FOTOGRAFIA AMATORSKA
Zbigniew Wójcik
   STRONA GŁÓWNA      RADOM I OKOLICE RADOMIA (w promieniu do 100km)      Kazimierz Dolny - spacer szlakiem spichlerzy (część I)

Kazimierz Dolny nad Wisłą - spacer szlakiem spichlerzy (część I)

                                                                        wycieczka z dnia 19 kwietnia 2014r. 
 
         
            
Początki Kazimierza Dolnego sięgają czasów XII wieku j są nierozerwalne z handlem zbożem. Można śmiało stwierdzić że do XVII wieku miasteczko rozwijało się głównie dzięki handlowi zbożem, a działo się to dzięki dogodnemu położeniu nad Wisłą pozwalającą spławiać towary do Gdańska.
 
To właśnie wtedy wybudowano w Kazimierzu wiele pięknych kamienic oraz ogromne murowane spichlerze wzdłuż brzegów Wisły. Były one lokalizowane głównie wzdłuż dzisiejszej ulicy Puławskiej i Tyszkiewicza w obrębie dawnego portu wiślanego oraz wzdłuż ulicy Krakowskiej.
 
Pierwsze spichlerze murowane powstały w XVI wieku, a największa ich ilość została osiągnięta w XVII wieku - było ich wtedy około 60 szt. Oglądając zachowane do dziś spichlerze można to tylko sobie wyobrazić jak imponująco wyglądał Kazimierz Dolny patrząc od strony Wisły.
 
Większość ocalałych i odremontowanych spichlerzy znajduje się na wlocie do Kazimierza Dolnego od strony Puław, to jest w rejonie dawnej przeprawy przez Wisłę przy obecnej ulicy Puławskiej. To właśnie z tego miejsca rozpoczniemy nasz spacer. Trasę tej części spaceru pokazuję na mapce poniżej.
 
 
Samochód można zostawić w okolicy pierwszego spichlerza-hotelu "Pod Żurawiem" gdyż w tej części Kazimierza jest to jedyne miejsce parkingowe bezpłatne - dwieście metrów dalej są już parkingi płatne.
 
          
 
 0,00 km - spichlerz-hotel "Pod Żurawiem". Obiekt na mapce oznaczony nr 1.
 
Znajduje się przy ulicy Puławskiej 116. Został wybudowany w XVII wieku w okresie największego rozkwitu Kazimierza Dolnego.
 
 
 
Obecnie w spichlerzu mieści się Ośrodek Exploris oferujący noclegi, organizację szkoleń, konferencji, wesel i przyjęć okolicznościowych. Znajduje się w nim 50 miejsc noclegowych w pokojach 1,2,3 i 4 osobowych z pełnym węzłem sanitarnym, TV, radiem i telefonem. Posiada trzy dobrze wyposażone sale konferencyjne.
 
Budynek spichlerza po czasach swojej początkowej świetności, od XIX wieku popadł w ruinę w którą z czasem, podobnie jak i innych spichlerzach wbudowano mieszkania
       
 
Pod koniec XX wieku spichlerz został zakupiony przez prywatnego właściciela i w latach 1988 - 93 został odremontowany, zmodernizowany wg projektu Tadeusza Augustynka z przeznaczeniem na hotel.Ten sam architekt zrealizował w Kazimierzu Dolnym wiele innych obiektów między innymi monument tzw. "Ścianę Płaczu" na terenie dawnego cmentarza żydowskiego przy ul.Czerniawy. Fotorelację z tego cmentarza pokazałem wcześniej -  >Kazimierz Dolny - śladami kultury żydowskiej
 
    
 
Jak widać ze zdjęć spichlerze były potężnymi budynkami gospodarczymi o grubych murach, przeważnie wolnostojące, budowane z kamienia z charakterystycznym czerwonym dachem.
Posiadały jedno, dwa a nawet trzy piętra, wewnątrz komory do przechowywania zboża, a z zewnątrz windy - żurawie do transportu zboża.
 
W odnowionym budynku, odtworzono takie urządzenie jako ozdobę budynku i z tąd wywodzi się nazwa hotel "Pod Żurawiem".
 
 
Ruszamy ulicą Puławską w kierunku centrum Kazimierza Dolnego - przed nami spacer długości ok. 3,6 - 3,8 km w jedną stronę - można powiedzieć że po płaskim terenie. Kto zostawi w tym miejscu samochód będzie miał do przejścia dwa razy więcej z tym że drogę od ostatniego spichlerza aż do samochodu można pokonać w całości wygodnym bulwarem spacerowym biegnącym wzdłuż wiślanego wału przeciwpowodziowego z pięknymi widokami na Wisłę i Kazimierz.
 
 0,3 km - Dom Pracy Twórczej - obiekt na mapce oznaczony nr 2. 
Mijamy ładny budynek Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego im. Jana Pawła II znajdujący się przy ul.Puławskiej 94 - znajduje się tu Dom Pracy Twórczej, a 100 metrów za nim widać już bryłę następnego spichlerza do którego dążymy.
 
             
Jeszcze rzut okiem w kierunku z którego rozpoczynaliśmy nasz  spacer i idziemy dalej.
 
 
0,43 km - spichlerz-hotel "Król Kazimierz". Obiekt na mapce oznaczony nr 3.
 
Przed nami spichlerz-hotel "Król Kazimierz" zlokalizowany przy ulicy Puławskiej 86. Jedne źródła podają że pochodzi on z 2-giej połowy XVII wieku, drugie że nawet z XVI wieku - nie ulega wątpliwości że jest to jeden z najstarszych spichlerzy wybudowanych w Kazimierzu Dolnym.
 
 
Tak jak wszystkie spichlerze w Kazimierzu Dolnym, tak i ten obiekt był wielokrotnie przebudowywany.
 
W czasach prosperity służył zgodnie ze swym przeznaczeniem do magazynowania zboża.
 
W XIX wieku przystosowano go na potrzeby browaru, a następnie w roku 1887 na przetwórnię owoców jedną z największych na Lubelszczyźnie.
 
Przetwórnia funkcjonowała do lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku.
 
W czasie II-giej wojny światowej budynek został prawie doszczętnie zniszczony - co widać na archiwalnych zdjęciach z okresu jego odbudowy które znalazłem w internecie.
 
                          
W czasie tej odbudowy, w roku 2005 prowadzonej wg projektu architekta Tadeusza Michalaka zamieniono spichlerz na największy w Kazimierzu Dolnym obiekt hotelowy posiadający  wysoki standard. Do bryły spichlerza dobudowano dwa nowoczesne skrzydła po bokach i jedno z tyłu. Uzyskano przez to zamknięty czworobok z przeszklonym atrium pośrodku. W roku 2007  w hotelu zamieszkali pierwsi goście.
 
           
 
 
Szczyty budynku spichlerza posiadają manierystyczne zdobienia wzorowane na Kazimierowskim kościele św. Anny z ulicy Lubelskiej.
 
      
 
Dobudowa nowoczesnych skrzydeł do bryły dawnego spichlerza budziła w czasie realizacji, również obecnie wiele kontrowersji.  
 
 
 
0,44 km - spichlerz Pielaka. Obiekt na mapce oznaczony nr 4.
W pobliżu hotelu "Król Kazimierz", a dokładniej dwie działki dalej przy ul.Puławskiej 66 (od strony centrum) znajduje się spichlerz a raczej trwała jego ruina. Zdjęcie poniżej zrobiłem z działki hotelu "Król Kazimierz".
 
Spichlerz wybudowano w XVIII wieku, w roku 1845 został przebudowany i pokryty czterospadowym dachem. Po czasach świetności kiedy służył jako magazyn zboża, w latach 1906 - 1926 w jego wnętrzu mieściła się garbarnia.
 
             
W czasie II wojny światowej spichlerz uległ poważnemu zniszczeniu, a swój dzisiejszy wygląd zawdzięcza architektowi Karolowi Sicińskiemu dzięki któremu w roku 1956 zabezpieczono ruinę po koronę murów.
 
             
Obecnie spichlerz należy do prywatnego właściciela prowadzącego camping, a sam spichlerz jest wykorzystywany jako zaplecze techniczne - znajdują się w nim sanitariaty oraz kuchnia.
 
0,58 km - spichlerz "Pod Wianuszkami. Obiekt na mapce oznaczony nr 5.
Spichlerz "Pod Wianuszkami" znajduje się przy obecnej ulicy Puławskiej pod numerem 64. Został wybudowany w latach *0-tych XVII wieku. Usytuowany  w bezpośrednim sąsiedztwie zjazdu z ulicy Kazimierza Wielkiego na ul. Puławską.
 
                         
Na pierwszym planie widać Spichlerz "Pod Wianuszkami", w głębi  po lewej stronie ulicy widoczny następny spichlerz przy ul. Puławskiej 46 tzw. "Bliźniak" do którego niebawem dojdziemy. Natomiast po prawej stronie ulicy, w sadzie ukryty dawny spichlerz Nowakowskiego który oznaczyłem na planie jako nr 10 - więcej o nim za moment.
Teraz oglądamy pierwszy z nich tj. "Pod Wianuszkami. Nazwa oglądanego spichlerza prawdopodobnie wywodzi się od zdobień ścian w formie wianuszków.
 
 
 
 
 
 
        
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Budynek spichlerza miał trzy komory do magazynowania zboża, był kilka razy modernizowany w zależności od przeznaczenia. I tak w latach 1906-1929 mieściła się w nim garbarnia braci Maurycego i Chaima Feursteinów (czytaj Ferensztajnów), o czym świadczy pamiątkowa tablica na ścianie czołowej budynku.
 
W czasie wojny został zniszczony. Odbudowany w latach 1978-86 staraniem Muzeum Nadwiślańskiego wg projektu architekta H.Dąbrowskiego z przeznaczeniem na schronisko młodzieżowe które działa do dnia dzisiejszego. Schronisko młodzieżowe w spichlerzu "Pod Wianuszkami" oferuje w 21 pokojach 1,2,3,4,5,6 i 10 osobowych ogółem 64 miejsc noclegowych w cenie od 32 zł do 43 zł/osoba.
 
             
 
 
 
 
 
 
 
 
0,65 km - spichlerz Nowakowskiego . Obiekt na mapce oznaczony nr 10. 
Budynek ten znajduje się przy ul.Puławskiej 49 - jest prywatna posesja. W XVII wieku  w tym miejscu w dawnym porcie na Wyspie Spichrzów stał spichlerz o dwóch komorach. Dzisiaj tylko nieliczni wiedzą że obecny budynek był kiedyś spichlerzem, ja również miałem duże trudności jego odnalezienia gdyż nie jest pokazany w żadnym folderze turystycznym.
                                            
W pozostałe po spichlerzu mury w XIX i XX wieku wbudowano dwa pomieszczenia mieszkalne oraz jedno inwentarskie.O tym że był to spichlerz świadczą charakterystyczne dla spichlerzy masywne przypory murów.
                                            
0,7 km - spichlerz "Bliźniak" . Obiekt na mapce oznaczony nr 6. 
Spichlerz "Bliźniak" znajduje się przy ulicy Puławskiej pod numerem 68  i jest zlokalizowany przy  wylocie wąwozu "Norowy Dół". Pochodzi z 1-szej połowy XVII wieku. 
 
Należał do jednych z pierwszych Kazimierowskich spichlerzy murowanych, był wzorowany na średniowiecznych gdańskich magazynach zbożowych.
 
... widok od strony "Norowego Dołu"
Kiedyś stały tu dwa podobne spichlerze z których północny popadł w ruinę i został rozebrany. Z tego faktu wywodzi się nazwa ocalałego - "Bliźniak"  Ten miał więcej szczęścia i po zakończonej niedawno inwestycji-remoncie polegającej na modernizacji wnętrza będzie teraz pełnił funkcję apartamentowca z częścią SPA, kawiarnią, salą fitness, salą kinową. Wewnątrz lokale mieszkalne od 42 do 93 m2.
Poniżej zdjęcie znalezione w internecie sprzed remontu i moje z 2014 roku ukazujące budynek gotowy do zasiedlenia.
 
 
 
             
 
0,9 km - spichlerz Feuersteina (Krzysztofa Przybyły). Obiekt na mapce oznaczony nr 7.
Pochodzi z końca XVI wieku a pierwszym właścicielem był  bogaty handlarz zbożem Krzysztof Przybyła. Został wybudowany pomiędzy śródmieściem a portem - obecnie pod adresem Puławska nr 50. Idąc od strony Puław jest pierwszym spichlerzem za wąwozem "Norowy Dół".
 
        
... od lewej spichlerz Feuersteina(Krzysztofa Przybyły), po prawej spichlerz Ulanowskich (Mikołaja Przybyły)
W XVII wieku dobudowano drugie piętro i bogato zdobiony szczyt. W 1838 roku nastąpiła następna przebudowa dostosowująca budynek dla potrzeb garbarni której właścicielem był Majer Wulf Feuerstein stąd wywodzi się jego dzisiejsza nazwa. Poniżej zdjęcie tego spichlerza z roku 1916 z serwisu fotopolska.eu/135545.
 
 
W czasie II wojny światowej spichlerz wyszedł obronną ręką, ale wymagał generalnego remontu. W roku 1948 wg projektu architekta Karola Sicińskiego przywrócono mu pierwotny wygląd obniżając o jedno piętro. Ostateczny dzisiejszy kształt spichlerz uzyskał po przejęciu przez Muzeum Nadwiślańskie, w czasie remontów trwających z przerwami od roku 1984 do 1994.
 
 
W tych latach wykonano szereg prac zabezpieczających obiekt w celu jego uratowania poprzez wykonanie nowych fundamentów z izolacją, obiekt podpiwniczono i wykonano nad nim strop, wykonano więźbę dachową i pokryto ją dachówką. Zostało również wykonane przyłącze energetyczne, wodno-kanalizacyjne i telefoniczne. Odsłonięto arkady i zrekonstruowano dekorację fasady.
 
                
Niestety w drugiej połowie lat 90 prace wewnątrz budynku zostały zaniechane m innymi z uwagi na przesunięcie środków na ratowanie ruin zamku w Janowcu nad Wisłą. Spichlerz pomału zaczyna popadać w ruinę - co widać na zdjęciach. Pomysły jego zagospodarowania z różnych przyczyn nie doszły do skutku i ten wspaniały obiekt stoi pusty.
 
 
Zmieniają się ludzie którym podlega spichlerz, a czas, woda, wiatr i mróz pracują. Raczej smutny widok niszczejącego zabytku w który na pewno włożono już grube miliony złotych. Puki co pozostaje oglądać go przez parkan.
 
 
0,96 km - spichlerz Ulanowskich (Mikołaja Przybyły). Obiekt na mapce oznaczony nr 8.
Po kilkudziesięciu metrach dochodzimy do spichlerza zlokalizowanego przy Puławskiej 54. On miał więcej szczęścia niż poprzedni gdyż jest odremontowany i zagospodarowany. Jak wskazuje data umieszczona na szczycie został wybudowany w roku 1591.
 
    
... widok od strony centrum Kazimierza Dolnego. Na pierwszym planie spichlerz Ulanowskich,w głębi spichlerz Feuersteina.
Podczas prac konserwatorsko-remontowych w 1980 roku odkryto datę wybudowania spichlerza i umieszczono na szczycie razem z inicjałami pierwszego właściciela Mikołaja Przybyły (MP) oraz gmerkiem rodu Przybyłów.Spichlerz posiadał z przodu dobudowaną dwupiętrową loggię z której na parterze prowadziły drzwi do dwóch komór magazynujących zboże.

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Loggia pełniła również funkcję punktu obserwacyjnego na Wisłę i port oraz rolę  kantoru w okresie kiedy arkady zostały zamurowane. Stan obecny z odsłoniętymi  arkadami przywrócono podczas remontu przeprowadzonego w latach 1976 - 86 na zlecenie obecnego właściciela tj. Muzeum Nadwiślańskiego.
Tak jak każdy spichlerz różne było jego przeznaczenie w zależności od panującej koniunktury. W roku 1929 była tu garbarnia, a w latach 1946-49 magazyn nawozów sztucznych Gminnej Spółdzielni. Gdy Muzeum Nadwiślańskie stało się właścicielem, dostosowało go do potrzeb Muzeum Przyrodniczego które funkcjonuje w nim do dzisiejszych czasów, a sam budynek po ostatnim przeprowadzonym w 2009 roku remoncie prezentuje się wspaniale.
 
 

W spichlerzu znajduje się sześć sal ekspozycyjnych ze zbiorami przyrodniczymi z zakresu geologii, botaniki i zoologii. 
Uwagi praktyczne:
- wstęp do Muzeum Przyrodniczego 8 zł bilet normalny, 5 zł bilet ulgowy
- Muzeum czynne od 1 maja do 30 września w godzinach 930 - 1630
                                         od 1 października do 30 kwietnia w godzinach 1000 - 1500
- w poniedziałki Muzeum nieczynne, w soboty wstęp wolny
 
Na sąsiedniej działce  pod numerem 54A należącej również do Muzeum Nadwiślańskiego ustawiono przeniesioną z Modliborzyc zabytkową chałupę .
 
                   
Chata pochodzi z XIX wieku i należała do wójta Modliborzyc. Obecnie spełnia rolę zaplecza dla Muzeum.W czasie naszego pobytu była zamknięta.
 
 
 
 
 
Ponieważ  w tej fotorelacji zamieściłem dużo zdjęć, pozostałe spichlerze i ciekawsze  obiekty na trasie ich szlaku pokażę w części drugiej.
 
 
Powrót do strony głównej:   STRONA GŁÓWNA 
 

Wspierane przez Hosting o12.pl