FOTOGRAFIA AMATORSKA
Zbigniew Wójcik
   STRONA GŁÓWNA      DOLOMITY      Dolomity. Przełęcz Pordoi-grań Padon-Jezioro Fedaia.
 
Dolomity Przełęcz Pordoi - grań Padon, schronisko Pana - jezioro Fedaia.
      Wycieczka z dnia 25 czerwca 2019 r.
Dzień trzeci pobytu w Dolomitach wita nas piękną słoneczną pogodą, więc pełni optymizmu ruszamy po śniadaniu na następną wędrówkę.
 
Zapraszam na obejrzenie zdjęć z krótkiej wycieczki której celem było przyjrzenie się największej w Dolomitach grupie skalnej jaką jest Marmolada.
 
Aby to wykonać ruszamy autokarem z naszego hotelu w Vigo di Fassa na oddaloną o 24 km przełęcz Pordoi z której rozpoczniemy wędrówkę.
 
Wzdłuż drogi dojazdowej, po minięciu miejscowości Canazei typowo górska droga z niezliczoną ilością serpentyn oferujących za każdym skrętem nowe wspaniałe widoki.
 
 
 
 
 
 
 

Przełęcz Pordoi położona na wysokości 2239 m n.p.m. rozdziela dwie duże grupy skalne: Sellę od północy oraz Marmoladę od południa. Przełęcz jest zarazem granicą prowincji Trydent i Belluno. Łączy miejscowość Canazei w dolinie Val di Fassa na zachodzie z miejscowością Arabba w dolinie na wschodzie.

Centralne położenie przełęczy Poroi czyni ją istotną turystycznie i komunikacyjnie przełęczą Dolomitów. Jest tu sporo parkingów, hoteli, pensjonatów i restauracji.
 
              
 
 
 
Z tego miejsca turyści ruszają w kierunku północnym na szlaki grupy Sella, lub na południe na grań Padón i Marmoladę. Naszym celem jest szlak poprowadzony wzgórzem Padon z którego rozpościerają się widoki na największą grupę Dolomitów tj. Marmoladę. Trasę wycieczki pokazuje mapka oraz profil wysokości.
 
 
 
Do przejścia jest więc ok. 8.3 km, w tym podejść -  323 metry, zejść - 482 metry. Czas szlakowy to 2 godz. 20 minut.
 
0,0 km trasy – parking na przełęczy Pordoi 2239 m n.p.m. Ruszamy na ścieżkę oznaczoną nr 601 bardziej znaną jako "Viel dal Pan". Ważne jest, że na całej trasie tej wycieczki kończącej się przy jeziorze Fredaia wędrujemy nie zmieniając szlaku.
 
Parking na Przełęczy Pardoi. 
 
 
Parking na Przełęczy Pardoi. 
 
Nazwa ścieżki „Viel dal Pan” oraz schroniska o tej samej nazwie wywodzi się od jej dawnego używania przez handlarzy mąką którzy wędrowali między przełęczami bez konieczności schodzenia w doliny. Mąka, używana do produkcji chleba (wł. pane – chleb) była doskonałym produktem sprzedaży i wymiany. Inna spotykana nazwa tej ścieżki to „Bindelweg” od nazwiska niemieckiego lekarza Karla Bindera który w XIX wieku był propagatorem wędrówek w tej części Dolomitów.
 
 
Widoszny szczyt Sas Bece (2534 m n.p.m.) i począśtek szlaku trawersujący jego zbocze.


Pierwszy fragment szlaku wprowadza nas na długi zielony grzbiet górski zbudowany ze skał wulkanicznych zwany Padon. W większości jest porośnięty trawą, a jedynie na grani znajdują się grupki skał. Padon leży pomiędzy Sellą, Marmoladą a doliną Cordevole i nie należy do żadnej grupy skalnej – jest osobnym grzbietem górskim.
 
 
Początkowy odcinek szlaku nr 601 - widoczna grań pasma Padon. 


Krzyż przy szlaku nr 601.0,28 km trasy – po lewej stronie, zawieszony nad doliną mały kościółek, w pobliżu ustawiony krzyż. Przy nim szlak skręca pod kątem prostym na południe.
 
    
 
Po lewej stronie trawersujemy zbocze Sasso Becce (2534 m n.p.m.). Oglądając się do tyłu ładnie widoczna przełęcz Pardoi z zabudowaniami, nad nią szczyt Sas de Pardoi (2938 m n.p.m.).

 
 
 
Bez żadnej trudności nabieramy wysokości, a tym samym ukazują się coraz to inne widoki. Patrząc do tyłu wspaniale na tle nieba prezentuje się grupa Sella.
 
Grupa Sella widoczna ze ścieżki podejściowej na Padon.Natomiast znad grani Padon nieśmiało wynurza się ośnieżona grupa Marmolada.
 
 
 
... mała przełączka za szczytem Sasso Becce, widocne schronisko Sass Bece.  
 
Ścieżka wyprowadza nas na małą przełączkę za szczytem  Sasso Becce z której bardzo ciekawy widok. Na zboczy szczytu, po prawej widok na grupę Sella, zaś po lewej na grupę Sassolungo.
 
       Zza Sassa Becce widoczna grupa Sassolungo.       Za Sassa Becce widoczna grupa Sella.
 
 
.... zbliżenie na Sellę z przełączki za Sasso Becce.
 
0,95 km trasy – w lewo odchodzi ścieżka doprowadzająca do schroniska Sass Bece przy którym znajdują się górne stacje kolejek linowych. Do tego schroniska można się dostać przy pomocy zespołów kolejek zarówno z przełęczy Pordoi jak i od strony miejscowości Canazei.  My nie podchodzimy do tego schroniska, a omijamy wzgórze trawersując ścieżką po jego prawej stronie.
 
1,4 km trasy – schronisko Baite Fredarola. Za schroniskiem skręcamy w prawo i szerokim żwirowym chodnikiem ruszamy w kierunku schroniska Pana.
 
Schronisko Baita Fredrola przy szlaku nr 601 na grani Padon.
 
Po ok. 100 metrach dochodzimy na przełączkę z której otwiera się po raz pierwszy szeroki widok na grupę Marmolada uchodzącą za "Królową Dolomitów”. 
 
Widok w kierunku Marmolady.
 
 
 
 
Patrząc w kierunku północnym (zdjęcie dolne) widok obejmuje od lewej: grań Marmolady z dwoma szczytami - Pele de Vernel (3029 m n.p.m.) i  Sas dal Pegorer (2836 m n.p.m.), w środku szczyt Colac (2715 m n.p.m.), w głebi pomiędzy nimi grupa Costabella i Mozoni, zaś po prawej  grzbiet Preda Rola ze schroniskiem Belvedere, wyciągami i terenami narciarskimi.
 
 

1,5 km trasy – rozgałęzienie szlaków oznaczone drogowskazem. W tym miejscu (ok. 100 m po minięciu schroniska Fredarola) aby dojść do schroniska Pana mamy do wyboru dwie możliwości:

  1. Kontynuować wędrówkę szlakiem Alta via nr 2 delle Dolomiti (Viel del Pan) trawersując trawiaste zbocze, którym po ok. 1,7 km dojdziemy do schroniska Pan.

  2. Skręcić w lewe odgałęzienie na szlak nr 636 "Sentiero delle Creste" prowadzący wzdłuż grani skalnej Padon. Ścieżka granią daje ładniejsze widoki na obie strony grani, między innymi na potężną formację skalną Sella. Wybierając trasę przez grań Padon mamy również możliwość dojścia do schroniska Viel dal Pan. Po dojściu na przełączkę (2437 m n.p.m.) przed szczytem Sas da Ciapel (2521 m n.p.m.) należy skręcić w prawo i widoczną ścieżką zejść do również widocznego w dole schroniska (ok. 300m). Kto nie chce zaglądnąć do schroniska Pan może dalej kontynuować wędrówkę granią i dopiero po minięciu szczytu Sas CiampelCol de Pausa (2414 m n.p.m.) zejść do głównego szlaku Alta via nr 2 delle Dolomiti (Viel del Pan).
 
... trawers ściażką w lewo prowadzi na grań Padonu (wariant trudniejszy dojścia do schroniska Pana). 
 
Dla zainteresowanych wariantem trudniejszym załączam planik z zaznaczoną trasą tego fragmentu trasy.
 

My idziemy dalej szlakiem nr 601 (Alta via nr 2 delle Dolomiti  - Viel del Pan) poprowadzonym południowym zboczem grzbietu Padon.  Można powiedzieć, że już do końca czyli do jeziora Lago di Fedaia będziemy trawersowali to zbocze opadające do doliny potoku Avisio.


Widok ze ścieżki szlakowej nr 601.

Zdjęcie górne - zaraz po wejściu na trawiastą ścieżkę trawersującą zbocze i oglądając się do tyłu widać trawiasty stok Preda Rola ze stojącym pośrodku schroniskiem Belvedere. Na końcu grzbietu dwa budynki wyciągów. Natomiast po prawej na wzgórku schronisko Sas Beccel na tle grupy Sasolungo.
 
 
 
 
Grupa Marmolada. 
 
Ścieżka szlakowa na odcinku od schroniska Fedarola (2370 m n.p.m.) do schroniska Viel dal Pan (2432 m n.p.m.) to właściwie droga o szerokości ok. 2 metrów nadająca się na spacery z małymi dziećmi.
 
 
Widok w kier. miejscowości Penia.
 
Oprócz wspaniałych widoków na dolinę i poszczególne szczyty grupy Marmolada nie sposób nie zauważyć trawiastych zboczy pokrytych trawami i dziesiątkami kwitnących roślin.  Tradycyjnie pokazuję kilka z nich - muszą budzić zachwyt, tym bardziej że przecież rosną (jak w tym przypadku) na wysokości 2400 - 2500 m n.p.m.
 


             




Przy takich roślinkach główny masyw Marmolady pokryty lodowcem i śniegiem wygląda imponująco. Poniżej zdjęcie ze ścieżki szlakowej w połowie drogi do schroniska Viel dal Pan.
 
Marmolada w całej okazałości.

 
Zbliżenie - od lewej w chmurach Punta Penia, kopulasty Gran Vernel oraz Pela de Vernel.. 

Ukazanie się ze ścieżki szlakowej jeziora Lago di Fedaia zwiastuje, że wkrótce dojdziemy do widocznego również schroniska Viel dal Pan.

W oddali jezioro Fedaia - cel naszej wycieczki.
 
 
 

Grzbiet Padonu którego zboczem wędrujemy w większości  zbudowany jest ze skał wulkanicznych, które są bardzo podatne na wietrzenie i rozmywanie przez wodę, przez co na powierzchni powstaje warstwa gleby porastająca bujną trawą. Pośród ukwieconych zboczy wyrastają pojedyncze skały o różnych kształtach urozmaicające wędrówkę.
 
 
 
 
 
              

Około 500 metrów przed schroniskiem Viel dal Pan, z prawej strony ścieżki szlakowej jest jedna z takich wychodni skalnych doskonała jako punkt widokowy - większość turystów w tym miejscu robi sobie pamiątkowe zdjęcia.
 
 
 
 
 
 
             
 
 
3,3 km trasy – schronisko Viel dal Pan znajdujące się na wysokości 2432 m n.p.m. Pierwsze schronisko w tym miejscu powstało w 1952 roku i w pierwszym okresie prowadziło jedynie sprzedaż napojów i kanapek, by w następnym roku przejść do sprzedaży gorących dań.
 
Schronisko Viel dal Pan.Nie trwało to długo, bo już w 1954 roku schronisko całkowicie spłonęło. Dzięki uporowi właścicieli schronisko zostało odbudowane i rozbudowane co pozwalało już zapewnić nocleg dla turystów.
 
       Wnętrze schroniska Viel dal Pan.
 
 
Schronisko Viel dal Pan. 
 
W 2003 roku po następnej rozbudowie przybrało dzisiejszy kształt i dysponuje 23 łóżkami – czynne od 20 czerwca do 20 września.
 
Schronisko Viel dal Pan.

 

Z rozkwieconego , zawieszonego nad doliną tarasu wspaniale widać spiętrzenie jeziora Fedala (Logo di Fedala) na tle lodowca Marmolada. Od schroniska w kierunku jeziora prowadzi w dalszym ciągu ten sam szlak którym zaczęliśmy wędrówkę tj. szlak nn 601 lub jak kto woli Alta via nr 2 delle Dolomiti (Viel del Pan).
 
Widok z tarasu schroniska Viel dal Pan w kierunku jeziora Fedaia i Marmolady.
 
Od schroniska Pana  w kierunku jeziora Fedaia szlak nr 601 staje się wąską ścieżką  trawersującą  lekko w dół zbocze szczytu Sas Ciapel (2556 m n.p.m.) - ścieżka dolna na zdjęciu dolnym.
 
 
Przełączka i szczyt Sas da Ciapel nad schroniskiem Viel dal Pan.
 
Rada praktyczna: warto jednak nie iść od schroniska szlakiem nr 601, a zadać sobie trochę trudu i podejść wyraźną nieoznakowaną ścieżką na widoczną pod szczytem Sas da Ciapel (2521 m n.p.m.) przełączkę leżąca na wysokości 2437 m n.p.m.. Takie ok. 300 metrowe  podejście wynagrodzi wspaniały widok w kierunku grupy Sella, którego nie ma nigdzie wędrując szlakiem 601. Po zobaczeniu i zrobieniu zdjęć schodzimy również wyraźną ścieżką do szlaku 601 - zdjęcie górne i dolne najlepiej to obrazują. 
 
... ścieżka górna na przełączę, zaś dolna to szlak 601 do jeziora Fedaia.
 
Tą przełączką i granią przebiega szlak nr 636 "Sentiero delle Creste" o którym wspominałem przy rozstaju szlaków na 1,5 km trasy za schroniskiem Fedarola. Ze  ścieżki na przełączkę ładny widok na schronisko Viel dal Pan i szczyty Marmolady.

 
 
Kto wejdzie na przełączkę może zobaczyć fragment szlaku nr 636 biegnący granią a w tym przypadku fragment omijający u podstawy szczyt Sas da Ciapel oraz w prześwicie przełączki potężny masyw grupy Sella.
 
... przełączka oraz szczyt Sas da Ciapel na który biegnie szlak graniowy nr 636.
 
 
... widok z przelączki nad schroniskiem Vlel dal Pan w kierunku grupy Sella z wyróżniającym się szczytem Pi Boe (3152 m n.p.m.) 
 
 
Piz Boe (3152 m n.p.m.) w grupie Sella. 
 
 
Grupa Sella. 
 
 
Powracamy do naszego szlaku nr 601, w miarę pokonywania trasy jezioro i jego okolica stają się coraz lepiej widoczne. Oto kilka zdjęć .
 
 
Jezioro Fddaia, po prawej Szczyt Punta Serauta (2962 m n.p.m.)
 
Z jeziora wyrasta grzbiet górski ze szczytem Punta Serauta (2962 m n.p.m.) którym granią poprowadzona jest jedna z najciekawszych i najtrudniejszych ferrat w Dolomitach tzw. "Via ferrata Eterna" z przewyższeniem ponad 1000 metrów. Punktem wyjścia na ferratę jest przełęcz Passo Fedaia (2122 m  n.p.m.) a koniec przejścia granią wyznacza przełęcz Forcella Serauta (2950 m n.p.m.). Powrót możliwy kolejką linową do Malga Ciapela.
 
Pasma ze szczytem Punta Serauta - całą granią poprowadzona ferrata Via Eterna.
 
Również okazale prezentują się Gran Vernel (3205 m n.p.m.) oraz Pela de Vrrnel (3029 m n.p.m.) i Sas del Pegorer (2836 m n.p.m.).
 
Gran Vernel 3029 m n.p.m.
 
 
Od lewej - Pela de Vernel 3029 m n.p.m oraz Sas del Pegorer 2836 m n.p.m.
 
W dalszym ciągu cały grzbiet Padonu jest zarośnięty trawą, a ścieżka szlakowa trawersuje zbocze - tym razem łagodnie obniżając wysokość i ukazując za każdym załamaniem terenu okoliczne szczyty z innej perspektywy.
 

            

5,6 km trasy – Oznaczony skrót turystycznym drogowskazem (bez numeru szlaku) w kierunku górnej stacji kolejki linowej w Porta Vescovo (ok. 1,1 km – 36 min.) którą można zjechać do miejscowości Arabba. My dalej schodzimy oznaczonym szlakiem.

6,0 km trasy – skrzyżowanie szlaków. W lewo odchodzi szlak nr 601A doprowadzający również do górnej stacji kolejki co podany wyżej skrót (1,3 km – 46 min.). 
 
Z tego miejsca pozostał nam jedynie ostatni odcinek dosyć ostrego zejścia do tamy na jeziorze Fadaia. Ponieważ nigdzie nam się nie speszyło robimy krótką przerwę - z zasady nie dla odpoczynku, a dla podziwiania widoków i przedłużenia czasu przebywania w pięknym miejscu.
 
... błogie lenistwo. 
 
 
               ... po postoju pozostaje zejść do tamy.
 
 
Po postoju skręcamy ostro w prawo i na długości ok. 1,0 km schodzimy z wysokości ok. 2320 m n.p.m. na parking przy jeziorze Fedala położony na wysokości ok. 2057 m n.p.m. - czyli prawie 300 metrów w pionie.
 
 
 
 
Ścieżka szlakowa biegnie zakosami, a w końcowej części są dwa miejsca z małą ekspozycją nie sprawiającą żadnych kłopotów dla przeciętnego turysty.  
 
 
Małe udogodnienia na szlaku zejściowym do jeziora Fedaia.Dla mniej sprawnych od strony zbocza jest zabezpieczenie z liny stalowej, której można się przytrzymać.
 
 
7,1 km trasy - parking i schronisko Rifugio Marmolada Castiglioni. Znajdujące się na wysokości 2057 m n.p.m. murowane schronisko jest otwarte przez prawie cały rok i zarządzane przez rodzinę Sorarufów już przez kilka pokoleń. Z uwagi na dobry dojazd, jezioro Fedaia oraz sieć szlaków turystycznych schronisko cieszy się dużym zainteresowaniem turystów.
 
Sas da les Doudesc (2722 m n.p.m.)Z tego miejsca prowadzi szlak na najwyższy szczyt Marmolady jakim jest Punta Penia (Marmolada) o wysokości 3343 m n.p.m.
 
Początek tego szlaku o numerze 606 zaczyna się przy jeziorze Fedaia w okolicy Muzeum Wielkiej Wojny 1914-1918 (Museo della Grande Guerra ) i przebiega w pierwszej części pomiędzy dwoma szczytami tj. z prawej strony Col di Bousc (2494 m n.p.m.) a z lewej Sas da les Doudesc (2722m n.p.m.),  równolegle do kolejki linowej mającej górną stację na Pian dei Fiacconi (2626 m n.p.m.).
 
Z lewej - Sas da les Udes (2722 m n.p.m.), z prawej Col de Bousc (2494 m n.p.m.)
 
Z korony zapory doskonale widać oba wspomniane szczyty, budynek Muzeum i trasę kolejki. Wjazd kolejką skraca o co najmniej 1,5 godz. żmudnego podejścia w kierunku Punta Penia. Od górnej stacji Pian dei Fiacconi (2625 m n.p.m.) na szczyt Punta Penia ( 3343 m n.p.m.) jest jeszcze ok. 3 km trudnej wędrówki na którą czas szlakowy to ok. 3 godzin. Kolejka kursuje jedynie kilka tygodni zaczynając od 1 lipca.
 
 
Widok z zapory w kierunku lodowca Marmolada.
 
My nie wybieramy się aż tak daleko a jedynie zadawala nas odpoczynek nad sporym sztucznym zbiornikiem wodnym nazywanym jeziorem Fedaia (Lago di Fedaia).
 
 
 
 

Mając trochę czasu warto przejść tamą na drugą stronę jeziora i pójść drogą wzdłuż jeziora – po ok. 800 metrach dojdziemy do budynku Muzeum Wielkiej Wojny 1914-1918 (Museo della Grande Guerra ).

7,9 km trasy – koniec pieszej wycieczki przy Muzeum Wielkiej Wojny 1914 – 1918 . Muzeum jest otwarte w sezonie letnim od 22 czerwca do 9 września codziennie od 10-12.30 i 15.30-19.00, również w środy od 21.00 do 23.00.
Zamknięte we wtorki. Bilet 5 euro ulgowy 3 euro, grupy min. 15 osób – 3 euro.

 
... humory dopisują.My wracamy na parking gdzie czeka na nas autokar którym wracamy do hotelu w Vigo di Fassa.



Ponieważ wycieczka była dosyć krótka po powrocie do hotelu krótki odpoczynek a dla chętnych przed kolacją kilku kilometrowy spacer po miejscowości Vig0 di Fassa - zdjęcia pokażę w osobnej fotorelacji.

Powrót do strony głównej:  STRONA GŁÓWNA 







http://www.dolomity.pl/viaferrata.php?id=11