FOTOGRAFIA AMATORSKA
Zbigniew Wójcik
   Home      WYCIECZKI RÓŻNE      Nowy Wiśnicz cz.I

Wycieczka do Nowego Wiśnicza - zamek Lubomirskich i spacer uliczkami.    Część I.

                                                                        Wycieczka w dniu 19 czerwca 2013r.


 
 
Wyjeżdżając z Brzeska drogą nr 75 w kierunku Nowego Sącza po minięciu mostu na rzece Uszwicy (ok.5,5 km od ronda w Brzesku) skręcamy w prawo w drogę prowadzącą do Starego i Nowego Wiśnicza.
 
Mijamy wieś Granice (8 km), Kobyle (11 km), Stary Wiśnicz (14 km) i dojeżdżamy do Nowego Wiśnicza (16 km). Dla lepszej orientacji poniżej trasa Brzesko - Nowy Wiśnicz.
 
 
 
 
Dla szybszego odnalezienia ważniejszych miejsc  wartych zobaczenia przedstawiam  plan Nowego Wiśnicza z zaznaczonymi obiektami.
 
 
  1. Zamek Lubomirskich                                              15. Kościół parafialny 
  2. Hotel                                                                           16. Nowa dzwonnica
  3. Restauracja i kawiarnia                                         17. Pomnik Chrystusa Króla
  4. Brama wejściowa na dziedziniec zamkowy       18. Pomnik Jana Pawła II
  5. Parking górny przy zamku                                     19. Pomnik Matki Bożej Apokaliptycznej
  6. Dawny cmentarz epidemiologiczny                     20. Stara dzwonnica
  7. Koryznówka - muzeum Jana Matejki                  21. Ratusz              
  8. Dawny klasztor Karmelitów                                  22. Pomnik Stanisława Lubomirskiego
  9. Pomnik "Tęcza Przymierza"                                  23. Pomnik Jana Matejki
 10. Kapliczka św.Nepomucena                                  24. Studnia miejska
 11. Parking dolny                                                           25. Pomnik Stanisława Fischera
 12. Muzeum Ziemi Wiśnickiej                                     26. Kolumna lotników
 13. Pomnik Janusza Korczaka                                    27. Liceum Plastyczne
 14. Dom Macieja Trapoli
 
Dojeżdżając do Nowego Wiśnicza ukazuje się  ponad drzewami po lewej stronie zamek Kmitów i Lubomirskich (na planie nr 1). Jest to główny cel naszej wycieczki.
 
 
 
 
Aby do niego dojechać skręcamy z drogi głównej w lewo w ul. Stanisława Lubomirskiego. Widoczny drogowskaz kierujący do m. Łomna.
 
 
 
Uwagi praktyczne:
  • w prawo droga główna prowadzi do centrum Nowego Wiśnicza (rynek)
  • natomiast jadąc prosto wjedziemy na bezpłatny dolny parking  (na planie nr 11) z którego możemy przejść pieszo do zamku
  • możemy również pojechać pod sam zamek przy którym również jest bezpłatny parking (na planie nr 5)
Osobiście polecam przejście ok. 350 m gdyż po drodze znajduje się kilka obiektów wartych zobaczenia. Kto jest zainteresowany może odwiedzić Muzeum Ziemi Wiśnickiej (na planie nr 12). Jest to budynek stojący w bezpośrednim sąsiedztwie  parkingu dolnego i skrętu z drogi głównej na zamek.
 
 
 
Budynek ma swoją długą historię. Mieścił się tu od 1641r. Zakład Ubogich założony przez księcia Stanisława Lubomirskiego. Przez ponad 360 lat budynek-szpital był przytułkiem dla biednych. 
 
 
 
W roku 2002 po gruntownym remoncie zostało w nim utworzone Muzeum Ziemi Wiśnickiej które gromadzi pamiątki tego regjonu takie jak obrazy i rzeźby twórców, pamiątki z II wojny światowej, fotografie Wiśnicza.
 
Również na początku drogi do zamku stoi kapliczka św.Jana Nepomucena (na planie nr 10). Figura jest umieszczona w kapliczce z dwuspadowym krytym gontem dachem. Barokowa figura św. Nepomucena stoi na drewnianym postumencie. Z przodu kapliczki ozdobne wykroje. Kapliczka z XVIIIw.
 
 
 
 
Idziemy szeroką asfaltową drogą w kierunku zamku Lubomirskich. Po drodze mijamy most nad rzeczką Leksandrówką. Za mostem trzeba trochę się potrudzić gdyż droga biegnie pod górkę.
 
 
 
Dochodząc do zamku Lubomirskich po prawej stronie drogi ciekawy obiekt - pomnik prof. Czesława Dźwigaja tzw. Tęcza Przymierza. (na planie nr 9).
 
 
 
Pomnik odsłonięty został 23 listopada 1996r. podczas uroczystości Święta Niepodległości i 15 rocznicy internowania członków NSZZ. Pomnik przedstawia łuk z brązu symbolizujący tęczę na której widnieje napis "Tym dla których Bóg, Honor, Ojczyzna były ważniejsze niż życie".    
 
Tęcza przebita jest przez miecz z godłem Polski i herbem miasta Nowy Wiśnicz.
 
Na murze za tęczą umieszczono kilka tablic upamiętniających m.innymi uczestników powstań 1830, 1863 roku, żołnierzy I wojny światowej, legionistów, więźniów obozów koncentracyjnych.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Napisy upamiętniające tych którzy walczyli o wolność i niepodległość wyryte na tablicach:
 
"Synom tej ziemi
 
 Bohaterom powstań narodowych wszystkich, którzy walczyli i przechowywali w sercach Wolną Polskę 1830-1863
 
Żołnierzom wojny światowej 1914-1818 legionistom polskim,uczestnikom walk w latach 1918-1920
 
Żołnierzom, więźniom obozów koncentracyjnych, zamęczonych w wiśnickim więzieniu, ludności cywilnej polskiej i żydowskiej, wszystkim, którzy dali świadectwo odwagi cierpienia aż po ofiarę życia w czasie II wojny światowej 1939-1945.
 
W latach okupacji hitlerowskiej mieścił się w Nowym Wiśniczu obóz koncentracyjny, w którym okupant wymordował około 900 polaków. W dniu 20 VI 1940 odszedł jeden z pierwszych transportów 267 więźniów politycznych do obozu zagłady w Oświęcimiu. W dniu 26 VII 1944 roku Oddział Armii Krajowej w śmiałej akcji uwolnił 120 więźniów politycznych. Pamięci tych, co walczyli i ginęli za Ojczyznę.
 
Polakom, którzy po zakończeniu II wojny światowej wierząc w wolną i niezależną Ojczyznę oddali swe życie w więzieniach UB, NKWD i w sowieckich łagrach.
 
Pamięci internowanych 13 grudnia 1981 r. w wiśnickim więzieniu członków NSZZ Solidarność, których w trudnych chwilach wspierał posługą duszpasterską Metropolita Krakowski, Franciszek Kardynał Macharski"
 
 
Zbliżamy się do potężnych fortyfikacji bastionowych które otaczają zamek w formie 5-cio bocznej.  W narożach bastionów piękne herby.
 
 
 
 
 
 
Pomiędzy dwoma bastionami znajduje się spory bezpłatny parking (na planie nr 5). Gdyby ten parking był przepełniony na prywatnej działce obok jest parking płatny.
 
 
 
 
 
Od parkingu do bramy wejściowej prowadzącej na dziedziniec zewnętrzny zamku jest około 250 metrów.  Wnuczka jak zawsze pierwsza.
 
         
               
Po wschodniej stronie fortyfikacji znajduje się wczesnobarokowa brama wjazdowa do której prowadzi kamienny most (na planie nr 4)
 
 

 
 
Wejście na plac w obrębie murów obronnych zamku jest bezpłatne. Natomiast chcąc zwiedzić wnętrza zamku należy w kasie znajdującej się w budynku obok bramy wejściowej wykupić bilet.       Cena wstępu w 2013r. - bilet normalny  13 zł, ulgowy 8 zł.
 
Widok bramy wejściowej i budynku kasowego od strony zamku. 
Historia zamku w Wiśniczu jest długa i ciekawa. Pierwszy zameczek otoczony wałem ziemnym  z jedną wieżą wystawił Jan Kmita herbu Szreniawa w II poł. XIVw.
Baszta "Bony"
 
 
Jego spadkobiercy Piotr Kmita a szczególnie Piotr Kmita III zameczek rozbudowali dobudowując kolejne wieże, komnaty i umocnienia wokół zamku.
 
 
 
Największy rozkwit zamku i Wiśnicza nastąpił za czasów ostatniego z Kmitów tj. Piotra V - wojewody i marszałka wielkiego koronnego.
 
 
 
Wtedy to zamek został rozbudowany i otoczony fortyfikacjami. Zamek podwyższono o jedną kondygnację a do południowo-zachodniego narożnika dobudowano okrągłą basztę "Bony".
 
 
Po śmierci Kmity Piotra V zamek przeszedł w ręce Barzych herbu Korczak, a następnie został sprzedany Sebastianowi Lubomirskiemu.
 
 
Po przejęciu przez syna Stanisława Lubomirskiego zamek w latach 1615 - 1621 przechodzi generalną przebudowę w stylu "palazzo in fortezza" czyli pałac w środku fortecy.
 
Otoczono go kamiennymi fortyfikacjami z pięcioma bastionami w narożnikach.
 
 
 
 
 
Pomiędzy bastionami w ziemnych nasypach znajdowały się pomieszczenia dla służby, wojska oraz pomieszczenia dla koni.
 
 
W roku 1655 zamek przeszedł w ręce szwedów którzy opuszczając go wywieźli większość wyposażenia. W kolejnych latach zamek przechodził w ręce Lubomirskich, Sanguszków, Potockich, Zamojskich co powodowało że budowla popadała w ruinę.
 
W roku 1901 zamek powrócił do Lubomirskich a po II wojnie światowej został przejęty przez państwo. Obecnie zamek jest administrowany przez Muzeum Okręgowe w Nowym Sączu.
 
Po minięciu bramy wejściowej ukazuje się ogromna bryła zamku zbudowana na planie czworoboku (na planie nr 1). W narożnikach baszty.
 
 
 
Widok zamku od strony dolnego parkingu. 
 
Do czworobocznej bryły zamku od strony południowo-wschodniej dołączony jest budynek gospodarczy tzw. "Kmitówka". W XVIw był to budynek wolno stojący.
 
 
 
Zwiedzanie wnętrz zamkowych wyłącznie z przewodnikiem. Wchodzimy do niego po dwubiegowych schodach zlokalizowanych w pobliżu studni.
 
 
 
 
 
Źródła pisane potwierdzają że przy budowie studni pracowali jeńcy tatarscy wzięci do niewoli przez Lubomirskiego w bitwie pod Chocimiem w 1621r.
 
Natomiast legendy podają że jeńcy tatarscy pracowali również przy kuciu podziemnego tunelu łączącego zamek z pobliskim dobrze fortyfikowanym klasztorem karmelitów bosych. (na planie nr 8)
 
Tunelu do dnia dzisiejszego nie odnaleziono.
 
Zamek z zewnątrz wygląda imponująco, natomiast jego wewnętrzny wystrój jest dosyć ubogi z uwagi że przez wiele lat stan prawny był niewyjaśniony.
 
Obecnie doszło do porozumienia pomiędzy spadkobiercami a gminą i pomału zaczyna przybywać eksponatów.

 
 
                                                                                                                   
 
W dużej komnacie oglądamy makiety zamków polskich takich jak Zamek w Krasiczynie, Zamek w Wiśniczu, Zamek w Pieskowej |Skale i inne.
 
     Zamek w Krasiczynie        Zamek w Pieskowej Skale
                 
 
Zamek w Wiśniczu Nowym 
W następnej sali pokazane są prace wykonane przez uczniów Liceum Plastycznego im.Jana Matejki w Nowym Wiśniczu.
 
         
              
W zamku znajduje się ogromna odremontowana sala rycerska. Jest bardzo wysoka z pięknym drewnianym stropem. Obecnie wykorzystywana do organizacji okolicznościowych imprez.
 
 
 
 
Z sali rycerskiej warto wyjść na zewnątrz na znajdujący się od strony północnej taras. Z niego dobrze widać dziedziniec zewnętrzny.
 
Widok z dziedzińca na ścianę zamku z tarasem widokowym
 
 
 
 
Z tarasu widać również odnowione pomieszczenia hotelu i restauracji zamkowej oraz w dole panoramę na Nowy Wiśnicz i Beskid Wyspowy.
 
 
 
 
 
Widoczne Muzeum Ziemi Wiśnickiej i Kościół Parafialny.

Przechodząc przez kolejne drzwi ozdobione portalem wchodzimy do sali zawierającej kopie rzeźb lub ich miniatury znanego rzeźbiarza prof.Czesława Dźwigaja. Jest to od roku 2008 stała wystawa na Zamku Lubomirskich w Nowym Wiśniczu.
 
                                                                                                               
 
 
Prof. Czesław Dźwigaj jest artystą rzeźbiarzem. Urodził się w 1950r w Nowym Wiśniczu. Tu właśnie znajduje się kilkanaście jego prac które pokażę w dalszej wędrówce po uliczkach i placach Nowego Wiśnicza.
 
Zwiedzając zamek widać że poszczególne komnaty pomału lecz systematycznie zapełniają się eksponatami w postaci mebli, obrazów itp.
 
 
 
            
                  
 
 
 
Odremontowana kaplica zamkowa przedstawia się okazale. W narożach pod kopułą wymalowane kartusze herbowe Lubomirskich.
 
 
 
A w samej kopule kaplicy podziwiać możemy wspaniałe malowidła z XVIIw. namalowane przez Falconiego.
 
 
 
Wnętrze kaplicy zamkowej w Nowym Wiśniczu 
 
Pod kaplicą jak przystało na siedzibę rodową Lubomirskich znajduje się krypta z sarkofagami przedstawicieli rodu na czele ze Stanisławem Lubomirskim - założycielem Nowego Wiśnicza.
 
 
 

 
Stanisław Lubomirski zmarł w roku 1649 i był pochowany w krypcie pod kościołem klasztornym w Nowym Wiśniczu. W roku 1951 sarkofag  przeniesiono na zamek do pomieszczeń dla służby zamkowej.
 
 
 
 
 
W porozumieniu z rodziną Lubomirskich w 360 rocznicę śmierci (2009r.) sarkofag przeniesiono do krypty pod kaplicą.
 
 
 
Na uwagę zasługuje również wewnętrzny dziedziniec. Pomimo że bryła zamku z zewnątrz jest ogromna to wewnętrzny dziedziniec jest wyjątkowo mały.
 
 
 
 
Na jednej ze ścian wybudowana stylowa loggia.
 
 
 
 
 
 
 
 
Kończymy zwiedzanie. Wychodząc warto zwrócić jeszcze raz uwagę na bramę wejściową, a po wyjściu na zewnątrz fortyfikacji na tzw. bastion uszaty broniący wejścia do zamku.
 
 
 
 
 
 
Brama wejściowa, w głębi bastion uszaty.
 
 
 
 
Koniec cz.I .  Zapraszam do cz.II - spacer uliczkami Nowego Wiśnicza -  >Nowy Wiśnicz cz.II 
 
                                                        Powrót do:  STRONA GŁÓWNA  
 
 
Przy opracowywaniu korzystałem z:
1.www.zamekwisnicz.pl - strona zamek Nowy Wiśnicz
2.www.nw.com.pl - strona Urzędu Miasta i Gminy Nowy Wiśnicz
3.www.bochenskie.republika.pl
Wspierane przez Hosting o12.pl