską, a namalowany w Rzymie ok. 1600 roku.
 
Na przestrzeni wieków obraz otoczony był dużą czcią przez wiernych o czym świadczą zgromadzone wokół niego wota.
 
W czerwcu 2003 roku nastąpiła uroczysta koronacja obrazu.
 
 
 
Przy klasztorze utworzono ogród różańcowy z miejscem do odprawiania mszy świętej podczas różnych uroczystości religijnych, natomiast na murze przy kościele usytuowano we wnękach kapliczki Drogi Krzyżowej.
 
 
 
 
 
 
 
 
1,00 km - z sanktuarium wracamy ulicą Reformatorską, dochodzimy do drogi wojewódzkiej nr 790. Przechodzimy na drugą stronę i idziemy ulicą Barbary. Po lewej stronie, w rozwidleniu ulic stoi dyży nieużytkowany budynek. Został wybudowany ok. 1919 roku - nazywany przez miejscowych domem strażackim lub domem ludowym z racji pełnionych kiedyś funkcji. (obiekt na planie zaznaczony jako nr 8)
 
 
 
           
 
1,25 km - ulicą Barbary dochodzimy do rynku.(obiekt na planie zaznaczony jako nr 9)
Zachował się średniowieczny układ przestrzenny zabudowy tj. prostokątny plac z ulicami wychodzącymi z jego narożników oraz kościołem przy jednym z nich.
 
         
 
           

1,32 km - dochodzimy do rogu ul. Partyzantów, po prawej widać kościół i dzwonnicę które to obiekty odwiedziliśmy na początku wycieczki. Zaśw narożniku Rynku  widać pomnik  dedykowany poległym w walce z najeźdźcą i ofiarom zbrodni hitlerowskich 1939 - 1945. (obiekt na planie zaznaczony jako nr 10). Tuż obok pomnika za ochronnym ogrodzeniem trwa rekonstrukcja budynku ratusza.
 
 
  Rynek na przestrzeni lat przechodził kilka przebudów a obecny kształt uzyskał w latach 2001 - 2003 kiedy to powstały ciągi piesze, parkingi, wykonano zadaszenie studni,ustawiono ławki i latarnie.
 
Wtedy też przeprowadzono badania archeologiczne - odkryto fundamenty ratusza, ceramikę i przedmioty metalowe z XV - XX wieku.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Od roku 2013 trwa rewitalizacja Rynku w Pilicy. Jest przebudowywana płyta rynku, budowane nowe szalety miejskie oraz rekonstrukcja budynku ratusza który stał na rynku do XVII wieku.
 
W czasie mojej obecności mury ratusza już stały, a ostateczny wygląd pokazuje animacja powyżej i plan ratusza obok zaczerpnięty ze strony Serwisu Urzędu Gminy Pilica.
 
1,45 km - wychodzimy z Rynku, droga wojewódzka nr 794 skręca w prawo, my idziemy prosto w ul. Markowską. Po ok. 80 metrach dochodzimy do mostka na rzece Pilicy która ok. 2 km od tego miejsca ma swoje źródła..  Po następnych 30-40 metrach po prawej stronie mijamy ładną kapliczkę (obiekt na planie zaznaczony jako nr 11)
 
 
 
W roku 1938 podczas pożaru na Zarzeczu spłonęła również stara kapliczka św.Jana Nepomucena. Ocaloną z pożaru figurę świętego umieszczono w nowo wybudowanej kapliczce która przetrwała do dnia dzisiejszego. Obecnie wpisana do rejestru zabytków.
 
             
 
1,65 km - koniec ulicy Markowskiej, skręcamy w prawo w ulicę prowadzącą w kierunku zalewu.   1,74 km - po prawej stronie ruiny kościoła św. Stanisława i Walentego na Zarzeczu. (obiekt na planie zaznaczony jako nr 12)
 
 
 
Już w roku 1529 na Zarzeczu (dzielnica Pilicy) istniał dom szpitalny dla ubogich z drewnianą konsekrowaną kaplicą pw. św. Antoniego z trzema murowanymi ołtarzami.
 
 
Ponieważ  zabudowania starej kaplicy były zniszczone przez powódź, Stanisław Warszycki przy udziale szlachcica Stanisława Goszczyńskiego po roku 1640 wybudowali w innym miejscu nowy kościół na Zarzeczu którego ruiny dzisiaj oglądamy.
 
 
 
Nowy kościół był cały z kamienia i otrzymał wezwanie św. Stanisława i Walentego.
 
Posiadał jedną nawę z półkoliście zaokrąglonym prezbiterium, podłogę z białej posadzki a sufit z heblowanych desek.
 
W ołtarzu głównym znajdował się ołtarz św. Walentego - męczennika umieszczony za szkłem w złotej ramie.
 
 
Od strony południowej do kościoła dobudowana była kaplica na podstawie prostokąta, sklepiona do której prowadziły żelazna drzwi.
Przy kościele istniał klasztor w którym były 4 cele i 4 komnaty, zaś na podwórzu stał drewniany dom dla czeladzi oraz stodoła.
 
W pobliżu tego kompleksu stało 6 chałup dla poddanych pracujących po jednym dniu w tygodniu dla potrzeb klasztoru i kościoła.
 
W roku 1800 zmarł ostatni zakonnik a kościół i dom przyklasztorny stał długi czas pusty i popadał w coraz większą ruinę.
 
        
 
Dopiero w roku 2002 mieszkańcy Zarzecza oraz ul.Kościuszki i Mickiewicza uporządkowali teren, wykonali ogrodzenie i posadzili krzewy. Stan dzisiejszy taki jak widać na moich zdjęciach.
 
 
 
 
 
1,93 km - dochodzimy do drogi wojewódzkiej nr 794 Kraków - Koniecpol. Po drugiej stronie ulicy w rozwidleniu ulic Kościuszki i Mickiewicza figurka upamiętniająca odzyskanie niepodległości w 1918r. (obiekt na planie zaznaczony jako nr 13)
 
 
 
Idziemy drogą wojewódzką biegnącą wzdłuż zalewu - wracamy w kierunku centrum Pilicy. Dochodzimy do ul Krakowskiej będącej częścią drogi wojewódzkiej i w nią skręcamy.
 
 
 
2,36 km - ul. Krakowska (droga wojewódzka nr 794) po lewej stronie mijamy nasz ostatni zabytkowy obiekt. Jest to kościół św.Jerzego. (obiekt na planie zaznaczony jako nr 14)
 
 
 
Na murze kościoła znajduje się tablica szczegółówo informująca o historii kościoła św.Jerzego - dla zainteresowanych zdjęcia z tablicy poniżej.
 
                       
 
 
 
                  
 
2.41 km - dochodzimy do ulicy Księżnej w którą skręcamy i idziemy w kierunku kościoła św. Jana Chrzciciela.
 
 
                            ... widok uliczki Księżnej od strony kościoła św.Jana Chrzciciela.
 
2,50 km - skręcamy na lewo w ul. Senatorską
2,75 km - parking przy bramie wejściowej do pałacu. Zamykamy pętlę wycieczki.
      
Powrót do strony głównej:  STRONA GŁÓWNA 
 
 
 
 
 
Przy opracowaniu korzystałem:
 
http://www.parafia-pilica.pl/joomla/historia-parafii
http://www.jura-pilica.com/?kosciol-i-klasztor-franciszkanow,53
http://ofm.krakow.pl/cms/index.php?page=pilica
http://www.pilica.pl/kategorie/rewitalizacja_rynku_w_pilicy
 

Wspierane przez Hosting o12.pl