FOTOGRAFIA AMATORSKA
Zbigniew Wójcik
   STRONA GŁÓWNA      WYCIECZKI DALEKIE      Paryż - Muzeum Luwr

Paryż  - Muzeum Luwr.
                                                                                                                            Wycieczka z dnia 9 września 2015r.
        
 
 
Drugi dzień naszego pobytu  w Paryżu przeznaczyliśmy na odwiedzenie Luwru . Po śniadaniu cała wycieczkową grupa została dowieziona autokarem na Plac Zgody (Place de la Concorde) by z tego miejsca, już indywidualnie  zwiedzać Paryż. Nasz dwuosobowy  plan  przewidywał spacer po najbliższej okolicy Luwru co pokazałem w osobnej fotorelacji którą można obejrzeć tu:  >Paryż - okolice Luwru.
 
Natomiast w tej fotorelacji odwiedzimy wnętrza jednego z największych muzeów na świecie tj. Luwru  (Louvre, Musée du Louvre). Zapraszam.
 
W holu znajdują się kasy biletowe, kawiarnie, butiki z pamiątkami oraz punkt informacji w którym można pobrać plan muzeum z opisem poszczególnych działów, numerami sal. 
 
         
 
Plan/informacja jest w języku polskim i jest bezpłatny. Bardzo pomaga w odszukaniu interesującej nas sali i zawiera wiele interesujących informacji. Poniżej plan ogólny muzeum Luwr.
 
Luwr (Louvre, Musée du Louvre) – dawny pałac królewski w Paryżu, obecnie  jedno z największych muzeów na świecie, najczęściej odwiedzana placówka tego typu na świecie.
 
Krótka historia budowli wg Wikipedii:
  • 1190 – założenie przez króla Francji Filipa II pierwszego zamku jako fortecy obronnej przeciwko najazdom wikingów 
  • 1546 – król Francji Franciszek I  rozpoczyna przebudowę zamku w pałac, ze względu na rozbudowę miasta zamek stracił swoją funkcję obronną. Średniowieczne zachodnie skrzydło zostało wyburzone i zastąpione renesansowymi budynkami zaprojektowanymi przez Pierre Lescot i wykończonymi przez Jean Goujon. Przebudowa była kontynuowana również przez jego następcę Henryka II (panował w latach 1547 - 1559)
  • 1566 – Karol IX  buduje pierwszy poziom małej galerii (Petite Galerie)
  • 1595 – Henryk IV  rozpoczyna budowę wielkiej galerii (Grande Galerie). Budowa została zakończona w roku 1608.
  • 1625 – Ludwi XIII podejmuje dalsza rozbudowę Luwru zgodnie z planami powstałymi za panowania Henryka IV.
  • 1672 – Ludwik XIV  przenosi siedzibę królewska z Luwru do Wersalu. 
  • 1692 – Ludwik XIV wydaje decyzję utworzenia galerii rzeźb starożytnych w Salle des Caryatides.
  • 1791 – Zgromadzenie Narodowe rewolucji francuskiej podejmuje decyzję o przekształceniu Luwru w muzeum.

Otrzymany plan/informacja zawiera również rzuty poszczególnych pięter, numerację poszczególnych sal, obszaru i okresu z jakiego pochodzą eksponaty. Pokazuję rzuty co da obraz wielkości muzeum i ewentualnie pozwoli zaplanować szybkie zwiedzenie i zobaczenie najcenniejszych eksponatów.

        

Na rzutach poszczególnych pięter, po lewej stronie znajdują się małe miniaturki zdjęć najbardziej oglądanych lub najcenniejszych eksponatów z oznaczeniem pozwalającym szybko je zlokalizować. Patrzymy pod miniaturkę i na podstawie koloru i numeru sali wiemy w którym skrzydle i sali się znajduje. Wszystkie sale mają numery, więc  zawsze wiemy gdzie jesteśmy.

Przykładowo gdy chcemy obejrzeć Wenus z Milo idziemy na parter do skrzydła Sully, sale koloru niebieskiego, sala nr 16. Bardzo pomaga tym którzy mają mało czasu a chcą zobaczyć najcenniejsze eksponaty.

       
 
Kolory na planach oznaczają z jakiego okresu pochodzą eksponaty.  
 
Skrzydło Denon: sztuka islamu,sztuka Bliskiego wschodu,malarstwo włoskie, hiszpańskie,francuskie,angielskie,rzeźbę włoską,hiszpańską, sztuka Afryki,Azji.
 
Skrzydło Sully: malarstwo francuskie i rysunki  17-19 wieku, rzemiosło artystyczne 17-18 wieku, Grecja, Etruria, Rzym, Egipt faraonów,Luwr średniowieczny.
 
Skrzydło Richelieu: malarstwo francuskie 14-17 wiek,malarstwo niemieckie,rzemiosło średniowieczne,apartamenty Napoleona, Mezopotamia, starożytny Iran
 
      
 
     
 
Ten wielki kompleks budynków o powierzchni ponad 60 000 metrów kwadratowych zawiera zbiory liczące ok. 300 000 dzieł sztuki od czasów najdawniejszych po połowę wieku XIX.
 
 
W roku 1793 po raz pierwszy udostępniono zbiory dla zwiedzających (Museum Central des Arts).
 
W roku 1983 z inicjatywy  prezydenta Mitteranda rozpoczęto przebudowę pałacu tworząc kompleks pod głównym dziedzińcem z wejściem przykrytym Piramidą Luwru. W roku 1993 ukończono drugą fazę przebudowy wybudowanym pasażem handlowym, w którym znajduje się tzw. Odwrócona piramida
 
Z uwagi na ogromną ilość sal muzealnych, ilość eksponatów, nie jest możliwe dokładne obejrzenie wszystkiego w jeden dzień. Większość turystów koncentruje się na odnalezieniu i zobaczeniu dzieł najważniejszych zasugerowanych w przewodniku otrzymanym w punkcie informatycznym. My ruszyliśmy do podziemia gdzie zachowała się najstarsza część Luwru.
 
          
 
Już w XII i XIII wieku król Filip II  August zbudował w tym miejscu fortecę, której celem była obrona centrum miasta przed napadami saksońskimi. 
 
Będąc w Luwrze ok. 6 godzin jedynie pobieżnie zdołaliśmy zapoznać się z częścią ekspozycji - oto migawki z tej wizyty. W skrzydle Suly'ego na parterze wspaniała kolekcja rzeźby antycznej.
 
 
 
 
 
W dawnej reprezentacyjnej sali pałacu królewskiego (obecnie sala nr 16) znajduje się  kariatyda, czyli podpory architektoniczne w formie postaci kobiet dźwigające na głowach element architektoniczny - w tym przypadku balkon dla orkiestry.
 
 
 
W galerii z kariatydami znajdują się słynne rzeźby bogini łowów Artemidy, Satyra, Hermafrodyty (obojniaka), oraz piękność Wenus z Milo z II wieku p.n.e.
 
Poniżej rzeźba z białego marmuru przedstawiająca śpiącą Hermafrodytę tzw.obojniaka. Niby od tyłu śpiąca, zgrabna kobieta ale jak się obejdzie na drugą stronę rzeźby to "coś" nie pasuje. Rzeźba przedstawia syna Hermesa i Afrodyty, który odrzucił zaloty nimfy Salmacis a ta   wyjednała u Zeusa, aby połączyć się z nim w jednym ciele - powstała więc postać dwupłciowa.
 
         
 
 
       
 
Marmurowa rzeźba z Luwru znana jako Diana Łowczyni, Artemida na polowaniu, lub Artemida z jeleniem.
Przedstawia rzymską boginię łowów i przyrody Dianę  z jeleniem – odpowiedniczkę greckiej Artemidy. Jest to rzymska kopia datowana na I, lub II wiek n.e. zaginionego dzieła przypisywanego greckiemu rzeźbiarzowi Leocharesowi, wykonanego około 325 r. p.n.e.
 
 
 
 
Marmurowa  Afrodyta z Melos, znana również jako Afrodyta z Milo pochodzi z okresu hellenistycznego z ok. 130 - 100 roku p.n.e.
 
Została znaleziona przez greckiego wieśniaka Jorgosa w 1820 roku w okolicach teatru na terenie akropolu w Adamas, na wyspie Milos. Posąg w imieniu francuskiego ambasadora w Turcji, Markiza de Riviere, kupił francuski żeglarz Julies Dumont d'Urville.
Figura jeszcze wtedy miała ręce. Według legendy straciła je, gdy statek d’Urville’a roztrzaskał się o skały w pobliżu wyspy.  Markiz de Riviere sprezentował rzeźbę Ludwikowi XVIII. Od 1821 roku  posąg znajduje się w Luwrze. 
 
                    
 
       
 
W skrzydle Richelieu istnieją trzy wewnętrzne dziedzińce:   1. Wschodni Cour Khorsabad,     2.Środkowy Cour Puget     3. Zachodni Cour Marly.
W nich eksponowane są rzeźby monumentalne.
 
 
Tu między innymi znajdują się rzeźby Koni z Marly autorstwa Guillaumre'a Coustou przeniesione z zamku Marly, konny pomnik Króla Słońce Filipa XIV autorstwa Franç0is Girardona - zmniejszona kopia  pomnika stojącego kiedyś na placu Vendôme wprowadzona do zbiorów Luwru w 1784 roku.
 
          
 
Na wewnętrznych dziedzińcach skrzydła Richelieu znajduje się wiele rzeźb Pugeta, Houdona, Pigalle'a, Pradiera i Rude'a. wartych zobaczenia. Przy każdym eksponacie znajduje się tabliczka z opisem w języku francuskim.  
 
 
Na ścianach otaczających dziedziniec warte obejrzenia piękne medaliony i reliefy z brązu autorstwa Martina Van Den Bogaert'a, dit Desjardins .
 
 
 
          
 
      
 
           

W dziale rzeźby francuskiej godny uwagi jest gotycki nagrobek seneszala Burgundii Philippe'a Pota. Seneszal w państwie Franków, a później we Francji był najwyższym rangą dostojnikiem świeckim który zastępował króla w czasie jego nieobecności we wszystkich sprawach świeckich, sądowych i wojskowych.
 
 
Rzeźbę nagrobka wykonał Antoine le Moiturier dla opactwa w Citeaux - ciało seneszala ułożone na marach niesie osiem zakapturzonych mnichów.
Szeroką klatką schodową przechodzimy na I piętro w którym  można spędzić kilka godzin, a i cały dzień wcale nie będzie za długi.
 
 
Na I piętrze znajdują się apartamenty Napoleona, Galeria Apollina, rzeźba Nike z Samotraki, obraz Mona Lisa Leonardo da Vinci, sale z wyrobami z brązu, terakoty, ceramika grecka.
 
Należy pamiętać, że kiedyś pałac był siedzibą królów, cesarza - najlepiej to widać na I-szym piętrze w pomieszczeniach zwanych apartamentami Napoleona - zajrzyjmy więc do kilku pomieszczeń by zobaczyć z jakim przepychem żyli.
 
 
 
                
 
     
 
 
 
 
 
 
 
Wielkie wrażenie na I piętrze wywiera część mieszcząca się w skrzydle Denon tj. Galeria Apollina (sala 66), Salon Carre (sala 3), tuż obok znajduje się w holu schodowym słynna Nike z Samotraki, oraz w Mona Lisa (sala 6).
 
Nike z Samotraki jest grecką rzeźbą z marmuru której wykonanie nie jest dokładnie datowane. Szacuje się że powstała w okresie hellenistycznym w III lub II wieku p.n.e.
 
 
Postać Nike ma 2,40 m wysokości, a ze skrzydłami 3,28 m. Jej twórcą był prawdopodobnie Pytokritos z Rodos.
Powszechnie uważa się, że mogła być symbolem i votum dziękczynnym zwycięstw odniesionych przez Rodyjczyków w wojnie z Antochem III Wielkim. Prawdopodobnie znajdowała się na dziobie jakiegoś okrętu. Została odnaleziona w 1863 roku na greckiej wyspie Samotraka  przez francuskiego archeologa-amatora Charlesa Champoiseau.
Od posągu Nike z Samotraki widoczne na zdjęciu strzałki prowadzą do sali nr 6 reprezentującej malarstwo włoskie XIII - XIX wieku, z najważniejszym i najczęściej oglądanym obrazem - Mony Lisy autorstwa Leonarda da Vinci.
 
       
 
Jak  widać ogromna  sala nr 6 zwana Salle des États zaprojektowana w roku 1859 przez Lefuela dla zbiorów Napoleona III ledwie mieści tłumy, trudno się dopchać  by obejrzeć z bliska umieszczony za pancerną, kuloodporną  szybą najsłynniejszy i najczęściej oglądany obraz świata - tajemniczą Mona Lisę, dzieło Leonarda da Vinci.
 
W/g Wikipedii:

"Mona Lisa (mona to w dialekcie toskańkim odpowiednik madonny, wł. i hiszp.: La Gioconda; fr.: La Joconde) – obraz olejny namalowany na drewnie topoli o wymiarach 53 cm × 77 cm przez sławnego malarza włoskiego renesansu, Leonarda da Vinci.

Obraz powstał na początku XVI wieku (ok. 1503–1506), a obecnie znajduje się w paryskim Luwrze, będąc własnością rządu Francji.
 
Jest to jeden z najsłynniejszych i najbardziej cenionych obrazów z czasów renesansu. O jego olbrzymiej wartości świadczy osobliwy rekord. Podczas przenosin na tymczasową wystawę w Waszyngtonie  w 1962 roku obraz został ubezpieczony na kwotę 100 milionów dolarów.

"Mona Lisa" jest obrazem charakteryzującym się raczej ciemnymi i chłodnymi barwami. Dominuje w nim zieleń i to zarówno w szacie samej Mony, jak i w znajdującym się za nią lesie. Kompozycja jest zdecydowanie statyczna, lecz zamknięta.

21 sierpnia 1911 obraz został skradziony z Salonu Carré w Luwrze  przez 29-letniego pracownika muzeum o nazwisku Vincenzo Perrugia.
 
Kradzież wydała się, gdy złodziej usiłował, za pół miliona lirów, sprzedać obraz do Galerii Uffizi, co tłumaczył potem chęcią zwrócenia najbardziej znanego dzieła Leonarda ojczystemu krajowi.
 
To spowodowało, że w oczach włoskiej opinii publicznej stał się bohaterem, w związku z czym został skazany na zaledwie 7 miesięcy więzienia, a sam obraz (odzyskany w grudniu 1913 r.) wrócił do Francji 4 stycznia 1914 r."
Jako ciekawostka, poniżej dwa obrazy Mona Lisy. Po lewej oryginał namalowany przez Leonarda da Vinci znajdujący się w Luwrze, zaś po prawej kopia prawdopodobnie namalowana przez ucznia da Vinci pod okiem samego mistrza, w czasie gdy malował Monę Lisę.  Kopia znajduje się w muzeum Prado w Madrycie.

 
           
 
Na bocznej ścianie Salle des États kilka obrazów wielkoformatowych, między innymi Gody w Kanie Galilejskiej autorstwa Paola Caliari zwanego Veronese.
 
 
 
 
Wychodzimy z tłumu odwiedzających Mona Lisę i idziemy do sali nr 3 zwanej Salonem Carre. Salon został zbudowany przez Le Vau na wschodnim końcu Wielkiej Galerii (Grande Galerie).
 
 
Część osób zadziera głowy do góry, robi zdjęcia - nie,  nie wiszą tam obrazów, ale przeszklony sufit  otoczony dekoracyjnym obramowaniem, warty zobaczenia..
 
 
Pierwotnie mieściły się w salonie wystawy sztuki współczesnej, obecnie wystawiane są włoskie obrazy od XII do XV wieku. 
 
Dekoracja wokół sufitu salonu Carre  jest imponująca, ale nijak ma się do sali nr 66 zwanej Galerią Apollina.
 
 
 
 
Galeria Apollina słynie z wysoko umieszczonego stropu z rozbudowanymi dekoracjami, plafonami wykonanymi w stylu barokowym. Dosłownie niema w niej wolnego centymetra kwadratowego bez zdobień.
 
 
 
Po pożarze Małej Galerii w 1661 roku rozpoczęto na zlecenie Ludwika XIV przebudowę Luwru, w czasie której powstała ta wielka sala. Prace architektoniczne powierzono Louis'e Le Vau, dekoracyjne wykonywał Charles Le Brun Colbert, a sztukaterie rzeźbiarz François Girardon. W roku 1663 - 1677 nastąpiła realizacja wnętrz. Na ścianach  portrety francuskich królów i innych ważnych osobistości.
 
                                 
 
Powyżej gzymsu piękne plafony, rzeźby przedstawiające tematy czasu (w postaci ikonografii pór roku, miesięcy, godzin, znaków zodiaku) , przestrzeni (słońce, ziemia, woda). Wypatrzyć możemy również  wszystkie muzy: śpiewu, tańca, poezji, astronomii, poezji, komedii itd.  
 
 
 
 
 
 
                  
 
W czterech narożnikach sali, nad gzymsem przedstawiono po dwóch siedzących jeńców z trofeami zdobytej broni: po północno-zachodniej stronie jeńcy Afryki (1663-1664) autorstwa Gaspard Marsy;     po południowo-zachodniej stronie jeńcy Azji autorstwa Françoisa Girardona;
po południowo-wschodniej stronie jeńcy Europy  autorstwa Thomasa Regnaudina;   po północno-wschodniej stronie jeńcy Ameryki autorstwa  Balthazara Marsy.   
 
 
 
 
W Galerii Apollina wystawiane są również przedmioty sztuki użytecznej, biżuteria oraz klejnoty królewskie.
 
W gablotach rozstawionych wzdłuż centralnej osi sali oglądać możemy diadem cesarzowej Eugenii, 107-karatowy rubin Côte de Bretagne, klejnoty królowej Amelii i cesarzowej Eugenii oraz najcenniejszy 140-karatowy diament Regent z korony Ludwika XV.
 
Na I piętrze skrzydła Richelieu oprócz Apartamentów Napoleona pokazanych wcześniej, znajduje się wiele urządzonych sal z okresu średniowiecza i renesansu, Ludwika XIV,  neoklasycyzmu.  Oto kilka zdjęć ich wnętrza.
 
... sala nr 38 -Gilbert et Rose Chagoury.
 
           
                                        ... sala nr 39 - Isaac de Camondo                                                                                                            ... sala nr 39 - Isaac de Camondo
             
         
                                                                                                ... sala nr 50 - Martin Cartin (neoklasycyzm 1760-1775)                                              
 
... sala nr 57 - Rene Grog et Marie Louise (neoklasycyzm 1760-1775)
 
 
... sala nr 58 - gabinet w stylu tureckim
 
... sala 59 - Ludwik XVI (1775-1790)
 
 
... sala nr 65 -Maria Antonina (1774-1792)
 
 W ramce trzy zdjęcia ładnej, dużej sali z pięknym plafonem na suficie - niestety nie pamiętam jej numeru.

       
 
 
Kończąc zwiedzanie pierwszego piętra Luwru przechodzimy przez podłużną salę  tzw. Wielką Galerię ( Grande Galerie) w której prezentowane są obrazy malarstwa włoskiego.
 
 
 
W czasie swojego istnienia kolejni monarchowie wielokrotnie przebudowywali Luwr, między innymi Franciszek I stworzył rezydencję na styl francuskiego renesansu - za jego panowania pałac wzbogacił się o wiele dzieł sztuki takich jak Gioconda Leonarda da Vinci - nadwornego malarza Franciszka I.  Za panowania Karola IX wybudowano tzw.Małą Galerię (La Petite Galeria), natomiast za panowania Henryka IV powstała Wielka Galeria (La Grande Galeria)
 
Po przeniesieniu przez Ludwika XIV rezydencji królewskiej do Wersalu, Luwr zmienił funkcję na miejsce gromadzenia dzieł sztuki, by ostatecznie w roku 1750 powstała za Ludwika XV galeria publiczna. 
 
 
 
W roku 1776 Ludwik XVI, po powiększeniu zbiorów o dalsze eksponaty przeznaczył Wielką Galerię na główną salę ekspozycyjną Muzeum Francji. W roku 1810 rozpoczęto przebudowę wielkiej galerii która połączyła Luwr z pałac Tuileries. Przebudowa  Wielkiej Galerii została zakończona za cesarza Napoleona III i  zamknęła dziedziniec Luwru od północy, 
 
Po lewej zdjęcie Wielkiej Galerii po grabieży w czasie II wojny światowej (ze strony Histografy pl.)    W Wielkiej Galerii wystawione są obrazy Tycjana, Belliniego, Antonella da Messine, Leonardo da Vinci, Maneta,Rafaela.
 
 
 
Oto kilka obrazów z Wielkiej Galerii:
 
U góry obraz Tycjana "Wiejski koncert" - jest prawdopodobnie jednym z pierwszych dzieł Tycjana, który, wzorował się na stylu swojego mistrza Giorgione. W 1671 roku obraz został zakupiony przez Ludwika XIV. W zbiorach króla obraz został przycięty tak, by pasował do wystroju dekoracyjnego ścian pałacu.
 
Po lewej obraz Rafaela - Święty Jan Chrzciciel na pustyni, 1516
 
 
Na dole po lewej - obraz Cimabuego (Ceni de Peppo)  "Madonna z aniołami" z roku ok.1280
 
 
Na dole po środku - obraz  Rafaela "Święty Michał pokonuje szatana"
 
 
Na dole po prawej - obraz Rafaela Santi "Madonna z Dzieciątkiem i św. Janem zwana też "Piękna Ogrodniczka (La belle jardiniere). Obraz Piękna Ogrodniczka powstał na zlecenie sieneńskiego szlachcica Filippa Sergardiego.
Po ukończeniu obrazu obraz powędrował do Sieny, a po zakupieniu go przez króla Franciszka I znalazł się we Francji.
 
Rafaelo namalował bardzo wiele obrazów, których tematem była Madonna z Dzieciątkiem i św. Janem Chrzcicielem Wiele prac powstało w okresie florenckim, kiedy Rafael szkolił swój warsztat pod wpływem Leonardo da Vinci czy Michała Anioła.
Namalował wówczas trzy obrazy o tej samej tematyce: Madonnę w zieleni (zwaną również Madonną na łące), Madonnę ze szczygłem oraz Madonnę Terranuova.
 
                     
 
Z braku czasu rezygnujemy z obejrzenia kolekcji obrazów malarzy Holenderskich, Niemieckich wystawionych na II piętrze i przechodzimy do obejrzeniem sztuki starożytnego Wschodu zawierającą sztukę Mezopotamii, Iranu, Rzymu,Grecji oraz Egiptu.  Schodzimy na parter.
W sali nr 13 tzw. Krypcie Ozyrysa znajduje się przepiękny sarkofag z różowego granitu w którym był pochowany Ramzes III. Sarkofag ma 3,05 m długości, 1,5 m szerokości i 1,8 m wysokości.
 
 
Ramzes III - faraon, władca starożytnego Egiptu z XX Dynastii, ostatni wielki monarcha Nowego Państwa. Uważa się, że panował w latach 1186-1155 p.n.e. (według innych opracowań 1183-1152 p.n.e.), przez okres 31 lat i 41 dni. W ostatnim roku swojego panowania padł ofiarą zamachu w tzw. "zamachu haremowym". Ostatnie badania mumii Ramzesa III wykazały, że poderżnięto mu gardło. Z zachowanych dokumentów wynika, że wszyscy spiskowcy i zamachowcy zostali ujęci i osądzeni. Większość z nich otrzymała wyroki śmierci lub nakazy popełnienia samobójstwa.
 

W jednej z sal ozdobne trumny w których chowano mumifikowane ciała zmarłych. Mumifikowanie ciała zmarłego miało na celu zachowanie wyglądu sprzed jego śmierci.
 
W czasie mumifikacji usuwano mózg i wszystkie organy wewnętrzne, aby klatka piersiowa nie zapadała się do wnętrza wkładano płótna, a całe ciało było nasycane pachnącymi i leczniczymi ziołami - był to proces tzw. balsamowania ciała zmarłego.
 
Po tych czynnościach, ciało było starannie owijane bandażami,między którymi umieszczano amulety, które miały chronić zmarłego. Po zabalsamowaniu mumia była układana w trumnie z wizerunkiem zmarłego i umieszczana w sarkofagu.  W taki sposób była chowana większość faraonów, ich rodzin, kapłanów i dostojników państwowych. W grobowcach umieszczano urny i przedmioty, które mogły się przydać zmarłemu w zaświatach.
 
     
 
Dział egipski muzeum został stworzony przez Jean Francois Champollion (1790-1832), twórcę egiptologii. Zawiera ono ponad 50 tysięcy eksponatów datowanych na okres od 4000 r. p. n. e. do epoki chrześcijańskiej. Kolekcja dzieł sztuki egipskiej w Luwrze należy do największej tego typu kolekcji na świecie, obejmuje ona wszystkie epoki Starożytnego Egiptu, m.in. Stare Państwo, Średnie Królestwo, Nowe Państwo, Egipt w czasie panowania Cesarstwa Rzymskiego, epokę Ptolemeuszy, Koptów oraz Bizancjum.
 

W samym dziale egipskim należałoby  poświęcić następne dwa dni, my nie dysponujemy takim czasem więc kończymy zwiedzanie - może innym razem zobaczymy resztę eksponatów.



Powrót do strony głównej:  STRONA GŁÓWNA 
 
 
 
https://pl.wikipedia.org/wiki/Place_de_la_Concorde
https://pl.wikipedia.org/wiki/Avenue_des_Champs-%C3%89lys%C3%A9es
https://pl.wikipedia.org/wiki/Arc_du_Carrousel
https://pl.wikipedia.org/wiki/Luwr
http://www.edukator.pl/Apadana-i-palac-Dariusza-I,5229.html#Apadana
https://pl.wikipedia.org/wiki/Diana_z_Wersalu
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wenus_z_Milo
https://pl.wikipedia.org/wiki/Mona_Lisa
http://blog.holidaycheck.pl/afryka/egipt/smierc-w-starozytnym-egipcie/
http://histografy.pl/wielka-galeria-w-luwrze/
http://www.dziennikparyski.com/2015/02/spiaca-hermafrodyta-w-luwrze.html
 
 
 
 
 
 

Wspierane przez Hosting o12.pl