FOTOGRAFIA AMATORSKA
Zbigniew Wójcik
   Home      BESKID SĄDECKI i NISKI      Spacerkiem po Krynicy Zdroju.
 

Spacerkiem po  Krynicy Zdroju - wzdłuż głównego deptaka i Bulwarów Dietla.
                                                                                                                            Zdjęcia z dnia 3 - 6 czerwca 2015r.
 
    Widok na Krynicę z Góry Parkowej.
 
Krynica Zdrój nazywana również Górską leży w południowo-wschodniej części zarówno województwa małopolskiego jak i Beskidu Sądeckiego. Położona jest pomiędzy zalesionymi szczytami Jaworzyny Krynickiej (1114m n.p.m.), Jaworzynki (899m n.p.m.), Góry Krzyżowej (825m n.p.m.) i Holicy (697m n.p.m.) od zachodu, oraz od wschodu Góra Szalone (829m n.p.m.), Parkowa (740m n.p.m.), Huzary (870m n.p.m.) i Jasienik (750m n.p.m.).
 
Malownicze doliny  Kryniczanki, Palenicy, Czarnego Potoku i Potoku Sławińskiego nadają Krynicy Zdroju dodatkowego uroku.
 
 Potok Kryniczanka w Parku Słotwińskim.         Potok Palenica w okolicy pijalni Jana i Józefa.
 
Potoki Kryniczanka i Palenica przy Bulwarze Dietla. 
 
Historia Krynicy wiąże się ściśle z występowaniem na tym terenie dużych zasobów wód mineralnych. Pierwsze pisane wzmianki o Krynicy pochodzą z XVI wieku, kiedy to w roku 1547 biskup Maciejewski nadał prawo założenia sołectwa o nazwie Krzeszyce (dzisiejsza Krynica) Dankowi z Miastka (obecnie Tylicz).
 
        Bulwary Dietla w Krynicy Zdroju.
 
Bogactwem Krynicy są źródła wód mineralnych zwanych szczawami oraz specyficzny leczniczy górski mikroklimat. Odkrył to już w roku 1793 austriacki komisarz rządowy z pobliskiego Nowego Sącza Franciszek Stix von Saunbergen który po wykupieniu gruntów ze źródłem wody mineralnej na terenie dzisiejszego uzdrowiska rozpoczął budowę kilku domów zdrojowych. Już w roku 1807 Krynica posiadała status "zdroju kąpielowego".
Jednak dopiero po roku 1856 nastąpił gwałtowny rozwój Krynicy dzięki działalności prof. Józefa Dietla - ojca polskiej balneologii.  Spacer po Krynicy rozpoczniemy  z samego centrum Krynicy tj. zbiegu ulic Piłsudskiego,Zdrojowej i Pułaskiego.  U zbiegu tych ulic znajduje się Park im.Mieczysława Dukieta w którym obok fontanny ustawiony jest pomnik upamiętniający prof.Józefa Dietla.
 
      
 
          
 
      
 
Park imienia Dukieta  nazwano dla upamiętnienia nieżyjącego mieszkańca Krynicy - doktora nauk medycznych, lekarza ginekologa, położnika, balneologa, lekarza uzdrowiskowego oraz działacza społecznego i sportowego.  
Z parku wychodzimy schodkami  na róg ulicy Nowotarskiego i Pułaskiego i za nim udamy się na główny deptak krynicki idziemy kawałek pod górkę ulicą Pułaskiego.
 
 
 
Widok w ulicę Pułaskiego. 
 
Po obu stronach na  rogu ulicy Pułaskiego stoją dwie bliźniacze kamienice -  "Korona" i Berło" wybudowane na przełomie XIX/XX wieku jako brama wjazdowa od strony słowackiego Bardejowa.      
W różnych okresach pełniły różne funkcje takie jak domy dla zakaźnie chorych, w domu „Pod Koroną” na górnym piętrze były pokoje mieszkalne, na parterze natomiast restauracja i kasyno. Pod Berłem znajdował się pierwszy Urząd Pocztowy. Po przejęciu przez Państwowe Przedsiębiorstwo Uzdrowiskowe mieściły się tu mieszkania pracowników.
     
Po ok. 200 metrach po prawej stronie pod numerem Pułaskiego 4 charakterystyczny zielony budynek w którym znajduje się siedziba Biura Turystycznego "Jaworzynka".  Można w nim wykupić wycieczki jednodniowe lub kilkugodzinne np. na zwiedzanie cerkwi w pobliskich miejscowościach.
 
 
Polecam takie wycieczki dla tych nie mających własnego transportu. Zapewniony jest transport autokarem lub busem, przewodnik, ubezpieczenie oraz otwarty zwiedzany obiekt.
 
Byliśmy z wnuczką na dwóch takich wycieczkach zwiedzając cerkiew w Powroźniku i Kamiannej.  Fotorelacje z tych wycieczek tu: >Cerkiew w Powroźniku. 
                                                                                          >Cerkiew w Kamiannej i pasieka "Barć" 

Po następnych 300 metrach po lewej stronie ulicy Pułaskiego wybudowany nowoczesny budynek budzący wśród mieszkańców Krynicy kontrowersje.
 
 
 
Tuż za nim usytuowany budynek słynnej "Patrii". Budynek  "Patrii" został zaprojektowany w latach 1932-34 przez Bohdana Pniewskiego dla Jana Kiepury, który miał swój apartament na ostatnim piętrze.
 
           
 
Jeżeli pójdziemy jeszcze dalej na odejściu od  Pułaskiego ulicy Leśnej znajduje się ciekawy obiekt nowej architektury Krynicy Zdroju. Tym obiektem jest nowoczesny hotel "Mercure".
 
 
 
Ulica Pułaskiego prowadzi do Tylicza w którym znajdziemy kilka ciekawych do zwiedzenia obiektów - między innymi zabytkową cerkiew oraz tzw. Golgotę za nowym kościołem. Kto jest ciekawy zapraszam na osobną fotorelację z wycieczki rowerowej:  >Rowerem szlakiem cerkwi łemkowskich cz.I (Tylicz,Muszynka) 
 
My wracamy na róg ulicy Pułaskiego i Nowotarskiego by kontynuować dalszy spacer deptakiem krynickim. Z ulicy Pułaskiego skręcamy w lewo i po kilkudziesięciu metrach po lewej stronie pomnik Nikifora Krynickiego.
 
 
Nikifor Krynicki urodził się 21 maja 1895 roku w Krynicy i został jednym z najwybitniejszych na świecie malarzy naiwnych - prymitywistów. Skręcamy w lewo w Aleję Nikifora Krynickiego. Biegnie ona wzdłuż Potoku Palenica i prowadzi do pijalni Jan i Józef. Na końcu Alei Nikifora pijalnia wody - w tej fotorelacji pokazuję jedynie budynek pijalni. Więcej zdjęć w osobnej fotorelacji:  >Wycieczka na Górę Parkową w Krynicy Zdroju. 
 
My wracamy do pomnika Nikifora i skręcamy w lewo. Idziemy tzw. deptakiem krynickim. Po lewej stronie mijamy nowoczesny hotel "Prezydent". Na tym odcinku często spotkamy artystów i rzemieślników  sprzedających swoje  wyroby.
 
       
 
 
Idąc ulicą Nowatorskiego warto przed potężnym budynkiem Nowego Domu Zdrojowego skręcić w lewo do dobrze widocznego pomnika Adama Mickiewicza usytuowanego przy skwerku i wejściu do Parku na Górze Parkowej.
Pomnik Adama Mickiewicza w Krynicy Zdroju. 
Twórcą pomnika był krakowski rzeźbiarz Antoni Popiel absolwent krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Pomnik przedstawia popiersie Adama Mickiewicza, poniżej którego  stoi w stroju ludowym dziewczyna z naręczem polnych kwiatów.
 
 
Wydaje się, że dziewczyną z kwiatami jest Zosia z "Pana Tadeusza" choć niektórzy twierdzą że jest to Maria Wereszczakówna, młodzieńcza miłość poety.
Na cokole cytat z Epilogu "Pana Tadeusza"   - "Droższy niż laur Kapitolu
                                                                                             Wianek rękami wieśniaczki osnuty
                                                                                              Z modrych bławatków i zielonej ruty"
 
Wzniesienie pomnika na Deptaku, u stóp Góry Parkowej w miejscu, gdzie w XIX wieku odbywały się uroczystości patriotyczne, było pomysłem Edwarda Odyńca, ostatniego żyjącego przyjaciela poety. Przyjeżdżał on do Krynicy i podczas pobytu w sierpniu 1883 roku wystąpił z takim projektem.
 
Wchodząc po schodkach obok pomnika po ok. 80 metrach dochodzimy do najstarszego kościoła krynickiego pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego zwanego również parkowym. Zdjęcie dolne tego kościółka robione o godzinie 2000 - w promieniach zachodzącego słońca.
 
Kościół Przemienienia Pańskiego w Krynicy Zdroju.
 
Kościół został wybudowany w roku 1862 roku wg projektu Feliksa Księżarskiego w stylu budownictwa cerkiewnego w kształcie ośmioboku połączonego z greckim krzyżem (cztery małe dobudówki z czterech stron świata). Całość oszalowana pionowo a złącza desek zakryte wąskimi listwami. Dobudówki pokryte dwuspadowym dachem gontowym.
 
 
Korpus ośmioboczny pokrywa wysoka kopuła zakończona latarnią z wieżyczką i krzyżem - pokryte gontami. Nad jedną z przybudówek pełniącej funkcję zakrystii wybudowana mała wieżyczka z pozorną latarnią i krzyżem.
 
Wewnątrz w dwóch wnękach ze sklepieniami kolebkowymi mieszczą się dwa ołtarze.
 
Ołtarz główny ozdobiony obrazem Przemienienia Pańskiego, podarowany przez biskupa tarnowskiego Grzegorza Zieglera.
 
W ołtarzu bocznym obraz Matki Boskiej Częstochowskiej.
 
W prawym ramieniu krzyża znajduje się wejście do zakrystii nad którym wiszą trzy obrazy.
 
W centralnej części Jezus pocieszający niewiasty, zaś po bokach święty Piotr i Paweł.
 
Ponadto wnętrze zdobią obrazy czterech świętych ewangelistów.
 
Z uwagi na wybudowanie w latach 1887 - 1892  nowego kościoła parafialnego pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny, kaplica na "Dietlówce" położona na stoku Góry Parkowej była długo nieużywana.  Dopiero na prośby kuracjuszy odbywają się w niej nabożeństwa w każdą sobotę o godzinie 1000.
 
Obok kościółka prowadzi ścieżka na Górę Parkową (patrz osobna fotorelacja) - my wracamy do pomnika Adama Mickiewicza by kontynuować spacer deptakiem krynickim.
 
 
 
Przechodzimy obok gmachu Nowego Domu Zdrojowego oddanego do użytku w roku 1939. Został wybudowany wg planów Witolda Minkiewicza. Na parterze mieszczą się placówki handlowe i usługowe. Po minięciu Nowego Domu Zdrojowego widzimy Muszlę Koncertową zbudowaną w okresie międzywojennym, sąsiadującą z gmachem Nowej Pijalni.
 
 
Muszla jest usytuowana pomiędzy Pijalnią Główną a Nowym Domem Zdrojowym.
Tradycja koncertów promenadowych sięga połowy XIX wieku, kiedy przed kuracjuszami występowała m. in. kapela górników solnych z Bochni. W 1875 roku Krynica wzbogaciła się w Orkiestrę Zdrojową, która przygrywała kuracjuszom i była jedną z największych atrakcji letniego sezonu. Jej założycielem i kapelmistrzem był Adam Wroński, który komponował mazurki, polki , walce.
Na froncie muszli wmurowana jest tablica ku czci Jana Kiepury, który do uzdrowiska przyjeżdżał i w nim koncertował. Każdego roku w ramach Festiwalu im. Jana Kiepury w muszli przygrywa orkiestra Johann Strauss Ensamble pod dyr. Artura Jaronia.
 
Pijalnia Główna
 
Przed nami gmach Pijalni Głównej wybudowanej w roku 1971 na miejscu starej, drewnianej z II połowy XIX wieku. Poniżej przedstawiam dwa zdjęcia Starej Pijalni z lat 1900 - 1930 z serwisu Fotopolska.eu.

      
 
 
 
 Nowa Pijalnia z betonu i szkła mieści  punkty czerpalne wód mineralnych Jana, Słotwinki, Zubera, Tadeusza oraz wody pochodzącej ze Zdroju Głównego. W budynku mieści się również sala koncertowa i ogród zimowy. Po Starej Pijalni pozostał na zewnątrz oszklony Zdrój Główny.
 
 
W przeszłości nad Głównym Zdrojem znajdował się najstarszy budynek zdrojowy Krynicy tzw. Chiński Pawilon który ocalał i został przeniesiony. Znajduje się obecnie w Parku Słotwińskiego na wlocie do Krynicy od strony Nowego Sącza. 
 
       
 
Uroczyste otwarcie Nowej Pijalni nastąpiło 19 lipca 1971. Po ostatnich modernizacjach we wnętrzu budynku można podziwiać bez względu na porę roku ogród zimowy z pięknymi okazami palm, daktylowców, rzadkich krzewów i roślin ozdobnych.
 
 
 
          
 
 
 
Naprzeciwko Muszli Koncertowej i Głównej Pijalni usytuowany jest Stary Dom Zdrojowy wzniesiony w roku 1889, pierwotnie zwany Dworcem Zdrojowym.
 
  

Zaprojektowany przez dwóch znanych architektów Juliana Niedzielskiego i Jana Zawiejskiego mieści w środku sanatorium, restaurację, pijalnię czekolady oraz dużą Salę Balową w której odbywają się koncerty, bale i bankiety.
 
 Stary Dom Zdrojowy widziany od strony Pijalni Głównej.          Stary Dom Zdrojowy widziany od strony Bulwarów Dietla.
 
Stary Dom Zdrojowy dzięki swemu pięknemu wystrojowi i doskonałej lokalizacji był ulubionym miejscem wypoczynku sławnych postaci. Gościł w nim m. in. Władysław Reymont, malarz Leon Wyczółkowski, aktorka Jadwiga Smosarska, a także marszałek Józef Piłsudski, na którego cześć wmurowano w południową ścianę budynku tablicę ufundowaną przez miejscowe społeczeństwo.
 
Od strony południowej do Starego Domu Zdrojowego przylega plac z Magiczną Fontanną - o określonych godzinach podanych na tablicy informacyjnej odbywa się spektakl  dźwięk i światło.
 
        Magiczna Fontanna w Krynicy Zdroju.
 
Magiczna Fontanna widziana od strony Bulwarów Dietla. 
 
Dochodzimy do końca krynickiego deptaka - zamykają go dwa budynki: Stare Łazienki Mineralne przy ul.Nowotarskiego 7 i Łazienki Borowinowe przy ul. Nowotarskiego 9. W tym miejscu ulica Nowotarskiego którą do tej pory szliśmy łączy się z Bulwarami Dietla którymi będziemy wracać.
 
Połączenie ul.Nowotarskiego z Bulwarami Dietla. 
 
Budynek Starych Łazienek Mineralnych został wybudowany w latach 1863 - 1864 z inicjatywy prof. dr Józefa Dietla. Został zaprojektowany przez krakowskiego architekta Feliksa Księżarskiego.
Stare Łazienki Mineralne w Krynicy Zdroju.
 
W tamtych czasach budynek służył kuracjuszom do kąpieli w wodach mineralnych i borowinowych i był jednym z najnowocześniejszych tego typu obiektów w Europie.
 
W budynku znajdowały się pokoje z 82 wannami oraz 6 kabin borowinowych.
 
Na piętrze znajdowały się pokoje gościnne.
 
Po latach swej świetności budynek popadł w ruinę i dopiero ostatni remont przywrócił mu dawny blask.
 
 
W marcu 2015 roku otwarto w nim pijalnię wód mineralnych.
 
Znajduje się w nim również grota solna zbudowana z soli morskiej pozyskanej z Morza Czarnego, Czerwonego i Martwego oraz z kopalni kłodawskiej i iwonickiej.
 
Dla zainteresowanych podaję ceny seansu w grocie solnej: Bilet jednorazowy normalny (dorośli) – 15 zł      Bilet jednorazowy ulgowy (emeryci, dzieci) – 13 zł
Karnet 4 seanse - 48 zł         Karnet 6 seansów – 66 zł            Karnet 12 seansów - 120 zł          Czynne od 1000 do 2000.           Seans - 45 minut.
 
Z budynkiem Starych Łazienek Mineralnych sąsiaduje budynek Łazienek Borowinowych wybudowany w 1880 roku w którym w roku 1881 uruchomiono kąpielisko borowinowe. Data wybudowania znajduje się na szczycie części piętrowej od ulicy Nowotarskiego.
 
Łazienki Borowinowe
 
W lewo za tym budynkiem ulica Doktora Henryka Ebersa która doprowadza do jednego z wielu wejść na ścieżki Góry Parkowej, zaś po prawej na skrzyżowaniu ulic napis kwiatowy "Krynica Zdrój." My wracamy do centrum Krynicy Bulwarami Dietla. Po minięciu Magicznej Fontanny, na wysokości Starego Domu Zdrojowego spotykamy zabytkową willę "Romanówka".
 
       "Romanówka" Muzeum Nikifora Krynickiego.
 
Budynek ma ciekawą historię. Jako willa Romanówka został wybudowany w połowie XIX wieku jako pensjonat wypoczynkowy w tzw. „szwajcarskim stylu”, bardzo charakterystycznym dla budowanych w tamtym czasie obiektów w Krynicy - obecnie mieści muzeum Nikifora.
 
Jest konstrukcji zrębowej, oszalowany malowanymi deskami, kryty blachą, symetryczny, parterowy z półpiętrem. W środku znajduje się głęboki podcień podparty profilowanymi słupami. Nad drzwiami i oknami umieszczone są trójkątne, drewniane naczółki.
 
 
Budynek, do 1990 roku znajdował się przy ul. Piłsudskiego, od lat siedemdziesiątych zdewastowany i niedostępny dla osób postronnych. Później został rozebrany, poddany konserwacji i zmontowany na nowo na obecnym miejscu. Obecnie, jest to obiekt zabytkowy i znajduje się na małopolskim szlaku architektury drewnianej. 
Więcej zdjęć z Muzeum Nikifora Krynickiego w osobnej fotorelacji:  >Muzeum Nikifora i cerkiew Księcia Włodzimierza w Krynicy Zdroju 
 
Wzdłuż Bulwarów Dietla i płynącej Kryniczanki podziwiać możemy starą zabytkową zabudowę Krynicy Zdroju. Na dolnym zdjęciu od lewej: budynek "Romanówki" z Muzeum Nikifora (Bulwary Dietla 19), willa "Węgierska Korona" z XIX wieku obecnie mieści kawiarnię i pizzerię (Bulwary Dietla 18), mała willa w stylu szwajcarskim "Świteź" (Bulwary Dietla 17) oraz duża willa "Kosynier" z 1880 roku (Bulwary Dietla 15)
 
       
 
Mijamy ogromną murowaną willę "Małopolanka" z okresu międzywojennego XX wieku która nie pasuje do otaczającej ją zabudowy drewnianej (Bulwary Dietla 13) i dochodzimy do wybudowanej w 1855 roku willi "Biała Róża"  (Bulwary Dietla 12).
 
       
 
Ostatnią drewnianą willą przy Bulwarach Dietla jest okazała willa "Witoldówka wybudowana w stylu szwajcarskim w roku 1888.(Bulwary Dietla nr 10).
 
 
 
 
 
Wzdłuż Bulwarów Dietla znajdzie się miejsce zarówno na spokojny spacer jak i na wypicie kawy, herbaty,czy zjedzenie posiłku pod parasolami.
 
 
 
           
 
 
 
Bulwarami Dietla dochodzimy do Parku im. M.Dukieta  czyli do miejsca gdzie zaczynaliśmy spacer po centrum Krynicy Zdroju.
 
 
 
 
 
 
 
 
Powrót do strony głównej:  STRONA GŁÓWNA 
 
 
 
 
http://fotopolska.eu
http://krynica.org/index.php?pomnik-adama-mickiewicza
http://krynica.org/index.php?muszla-koncertowa
 

Wspierane przez Hosting o12.pl