FOTOGRAFIA AMATORSKA
Zbigniew Wójcik
   STRONA GŁÓWNA      WYCIECZKI RÓŻNE      Roztocze - Rowerem wokół zalewu Niewisz.
 

Zalew Nielisz.ROZTOCZE - Rowerem wokół zalewu Nielisz.

                                                    Wycieczka z dnia 21 lipca 2020 r. 
Kwaterującym rowerzystom w okolicy Szczebrzeszyna proponuję łatwą technicznie wycieczkę. Trasa wycieczki: Szczebrzeszyn - Klemensów - Michałów - Deszkowice Drugie - Nielisz - Nawóz - Kulików - Szczebrzeszyn.
 
W skrócie można powiedzieć że jest to trasa wokół największego sztucznego zbiornika na Lubelszczyźnie tzw. zalewu Nielisz.
 
Klemensów - muzeum. 
 
Poniżej mapka z zaznaczoną trasą i podanym kilometrażem. Wycieczkę rozpoczynamy w centrum Szczebrzeszyna, na rynku przy ratuszu i pomniku chrząszcza odlanego z brązu odsłoniętego w 2011 roku.
 
 
Pomnik Chrząszcza na rynku w Szczebrzeszynie.A dlaczego chrząszcz na rynku w Szczebrzeszynie - wiadomo przecież, że Szczebrzeszyn słynie z wiersza Jana Brzechwy ze słowami "Wszak Szczebrzeszyn z tego słynie, że w nim zawsze chrząszcz brzmi w trzcinie".
 
0,28 km trasy - ul. Zamojskiego po lewej stronie ulicy, na chodniku stoi ciekawa figura w formie kamiennej kolumny ustawionej w tym miejscu w 1655 roku.
 
Stara figura z 1655 roku.
 
Upamiętnia ona opuszczenie miasta przez ostatniego arianina w czasie pogromu arian.
3,0 km trasy - droga wojewódzka (ul. Zamojska) skręca lekko w prawo. My dalej jedziemy ścieżką rowerową po prawej stronie tej drogi.
3,3 km trasy - skrzyżowanie dróg przy restauracji "Klemens" w Szczebrzeszynie. Po obu stronach drogi wojewódzkiej nr 74 ustawione pomniki.
 
        Obelisk Tadeusza Kościuszki z 1917 r.
 
Po prawej stronie w narożniku drogi wojewódzkiej  nr 74 (ul.Zamojska) a ulicy Słodkiej znajduje się posesja z drewnianym budynkiem restauracji "Klemens". Dogodny przystanek na krótki odpoczynek lub posiłek.
 
Restauracja "Klemens" w Szczebrzeszynie.
 
 
Ten drewniany obiekt ma ciekawą historię - został wybudowany na przełomie XIX i XX wieku (prawdopodobnie w roku 1895) za czasów Ordynacji Zamoyskich i pełnił funkcję domu mieszkalnego dla kolejnych dyrektorów cukrowni "Klemensów".
 
Po nacjonalizacji cukrowni w 1946 roku budynek w dalszym ciągu był zamieszkały, a w kolejnych latach mieściło się w nim przedszkole i lecznica. Zaś po zamknięciu przedszkola został zdewastowany i dopiero w 2006 roku kupiony wraz z posesją przez prywatnego inwestora.
 
Odremontowany "Dom Dyrektorów" oraz inne obiekty na działce zyskały nowe życie  i zostały uratowane od niechybnej zagłady. Dzisiaj, dzięki pasji nowych właścicieli jest to kompleks składający się z restauracji, hoteliku, Muzeum Dawnych Rzemiosł, Muzeum Skarbów Ziemi i Morza.
 
Muzeum Skarbów Ziemi i Morza 
 
 
 
 
 
 
 
Na terenie posesji w ramach działalności muzealnej można zobaczyć i zwiedzić w środku ostatni wiatrak Roztocza wybudowany w 1948 roku w miejscowości Gródki k/Biłgoraja.  W roku 2013 został kupiony, odremontowany i przeniesiony w obecne miejsce. Na terenie znajduje się również przedwojenna kuźnia kowalska z wyposażeniem przeniesiona tu z miejscowości Sochy. Muzea można odpłatnie zwiedzać od poniedziałku do niedzieli w godzinach: 1230 - 1330. Wstęp płatny: normalny - 8 zł, ulgowy 7 zł, rodzinny 16 zł.
 
Ostatni wiatrak na Roztoczu.
 
Odwiedziwszy kompleks "Klemens" ruszamy drogą na północ  (ul. Osiedlowa) kierunku miejscowości Michałów. Od tej pory będziemy jechali zgodnie ze szlakiem Green Velo (Wschodni Szlak Rowerowy). Droga asfaltowa o małym natężeniu ruchu samochodowego. Po lewej stronie drogi mijamy osiedle domków jednorodzinnych, a nieco dalej osiedle bloków mieszkalnych. Po prawej stronie puste place składowe dawnej cukrowni Klemensów.
 
Trasa w kier. Michałowa (szlak Green Velo). 
 
5,9 km trasy - skrzyżowanie ulic: Zamoyskiego,Chmielnej i Zielonej w Klemensowie. Jedziemy dalej drogą główną a po ok. 100 metrach jesteśmy na moście nad rzeką Wieprz. Tuż za mostem po lewej stronie drogi park linowy, zaś po prawej starorzecze Wieprza z wypożyczalnią kajaków.
 
Starorzecze Wieprza.
 
 
Starorzecze Wieprza.
 
 
Park linowy w Klemensowie. 
 
 
Park linowy w Klemensowie. 
 
6,2 km trasy - Skrzyżowanie dróg w miejscowości Michałów. Droga główna (ul.Zielona) wraz ze szlakiem rowerowym Green Velo skręca w lewo - to nasz docelowy kierunek jazdy w kierunku zalewu Nielisz.
 
W tym miejscu znajduje się bardzo atrakcyjny obiekt turystyczny tj. pomiędzy rzeką Wieprz, ulicą Orzechową i miejscowością Bodaczów istnieje stary park w Klemensowie a w nim prawdziwe perełki architektoniczne w postaci: Pałacu Zamoyskich, kaplicy w byłej oranżerii, budynku ogrodnika oraz budynków bramnych.
Niestety teren jest prywatny, częściowo ogrodzony a tablice zabraniają wejścia.  Dla chętnych powtórzenia mojej trasy załączam wariant dodatkowych 4 km trasy.  Kto nie jest zainteresowany skręca na 6,2 km trasy w lewo i jedzie przez wieś Michałów w kierunku zalewu Nielisz. Dla zainteresowanych mapka z trasą dodatkowych 4 km ukazująca jednocześnie  jak duży jest to obszar.
 
Trasa dodatkowa
 
A teren tego zespołu pałacowo-parkowego, obecnie w rękach prywatnych jest naprawdę duży - to ponad 100 hektarów. Początki jego powstania to lata 1744-1746 kiedy to z inicjatywy Teresy Zamoyskiej, żony siódmego ordynata Tomasza Antoniego Zamoyskiego został wybudowany budynek pałacowy i inne obiekty. W następnych latach pałac był kilkakrotnie przebudowywany. Początkowo był letnią rezydencją rodu Zamoyskich i dopiero w 1821 roku po sprzedaniu przez Jana Kostkę Zamoyskiego rodowej rezydencji w Zamościu stał się główną siedzibą Zamoyskich.
 
W czasie II wojny światowej budynek zajęli żołnierze niemieccy i urządzili w nim szpital. Po wojnie cały kompleks został upaństwowiony a w budynku pałacowym mieścił się dom pomocy społecznej. Po jego likwidacji pałac popadał w coraz większe zniszczenia a próby jego sprzedaży nie dochodziły do skutku.
 
Dopiero w roku 2017 pięcioro spadkobierców Jana Zamoyskiego, ostatniego ordynata Ordynacji Zamoyskiej odkupiło z bonifikatą 99% od Skarbu Państwa cały kompleks za kwotę 87 000 zł. Cena obowiązuje pod warunkiem rozpoczęcia remontu w ciągu 3 lat i nie sprzedania obiektu w ciągu 10 lat.  Miejscowi  twierdzą, że rozpoczęto prace remontowe.
Jadąc z 6,2 km zasadniczej trasy w prawo ulicą Parkową, po 300 metrach ujrzymy piękny gotycki budynek bramny - dalej tablice ostrzegają że teren prywatny i wstęp zabroniony.
 
Budynek bramny gotycki (północno-zachodni)
 
 
Budynek bramny gotycki (północno-zachodni) 
 
Natomiast jadąc z 6,2 km trasy zasadniczej ulicą Orzechową, po ok. 1,7 km dojedziemy do kościoła pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Klemensowie gdzie poprzez  prześwit w drzewach ujrzeć można zabudowania gospodarcze pałacu. Z żadnego punktu zewnętrznego nie widać pałacu ukrytego w parku.
 
Istniejący kościół pozangranicami parku Zamoyskich. 
 
 
Budynki przypałacowe widziane od strony kościoła. 
 
Z żadnego punktu zewnętrznego nie widać pałacu ukrytego w parku, a jego wielkość niech obrazuje zdjęcie z internetu autorstwa Przemysława Nowosada wykonane w 2013 rok i zamieszczone w Wikipedii Commons.
 
Pałac w Klemensowie - autor zdjęcia Przemysław Nowosad.
 
Kto jest ciekawy historii pałacu odsyłam do przeczytania artykułu Pana Władysława Pomarańskiego z cyklu "Romans z historią" opublikowanego w 2019 roku.
Link do artykułu:  https://gazetagazeta.com/2019/09/klemensowski-palac-zamoyskich/
artykuł Pałac w Klemensowie
 
My ruszamy dalej - początkowy fragment od 6,2 km prowadzi pod górkę, ale trud jej pokonania wynagradza widok na pozostający w dole Michałów.
 
Widok na wieś Michałów od strony szlaku Green Velo. 
 
6,9 km trasy - początek lasu;     7,2 km trasy - koniec lasu;    7,6 km trasy -  skrzyżowanie dróg asfaltowych. W prawo do wsi Deszkowice Drugie, w lewo do wsi Kulików. My jedziemy dalej prosto - żegnamy się ze szlakiem rowerowym Green Velo który skręca na tym skrzyżowaniu w lewo na Kulików.
 
8,6 km trasy - początek lasu;       10,4 km - koniec lasu i po raz pierwszy ukazuje się po lewej stronie zalew Nielisz oraz po prawej stronie urocze małe rozlewisko.
 
 
Pierwszy widok na zalew Nielisz. 
 
 
 
Fragment zalewu Nielisz. 
 
11,4 km trasy - po prawej stronie drogi którą jedziemy znajduje się parking, zaś w lewo odchodzi droga utwardzona bez nazwy prowadząca na plażę "Moczydło".  Po ok. 200 metrach jesteśmy nad brzegiem zalewu.
 
 
Zalew Nielisz - plaża Moczydło.
 
Tu możemy odpocząć i zażyć kąpieli pod bacznym okiem ratownika. Znajdziemy też kilka punktów gastronomicznych, wiaty odpoczynkowe, wypożyczalnie sprzętu wodnego, molo spacerowe, toalety i przebieralnia. Kąpielisko i plaża nosi nazwę "Moczydło" - upamiętniającą pierwotny miejscowy zbiornik wodny w którym mieszkańcy moczyli len.

 
     Zalew Nielisz - plaża Moczydło.          Zalew Nielisz - plaża Moczydło.
 
Obecny zalew powstał na rzece Wieprz i Por w latach 90-tych jako zbiornik retencyjny. Jego powierzchnia mająca 950 ha oraz długość linii brzegowej ok. 30 km czyni go największym sztucznym zbiornikiem wodnym na Lubelszczyźnie i jednym z większych w kraju.
 
 
Zalew Nielisz - plaża Moczydło.
 
12,5 km trasy - po lewej stronie drogi zabytkowy drewniany kościół św. Wojciecha. W tym miejscu już w roku 1600 stała kaplica, zamieniona w 1640 roku na większą z fundacji Macieja Gąsiorowskiego. W roku 1750 nastąpiła budowa kościoła z fundacji ks. Pawła  Łosieckiego. Obecnie istniejący kościół pw. św.Wojciecha i MB Różańcowe powstał w 1859 roku po przebudowaniu starszego.
 
Kościół św.Wojciecha w Nieliszu - widok od strony drogi głównej. 
 
 
Kościół św.Wojciecha w Nieliszu - widok od strony drogi głównej.
 
Na placu kościelnym stoi drewniana dzwonnica wybudowana w 1946 roku z dwoma dzwonami wykonanymi w Przemyślu przez firmę Felczyńskiego. W północno-wschodniej części placu kościelnego stoi drewniana kaplica z 1906 roku. przerobiona z altany w której witano hr.Maurycego Zamoyskiego powracającego ze ślubu z Klemensowa.

 
       Kościół św.Wojciecha w Nieliszu - wejście główne..          Zabytkowa dzwonnica w Nieliszu.
 
 
Zabytkowy kościół i dzwonnica w Nieliszu. 
 
Będąc przy kościele warto iść drogą w kierunku cmentarza parafialnego - po prawej stronie zobaczyć można pomnik ofiar II wojny światowej, zaś idąc ok. 100 metrów dróżką w las spotkamy bardzo ładną kapliczkę i dużą figurę Chrystusa w dziupli starego dębu.
 
 
Pomnik Pamięci w okolicy kościoła w Nieliszu. 
 
 
             Kapliczka i figura Chrystusa w drzewie.
 
 
Kapliczka i figura Chrystusa w drzewie. 
 
13, 5 km trasy - Nielisz Lipnik. Przepust pod drogą - ładny zakątek rzeczki wpływającej do zalewu. My dalej asfaltową drogą.
 
Fragment zalewu Nielisz.
 
 
 
Fragment zalewu Nielisz. 
 
14,3 km trasy - skrzyżowanie dróg. Na wprost i w prawo 50 metrowe łączniki prowadzące do wjazdu na drogę wojewódzką nr 837 relacji Zamość - Piaski. Wzdłuż tej drogi rowerzyści jadący w kierunku Zamościa mają do dyspozycji nowy odcinek bezpiecznej ścieżki rowerowej poprowadzonej z lewej strony drogi.
 
 Ścieżka rowerowa w kierunku Zamościa.       Miejsce dla rowerzystów przy ścieżce na Zamość.
 
My skręcamy w lewo w kierunku zapory na zalewie, mając po lewej stronie budynek Gminy Nielisz, zaś po prawej stronie spory parking. Po ok. 300 metrach od skrzyżowania po prawej stronie budynek Policji i zaczyna się 700 metrowa zapora zalewu Nielisz. Ścieżka pieszo-rowerowa po jej lewej stronie.
 
15,5 km trasy - Nielisz Grobla rozgałęzienie dróg. Dojechaliśmy do prostopadłej drogi którą poprowadzony jest szlak rowerowy Green Velo - Wschodni Szlak Rowerowy. skręcamy w lewo i bMy ędziemy jechać  wzdłuż północno wschodniego brzegu zalewu Nielisz.
 
Kto jest zainteresowany może pojechać w przeciwnym kierunku gdzie po ok. 300 metrach znajduje się cmentarz wojenny z I wojny światowej, założony w 1915 roku na którym są pochowani żołnierze armi austriackiej i rosyjskiej.
 
 Cmentarz wojenny z I wojny światowej w Nieliszu.         Cmentarz wojenny z I wojny światowej w Nieliszu.
 
My skręcamy w lewo i jedziemy wzdłuż północno wschodniego brzegu zalewu Nielisz. Od skrętu prowadzi nas szlak rowerowy Green Velo - Wschodni Szlak Rowerowy. W tym miejscu przebiega on przez miejscowości Niwa, Nawóz, Stara Wieś Kulików.
 
 Zalew Nielisz/
Wschodni Szlak Rowerowy Green Velo wraz z trasami łącznikowymi ma ponad 2000 km i przebiega przez pięć województw wschodniej Polski tj. warmińsko-mazurskie, podlaskie, lubelskie, podkarpackie i świętokrzyskie - to czyni go najdłuższym oznakowanym szlakiem rowerowym w Polsce. Na rowerowych turystów czeka moc atrakcji turystycznych w postaci zabytków architektonicznych, przyrodniczych, muzealnych, krajobrazowych oraz bardzo dobra struktura pomocnicza w postaci miejsc wypoczynkowych.
 
Miejsce Obsługi Rowerzystów. 
 
20,3 km trasy -  Charakterystyczny punkt trasy w postaci MOR-u (Miejsce Obsługi Rowerzystów) - na całym szlaku Green Velo takich punktów jest około 230 i są zlokalizowane średnio co 8-10 km, zwykle przy ciekawszych atrakcyjnie miejscach. W tym przypadku na grobli pomiędzy zalewem Nielisz a rozlewiskiem rzeki Por.
 
MOR w Kulikowie nad zalewem Nielisz. 
 
W tym przypadku jest to duży plac z kilkoma wiatami, siłownią na powietrzu, miejscami na ognisko, dużą wiatą przeciwdeszczową oraz drewnianą wieżą widokową. Doskonałe miejsce do odpoczynku.
 
MOR w Kulikowie nad zalewem Nielisz.
 
Wchodząc na wieżę widokową doskonale widać położony na wschód od drogi główny akwen zbiornika Nielisz, natomiast patrząc na zachód rozlewisko rzeki Por.
 
Widok z wieży widokowej w Kulikowie.
 
 
Widok z wieży widokowej w Kulikowie. 
 
Po krótkim odpoczynku ruszam w drogę powrotną do swojej bazy noclegowej w Szczebrzeszynie. Około 300 metrów od wieży widokowej, po lewej stronie drogi na tle zalewu Nielisz stoi ładna przydrożna kapliczka z XX wieku.
 
Kapliczka nad zalewem Nielisz.
 
21,4 km trasy - skrzyżowanie dróg. W tym miejscu szlak rowerowy Green Velo skręca w lewo w kierunku Deszkowic Drugich i Michałowa. Jedziemy zgodnie z nim. 
 
23,4 km trasy - skrzyżowanie dróg. Szlak rowerowy Green Velo skręca w lewo w kierunku Michałowa. Aby nie wracać od Michałowa tą samą drogą którą zaczynałem wycieczkę opuszczam szlak rowerowy Green Velo i jadę prosto.
 
23,8 km trasy - skręt w prawo i dojazd do drogi wojewódzkiej nr 848 którą wracam do Szczebrzeszyna.
 
31,5 km trasy - koniec wycieczki w Szczebrzeszynie.
 
Reasumując - wycieczka bardzo udana zarówno pod względem pogody jak i kilku ciekawych obiektów na trasie. Trasa zasadnicza 31,5 km plus dodatkowy wariant ok. 4,5 km to razem ok. 35 przejechanych kilometrów.
 
 
Powrót do strony głównej:  STRONA GŁÓWNA 
 
Powrót do podstron "Wycieczki różne" :   WYCIECZKI RÓŻNE 
 
https://pl.wikipedia.org/wiki/Szczebrzeszyn
https://pl.wikipedia.org/wiki/Restauracja_Klemens
https://atlasrezydencji.pl/klemensow-palac-zamoyskich/
https://greenvelo.pl/detal/448-greenvelo-zalew-w-nieliszu
https://diecezja.zamojskolubaczowska.pl/parafie/parafia-swietego-wojciecha-i-matki-bozej-rozancowej-nielisz