FOTOGRAFIA AMATORSKA
Zbigniew Wójcik
   STRONA GŁÓWNA      BAŁKANY      Chorwacja-Istria. Groznjan - miasteczko artystów.
 
Uliczka w Groznjan.

Chorwacja - Istria.   Grožnjan - miasteczko artystów.   
                                                    Wycieczka z dnia 7 maja 2019 r.

Przedpołudnie spędziliśmy na zwiedzaniu malowniczego miasteczka Motovumleżącego na wzgórzu w centralnej części półwyspu Istria. Fotorelację można obejrzeć:  >Chorwacja-Istria. Motovun - miasteczko na wzgórzu. 
 
    
 
Będąc w Motovun koniecznie trzeba również odwiedzić pobliskie podobne miasteczkoGrožnjan oddalone od niego o ok. 14 km. Lokalizację tych dwóch miasteczek pokazuje mapka półwyspu Istria z podaniem odległości drogowych do innych miast.

Miasteczko Grožjan ma bardzo długą historię sięgającą średniowiecza kiedy to nosiło nazwę Kastel. Tak jak wiele innych miast i miasteczek Istrii na przestrzeni wieków było zamieszkałe i rządzone przez Ilirów, Franków, Niemców, Włochów, Francuzów, Austriaków.
 
 

Po drugiej wojnie światowej Grožjan zostało włączone w obszar "B" Wolnego Terytorium Triestu, a następnie w granice komunistycznej Jugosławii. W 1991 Grožnjan zostało przyłączona do Chorwacji i do dnia dzisiejszego jest jej częścią.

Widok na Groznjan z lotu ptaka.
Najlepsze lata miasta nastąpiły w pierwszych dekadach XX wieku, kiedy to wybudowano kolej Parenzana łączącą Triest z Poreč przebiegającą m. innymi przez Grožnjan, Motovun.
 
Po likwidacji tej kolei przez Musosoliniego w 1935 roku miasta położone przy szlaku kolejowym zaczęły podupadać w tym również Grožnjan.
 
Zmniejszyła się drastycznie ilość mieszkańców zwłaszcza po II wojnie światowej.kiedy to ze względów politycznych wielu mieszkańców musiało wyemigrować do Włoch.
 
Obecnie w Grožnjan mieszka jedynie ok. 160 mieszkańców.

W roku 1965 miasto ogłoszono „Miastem Artystów” pozwalając na zamieszkanie w nim wielu artystów z różnych krajów – dzisiaj na każdym kroku znajdują się tu pracownie , galerie oraz odbywają się liczne festiwale, warsztaty artystyczne.

Zapraszam więc do krótkiego spaceru uliczkami miasta, a lokalizację ważniejszych obiektów pokazuje plan poniżej.
 
            
  1. Kaplica św. Ducha z 1598 r.
 
  2.  Cmentarz
 
  3.  Kościół św. Mikołaja XIX w.
 
  4.  Kaplica św. Kosmy i Damiana z 1554 r.
 
  5.  Pomnik żołnierzy i ofiar faszyzmu
 
  6.  Punkt widokowy i kawiarnia
 
  7.  Brama Miejska
 
  8.  Stary Ratusz i Loggia
 
  9.  Pałac Minetti
 
 10. Plac Jozipa Broza Tita
 
 11. Kastel
 
 12. Kościół św. Wita, Modestusa i Crescentii z 1600 r.
 
 13. Dzwonnica
 
 14. Stara Kovacnica
 
 15. Balman City - miejsce festiwali muzycznych oraz
                           punkt widokowy i kawiarnia.
 
 
Około 150 metrów od miasteczka znajduje się spory parking dla autokarów i właśnie z tego miejsca zaczynamy krótki spacer po Grožnjan.
 
Dla samochodów osobowych są dwa parkingi bezpośrednio przy drodze dojazdowej przed wejściem w obręb starówki. Pomiędzy parkingiem autokarowym a cmentarzem stoi mała kaplica św. Ducha pochodząca z 1598 roku - na planie oznaczona nr 1.
 
Kapliczka Św.Ducha przy parkingu.

Parking dla autokarów sąsiaduje ze starym cmentarzem oznaczonym na planie nr 2.
 
Na cmentarzu można wypatrzyć stare nagrobki rodzinne, pomniki z kamienia.
 
     
 
 
Jeden z rodzinnych grobowców.
 
Na cmentarzu, bezpośrednio przy wejściu stoi stary kościół św. Mikołaja z XIX wieku tworzący obecnie dwie kaplice rozdzielone wejściem na cmentarz – na planie oznaczony nr 3.
 
Stary kościól św.Mikołaja na terenie starego cmentarza.
 
Przyjeżdżający samochodem osobowym i parkujący na parkingach przed murami obronnymi mogą zobaczyć  od strony wschodniej kościół św. Kosmy i Daniana – ma planie oznaczony nr 4.
 
Kościół św. Kosmy i Damiana.
 

Napis wyryty nad skromnym portalem wejściowym informuje że kościół został wybudowany w 1554 roku. Kościółek przeszedł kilka przebudów, między innymi w roku 1834. W 1954 roku odrestaurowano jego wnętrze, a w roku 1988-1989 sufit został ozdobiony freskami.
 
Piękny ganek (narteks) kościółka św.Kosmy i Damiana w Groznjan.
 
Kościółek przed wejściem głównym posiada charakterystyczny ganek (portikus) wsparty na ośmiu kolumnach bardzo charakterystyczny dla budowli sakralnych tamtego okresu na Istrii. W czasie naszego pobytu kościół był zamknięty, natomiast ganek jest zawsze ogólnie dostępny.
 
Natomiast przy zachodnim parkingu, na małym skwerze stoi pomnik upamiętniający żołnierzy i ofiary faszyzmu – na planie oznaczony nr 5.
 
 Parking dla samochodów osobowych przed murami obronnymi.       Pomnik upamiętniający żołnierzy i ofiary faszyzmu.

W przeszłości Grožnjan był ważnym prehistorycznym fortem, a później fortecą rzymską. W latach 1358 do 1797 miasteczko było pod panowaniem Republiki Weneckiej i właśnie wtedy w latach 1360 i 1367 zostało otoczone murami obronnymi wybudowanymi z kamienia pozyskanego z miejscowych kamieniołomów.
 
Pozostałości murów obronnych po stronie wschodniej - skwer ze starą prasą do wysiskania soku z winogron.Do miasteczka można było się dostać poprzez dwie bramy: Porta Maggiore z mostem zwodzonym i kapitan Pietro Dolfin.
 
W roku 1445 mury były dodatkowo wzmocnione by stawić czoło najazdom Turków.
Do dnia dzisiejszego pozostały jedynie nieliczne pozostałości systemu obronnego czego przykładem może być wejście w obręb miasteczka od strony wschodniej.
 
      Kawiarenka przy Bramie Miejskiej.
 
Idąc ulicą Belvedere od strony kościółka św.Kosmy i Damiana (na planie oznaczony nr 4) przechodzimy obok resztek muru obronnego - dzisiaj jest w tym miejscu skwer na którym ustawiono zabytkową prasę do wyciskania soku z winogron. Znajdują się też liczne kramy i mała kawiarenka (na planie oznaczone nr 6)
 
Okolice bramy miejskiej wschodniej.
 

Brama Miejska Na wysokości kawiarenki widać jedną z ocalałych bram miejskich - na planie oznaczona nr 7.
 
Po przejściu bramy miejskiej znajdujemy się na placu Trg Loggia gdzie po prawej stronie znajduje budynek Starego Ratusza z 1557 roku - na planie oznaczona nr 8.
 
 
     Loggia Wenecka.
 
Budynek jest trzykondygnacyjny a parter zajmuje dobrze zachowana loggia wenecka z czterema filarami. W podłodze z wapienia cztery rzymskie nagrobki.
 
Loggia od wewnątrz. 
 
Na pierwsze piętro wybudowano zewnętrzne kamienne schody które również wprowadzają na pierwsze piętro sąsiedniego budynku zwanego Pałacem Minotti - na planie oznaczony nr 9.

Stary Ratusz z loggią. 

Malownicza uliczka odchodząca od Placu Loggi doprowadza nas  do placu Jozipa Broza Tita (dla Polaków może być to dziwne, ale tu nikomu nie przeszkadza ta historyczna nazwa placu) - na planie oznaczony nr 10.
 
Pałac Minotti, w głębi Plac Loggi.
 
Przy Placu Tita stoją istotne dla miasta zabytki z przeszłości. Od strony północnej placu stoi Kastel – na planie oznaczony nr 11, zaś od strony południowej placu oglądamy kościół parafialny św. Wida, Modesta i Krešene – na planie oznaczony nr 12.

Kościół Wida,Modesta i Kresene w Groznjan.Pierwsze wzmianki o kościele św. Wida, Modesta i Krešene pochodzą z 1310 roku kiedy to był poświęcony Wniebowzięciu Najświętszej Maryi Panny.
 
Obecnie oglądany kościół został wybudowany w 1600 roku a w roku 1770 gruntownie zrekonstruowany w stylu barokowym co jest widoczne w głównej fasadzie z czterema półsłupami z kapitelami.
 
     

We wnętrzu kościoła św. Wida, Modesta i Krešene na uwagę zasługują organy Girardiego z 1846 roku oraz marmurowy ołtarz główny z namalowanym w tle obrazem przedstawiającym męczeństwo św. Vida, Modesty i Krešenicy dokonane w rzymskim Koloseum w 303 roku.
 
Kościół Wida,Modesta i Kresene w Groznjan - widok od strony parkingu. 

Oprócz ołtarza głównego znajdują się rzeźbione ławki koralowe z epoki renesansu (1711), przykład sztuki inspirowanej tradycją ludową.
 
Wnętrze kościoła w Groznjan.

Oprócz ołtarza głównego w kościele znajdują się także 4 mniejsze boczne, również marmurowe, poświęcone: 1. Miłosiernej Maryi Pannie (posąg jest dziełem Enzy Moreliji); 2. Serce Jezusa 3. Blazu, św. Sebastian, św. Roku i św. Valentine (motyw malarski z 1716 r. To Francesca Travi); 4. Św. Anton Padovansky, St. Antoine z Pontu i Archanioł Michał. Od 2008 roku Na tym olltaru znajduje się także obraz bł. Ks. Franceski Bonifacii, ogłoszony Błogosławionym 4 października 2008 r. w Trieście.

Przy zachodniej scianie kościoła św. Wida, Modesta i Krešene stoi wysoka 26 metrowa dzwonnica wybudowana w latach 1603-1682 - na planie oznaczona nr 13. Z placu kościelnego w kierunku zachodnim dobra widoczność na okolicę.
 
Panorama z tarasu przykościelnego w kierunku zachodnim.
 
Spacer wyłożonymi brukiem uliczkami Grožnjan przynosi za każdym zakrętem nowe wrażenia w postaci pięknych zakamarków obfitujących w detale architektoniczne, dużą ilość zieleni, kawiarenek oraz pracowni artystycznych.
 
 
 
 
               
 
 
 
 
 
               
 
 
 
 
Stara Kovacnica w Groznjan.Na jednej z zachodnich uliczek stoi budynek z roku 1466 - na planie oznaczony nr 14. Z lakonicznej tablicy informacyjnej wynika że jest to "Stara Kovacnica" co sugeruje, że był to dom starego kowala.
 
  
 
 
Stara Kovacnica w Groznjan.

Natomiast we wschodniej części miasteczka znajduje się miejsce zwane „Balwan city” gdzie odbywają się festiwale muzyczne - na planie oznaczone nr 15, a tuż obok mała kawiarenka na tarasie z którego rozciąga się ładny widok w kierunku wschodnim.
 
Miejsce "Balwan citi" - festiwale muzyczne.
 
 
 
 
 
 
To w tym miejscu odbywa się między innymi słynny Międzynarodowy Festiwal Jazzowy „Jazz is Back” na którym występują uznani muzycy z całego świata. Festiwal zorganizował w 1999 roku legendarny chorwacki muzyk Bosko Petrovic. O randze festiwalu świadczy ogłoszenie go przez Europejską Federację Jazzową najlepszym europejskim festiwalem jazzowym w roku 2008. Odbywa się corocznie a wstęp na koncerty jest bezpłatny.

 
Jeden z wielu zakątków Groznjan.Jak widać z dotychczasowej fotorelacji Grožnjan pomimo że jest małym miasteczkiem posiada wiele nieźle zachowanych zabytkowych budowli, ale nie tylko one sprawiają że warto tu przyjechać.
Atmosferę niezwykłości uzupełniają wąskie, brukowane uliczki z rzędami starych domów pełne tajemniczych przejść, zaułków a przy tym pełne zieleni – kwiatów, pergoli.
 
    
 
 

Spacerując tymi uliczkami nie trudno zauważyć dlaczego miasteczko nazywane mekką artystów. W latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku miasteczku groziło całkowite wyludnienie, ale dzięki specjalnemu programowi stworzono w nim dobre warunki dla artystów z całego świata.
 
Do dzisiaj można spotkać tabliczki z ogłoszeniami przy posesjach które można kupić za b.małe pieniądze pod warunkiem ich odremontowania i użytkowania. 
 
 
 
 
    Dom na sprzedaż.             Dom na sprzedaż.
 
Taka polityka lokalnych włodarzy zaowocowała że obecnie znajduje się tu wiele pracowni artystycznych, muzycznych, galerii sztuki i sklepików oferujących różnorodne wyroby takie jak rzeźby, obrazy, biżuterię czy ceramikę.
 
 
 
 
 
 
Malowniczość uliczek uzupełniają lokale gastronomiczne – restauracyjki i kawiarnie, słynące z różnorodnej oferty miejscowych specjałów takich jak słynne miejscowe trufle, wina, miody.
 
 
 

Chodząc uliczkami zewsząd słychać język włoski gdyż połowa mieszkańców to potomkowie Włochów – urzędowym językiem jest tu chorwacki i włoski. Oznaczenia nazw ulic są właśnie w tych dwóch językach.

 
 
Będąc w Motovun lub Grožnjan wypada spróbować w jednej z wielu restauracji dań bazujących na truflach, gdyż właśnie ten rejon Istrii jest największym zagłębiem zbierania tych grzybów.
 
W dniu zwiedzania Motovun i Grožnjan była również okazja degustacji potrawy z truflami, miodu oraz pokaz sprawności psów szukających trufli. najciekawszym było to ostatnie w czasie którego zawodowy z licencją poszukiwacz trufli opowiedział nam w terenie ciekawostki o truflach, oraz wspólnie szukaliśmy tych grzybów.
 
Nasze truflowe polowanie. 
W okolicy Motovun w lesie zwanym Motovunska suma mieliśmy okazję zobaczyć dwa niepozorne pieski uczone od urodzenia znajdowania trufli.
 
            
 
Nie miały one żadnych trudności znalezienia zakopanych wcześniej przez nas w dwóch miejscach trufli. Na odnalezienie ich potrzebowały jedynie około 10 minut. W nagrodę odnalezienia dostały jedynie po małym ciasteczku.
 
               Trufla czarna.
 
W tym rejonie Istrii istnieje kilka rodzajów trufli a najbardziej popularne to trufla biała  oraz trufla czarna. Najbardziej cenna jest trufla biała Tuber magnatum pico, której cena wynosi ok. trzech tysięcy euro za kilogram.

Powrót do strony głównej:  STRONA GŁÓWNA