FOTOGRAFIA AMATORSKA
Zbigniew Wójcik
   Home      BAŁKANY      Chorwacja - spacer uliczkami Trogiru.
 
Chorwacja - Spacer uliczkami Trogiru.
                                                                                                                            Wycieczka z dnia 25 maja 2016r.

   Wyspa Ciovo widziana ze Starówki Trogiru.Wyspa Ciovo widziana ze Starówki Trogiru.
 
Nocleg spędziliśmy w niewielkiej miejscowości Omiš położonym w środkowej Dalmacji przy ujściu rzeki Cetiny wyrzynającej piękny kanion w masywie górskim Mosor. Hotelik w miejscowości Omiś.W przeszłości (XII - XIV wiek) miasteczko było siedliskiem piratów morskich, dzisiaj jest to doskonała baza noclegowa dla turystów chcących zwiedzić okoliczne perełki Chorwacji takie jak Split czy Trogir. Do Splitu jest ok. 25 km, do Trogiru 45 km, do Makarskiej 40 km. 
My również wykorzystujemy bliskość tych miasteczek i po śniadaniu pakujemy się, wsiadamy do autokaru i w drogę. 
 
Nasz autokar którym podróżujemy po Chorwacji.

Plan na dzień jest ambitny - w pierwszej kolejności zwiedzamy Trogir, potem Split a następnie 3,5 godzinny rejs promem na wyspę Korcula, do hotelu w miejscowości Vela Luka położonej w zachodnim krańcu wyspy w zatoce o tej samej nazwie.  Żegna nas w promieniach porannego słońca zatoka do której wpada rzeka Cetina.  Ciekawostką może być fakt, że słodka woda z tej rzeki jest przesyłana rurociągiem pod dnem zatoki na pobliską wyspę Brać na której w ogóle nie ma słodkiej wody. 
 


Po ok. 1 godzinie jazdy jesteśmy w Trogirze. Trogir potocznie zwany chorwacką Małą Wenecją jest 13-to tysięcznym miasteczkiem portowym na wybrzeżu Adriatyku, w środkowej Dalmacji.  Nazwa Mała Wenecja nadawana jest nie bez powodu - też leży na wyspie, też otoczony jest kanałami, podobnie jak Wenecja ma połączenie ze stałym lądem mostem, mnóstwo wąskich uliczek o szerokości 1,5 m - 2,0 m oraz pałace, kościoły itp.

  Wjazd do Trogiru od strony Splitu. Widać most łączący Starówkę Trogiru z wyspą Ciovo.         Przystań jachtowa przed Starówką, w głębi wyspa Ciovo.
 
 Z racji swojego położenia w pobliżu autostrady adriatyckiej, oraz bliskości Splitu (ok. 30 km) i Szybenika (ok. 45 km) jest często odwiedzany przez turystów z całego świata. Dobra komunikacja pomiędzy sąsiednimi miastami oraz bliskość lotniska międzynarodowego w Splicie przekłada się na ilość odwiedzających. 
Najbardziej interesująca jest część Trogiru leżąca na wysepce tzw. Starówka otoczona murami kamienic, pałaców i pozostałości murów obronnych oraz twierdzy Kamerlengo.  Do tej części prowadzi Trogirski most  - na planie oznaczony nr 1.

Widok z bazaru na Trogiński Most prowadzący z lądu stałego na wyspę ze Starówką.

Poniżej planik najstarszej części Trogiru z zaznaczonymi obiektami turystycznymi które pokazuję w tej fotorelacji - pomoże to do indywidualnego zaplanowania zwiedzania.
 

Oznaczenie:
  1. Most Trogirski
  2. Północna Brama Lądowa
  3. Muzeum Miasta Trogir
  4. Plac Jana Pawła II (Rynek)
  5. Katedra św. Wawrzyńca
  6. Pałac rodziny Cipiko
  7. Ratusz Miejski
  8. Miejska Loggia
  9. Wieża zegarowa
  10. Kościół św. Barbary
  11. Kościół św. Jana Chrzciciela
  12. Kościół i klasztor benedyktynek św.Mikołaja
  13. Południowa Brama Morska
  14. Most Ciovski
  15. Kościół św. Piotra
  16. Kościół i klasztor św. Dominika
  17. Twierdza Kamerlengo
  18. Glorieta Marmonta
  19. Dzwonnica św. Michała
  20. Baszta św. Marka
  21. Bazar Miejski
  22. Kanał wodny


Przyjmuje się, że Trogir został założony w III wieku p.n.e. przez greckich kolonizatorów z wyspy Issa którzy nadali mu nazwę Tragurion (Kozia Wyspa).  Po przejściu mostu wchodzimy w obręb najstarszej części Trogiru przez Północną Bramę  (Kopnena vrata)   -  oznaczona na planie nr 2.
Brama Lądowa północna - widziana od strony mostu.

Brama Lądowa północna - widziana od strony Starówki.

Figura bł. Jana z Trogiru - patrona miasta.Północna Brama Lądowa pochodzi z XVII wieku i jest ozdobiona gzymsem i figurą biskupa Jana Orsini z Trogiru - patrona tego miasta.

Dzieje Trogiru są bardzo burzliwe, miasto w różnych czasowo okresach było pod panowaniem greckich kolonistów, rzymian, wenecjan, włochów, austriaków, węgrów, niemców, francuzów, słowian, jugosłowian, turków.

W II wieku p.n.e. Trogir został zdobyty przez Rzymian, stając się ważnyn ośrodkiem portowym w tej części Morza Adriatyckiego. Okres panowania rzymian trwał kilkaset lat.

W 1123 roku Trogir napadli Saraceni (Arabowie) i niemal całkowicie zniszczyli. Wkrótce został jednak odbudowany i stał się ważnym ośrodkiem handlowym i kulturalnym.

W 1420 roku miasto przeszło w ręce Wenecjan na prawie czterysta lat, kiedy to Trau (jak miasto było nazywane przez Wenecjan) kiedy stało się ważnym centrum gospodarczym. W tym okresie nastąpiła rozbudowa murów obronnych.

Po upadku Wenecji w 1797 roku, Trogir stał się częścią monarchii habsburskiej, która rządziła miastem do 1918 roku z wyłączeniem okupacji francuskiej Napoleona Bonaparte od 1806 do 1814 roku.

Po I wojnie światowej Trogir, wraz z Chorwacją stał się częścią Państwa Słoweńców, Chorwatów i Serbów, a następnie Królewstwa Jugosławi.

Podczas II wojny światowej Trogir został zdobyty przez Włochy i był częścią włoskiego Gubernatora Dalmacji. Od 1944 roku należał do Jugosławii, a od 1991 wszedł w skład państwa  Chorwackiego.
Nie dziwi fakt, że każdy kto tym miastem rządził budował, remontował na swój sposób co skutkuje dzisiaj wieloma stylami architektonicznymi. Tuż za Północną Bramą przy małym placyku, mieści się w dawnym pałacu Garanjin-Fanfogna  Muzeum Miejskie (Muzej grada Trogira) - na planie oznaczone nr 3
Muzeum Miejskie w Trogirze.

My po przejściu kilkudziesięciu metrów dochodzimy na nieduży plac na którym od wieków odbywały się spotkania mieszkańców miasta, zebrania, demonstracje - tu też znajdują się wszystkie ważne budowle Trogirskiej Starówki. Obecnie jest to Plac Jana Pawła II (Trg Ivana Pavla II) - oznaczony na planie nr 4.
To tu zobaczymy Katedrę św. Wawrzyńca, ratusz, dzwonnicę, Miejską Logię, Pałac Ćipiko, Kościół św. Barbary, Wieżę zegarową. Oczywiście największą budowlą górującą nad placem jest Katedra św. Wawrzyńca (katedrala sv. Lovre) - oznaczona na planie nr 5.
Katedra św. Wawrzyńca w Trogirze.
Katedra św. Wawrzyńca w Trogirze.

Katedra przez miejscowych bywa również nazywana Katedrą św. Jana  (sv.Ivav) - patrona miasta. Pierwotnie w tym miejscu stał kościół zniszczony przez Saracenów. 

Na jego ruinach rozpoczęto w roku 1198 budowę obecnej katedry, której budowę ukończono dopiero w XVII wieku - to zaowocowało, że dzisiaj możemy oglądać kilka stylów architektonicznych: najlepiej widać to w bryle dzwonnicy gdzie każde piętro jest w innym stylu i tak: wczesnogotycki parter, bogato zdobione weneckie piętro, oraz renesansową wyższą część budowli.

Warto zwrócić uwagę na wspaniały zdobiony romański portal z roku 1240 - dwa kamienne lwy, po bokach postacie Adama i Ewy okryte jedynie figowymi listkami które są najstarszymi nagimi rzeźbami które powstały w Dalmacji. Portal wykonał chorwacki mistrz Radovan i jego uczniowie w 1240 roku - dlatego bywa nazywany portalem Radovana.
 
Portal wejściowy w Katedrze św. Wawrzyńca w Trogirze.

Cały portal został odnowiony. Nad portalem znajduje się malutka figurka św. Wawrzyńca pod którego wezwaniem jest cała ta katedra.
 
Fragment portalu wejściowego do Katedry w Trogarze.


Niesamowite bogactwo ornamentyki portalu osobami, zwierzętami, motywami roślinnymi  jest zaprzeczeniem skromności  sztuki romańskiej a wynika to chyba z braku skromności samego mistrza Radovana który podpisał się w ten sposób "dzieło mistrza Radovana, najlepszego w swoim fachu".
 
W północnej stronie Katedry św. Wawrzyńca znajduje się wykonana w XV wieku, piękna kaplica św. Jana Trogirskiego (kapela sv.Ivana Trogiranina) ze wspaniałym kolebkowym sklepieniem oraz rzeźbami na ścianach.

Kaplica św.Jana Trogirskiego w Katedrze św. Wawrzyńca

Nad wystrojem kaplicy pracowało trzech chorwackich rzeźbiarzy którzy takim wystrojem kaplicy pokazali całą erę ludzkości. Na dole ścian rzeźby dzieci które z płonącymi pochodniami wychodzą z ciemności - ukazują symbolicznie życie przed Jezusem.

zeźby ściany bocznej w kaplicy św. Jana Trogirskiego.
 
Grobowiecz XIII wieku biskupa Jana
Wyżej na ścianach znajdują się rzeźby dwunastu apostołów, a w centralnej części obecnie mało widoczna rzeźba Jezusa, gdyż w XV wieku ustawiono tu wykonany z czerwonego marmuru sarkofag św.Jana Trogirskiego - przeniesiony z pomieszczenia  skarbca katedry.  W wieku XVIII sarkofag ozdobiono dwoma aniołami.

 
Kasetonowy sufit w kaplicy św. Jana Trogirskiego.
 
 
Pod sufitem kaplicy, na tylnej ścianie znajduje się rzeźba przedstawiająca koronowanie Maryi, natomiast na samym środku kasetonowego sufitu jest sylwetka Boga patrzącego na grobowiec biskupa Jana.
 
Barokowy ołtarz główny w Katedrze w Trogirze.
Katedra św. Wawrzyńca jest świątynią trzynawową, a nawy boczne są oddzielone od nawy głównej pylonami. Ołtarz główny wraz z baldachimem został wykonany w XIII wieku.
Drewniane stalle w Katedrze.
 
Na uwagę zasługują ustawione w prezbiterium po lewej i prawej stronie drewniane stalle z XV wieku. Są wykonane z drewna orzechowego, bogato zdobione z osobnymi siedziskami dla poszczególnych duchownych w nich zasiadających.

Po stronie zachodniej placu Jana Pawła II, naprzeciwko głównego wejścia do Katedry znajduje się Pałac Cipiko (Pałaca Cipiko) należącej niegdyś do zamożnej rodziny trogirskiej - na planie oznaczony nr 6

Pałac Cipiko na Placu Jana Pawła II w Trogirze.

Pałac Cipiko na Placu Jana Pawła II w Trogirze.Gotyckie okna w Pałacu Cipiko.

Pałac Cipiko został wybudowany w XIII wieku a wyróżniają go gotyckie potrójne, arkadowe okna tzw. triforia znajdujące się na pierwszym i drugim piętrze. 

Bryła Pałacu Cipiko powstała z dwóch romańskich kamienic, a obecny wygląd uzyskał w XV wieku. Obecnie mieszczą się w nim mieszkania prywatne oraz prywatne biuro informacji turystycznej.

Sień w Pałacu Cipiko - wejście do prywatnego biura turystycznego.

Po stronie wschodniej Placu Jana Pawła II stoi budynek władz miejskich Trogiru - Ratusz (oznaczony na planie nr 7). Budynek pochodzi z XV wieku. Tu zapadają  decyzje związane z miastem, a że Trogir od roku 1997 jest  wpisany na listę UNESCO w tym budynku są rozpatrywane i wydawane zgody dla mieszkańców i instytucji o wszystkie  budowy, przeróbki i modernizacje.  

Ratusz w Trogirze.
Wewnątrz tej romańsko--gotyckiej budowli znajduje się dziedziniec z kamienną studnią. Podczas II wojny światowej budynek został zniszczony - po wojnie dokonano jego rekonstrukcji.
W środku Ratusz, po lewj Katedra a po prawej Loggia.

Południową stronę Placu Jana Pawła II zamyka  budynek Miejskiej Loggi (Gradska loża) - oznaczony na planie nr 8, oraz wieża zegarowa stojąca w miejscu dawnego kościoła św. Sebastiana - na planie oznaczona nr 9

Plac Jana Pawła II w Trogirze. Od lewej Ratusz, w środku wieża zegarowa, po prawej za parasolami Loggia.

Loggia (budynek sądu) pochodzi z XIV - XV wieku i bardzo łatwo ją rozpoznać po charakterystycznych sześciu kolumnach z różnymi kapitelami, oraz charakterystycznym drewnianym sufitem.

Wieża Zegarowa w miejscu dawnego kościoła św.Sebastiana.Loggia na Placu Jana Pawła II w Trogirze.

Wewnątrz Loggi znajduje się płaskorzeźba autorstwa Nikoli Firentinca - "Alegoria Sprawiedliwości" wykonana w 1471,  oraz płaskorzeźba autorstwa Ivana Meśtrovicia przedstawiająca chorwackiego bana Berislavicia.

Jako, że w loggi mieściła się kiedyś Izba Sprawiedliwości widzimy w niej kamienny stół, za którym zasiadali sędziowie. Stół zdobiony jest reliefem z 1471 roku autorstwa Firentica.

Na wieży zegarowej widoczna mała figurka Chrystusa oraz mała figurka św. Sebastiana upamiętniająca patrona nieistniejącego już w tym miejscu kościoła. 

  Płaskorzeźba alegoria Sprawiedliwości.        Loggia - płaskorzeźba bana Berislavicia.

Dzisiaj w  dawnej sali sądu dla turystów daje występy chorwacki zespół "A Kapella", czyli śpiewają bez podkładu muzycznego, bez instrumentów a jedynie używając własnego głosu.



Kończymy zwiedzanie obiektów ulokowanych wokół Placu Jana Pawła II i ruszamy wąskimi uliczkami w kierunku drugiego brzegu wysepki gdzie znajduje się wysadzona palmami promenada.

     Jedna z wielu kawiarenek pod parasolami.               

Cała stara część Trogiru to prawie niezmieniony układ ulic z pięknymi renesansowymi i barokowymi kamieniczkami wybudowanymi przy wąskich uliczkach przez kolejnych władców.

                            
 

  
 
         

Spacerując wąskimi kamiennymi uliczkami starego Trogiru warto wypatrywać ciekawych obiektów chociażby takich jak kościół św. Jana Chrzciciela (Crkva sv.Ivana Krstitelja) -   na planie zaznaczony nr 11.  Zajdziemy go idąc na południe od ratusza. W tym XIII wiecznym kościele znajduje się płaskorzeźba "Opłakiwanie Chrystusa" oraz grobowiec rodu Cipiko. 
Natomiast w pobliżu wyjścia na promenadę wypatrzyć można benedyktyński klasztor i kościół św. Mikołaja z XI wieku (sv Nikole) - na planie oznaczony nr 12. Tu z kolei znajduje się kolekcja "Kairos" między innymi dwie tempery na drewnie z XIII wieku. I tak oto doszliśmy do tzw. Bramy Morskiej - oznaczonej na planie nr 13.
 
             Klasztor i kościół św. Mikołaja przy ul. Gradska 2.                   Brama Morska w Trogirze - wyjście na promenadę.

Przez Bramę Morską wychodzimy na główny deptak miasta tzw. Riva wysadzany palmami i biegnący wzdłuż Kanału Trogirskiego. Tuż obok Bramy Morskiej dobudowana tzw. Mała Loggia. Mówi się, że w dawnych czasach bramy miasta były zamykane na noc, a loggia została wybudowana by mogła służyć spóźnionym podróżnym przybywającym nocą do miasta. W rzeczywistości, zachowana do dnia dzisiejszego loggia została wybudowana w XVI wieku i pełniła funkcję komory celnej. 
 
Brama Morska i tzw. Mała Loggia - widok od strony promenady.

Wzdłuż całego nabrzeża jest przystań jachtowa, przytulne kawiarenki, restauracje. Patrząc lekko w lewo widać zwodzony most Ciorski prowadzący na wyspę Ciovo - most  na mapce oznaczony nr 14

      Most na wyspę Ciovo nad kanałem Trogirskim.Most na wyspę Ciovo nad kanałem Trogirskim.

Wyspa Ciovo od XV wieku została połączona mostem z miastem Trogir - dzisiaj z uwagi na ładne plaże, zatoczki jest doskonałym miejscem noclegowym i wypoczynkowym dla licznie odwiedzających ją turystów. Warto zadać sobie trochę trudu i przejść mostem chociażby dla zobaczenia Starówki Trogiru widzianej od strony wyspy Ciove. 

       Widok z mostu w kierunku portu na wyspie Ciove.Widok z mostu w kierunku portu na wyspie Ciove.

Widok z mostu na Kanał Trogirski - po lewo port morski na wyspie Ciovo, po prawej promenada przy Starówce Trogiru.

        Widok od strony wyspy Ciovo.Widok od strony wyspy Ciovo.

       Trogir widok z wyspy Ciovo.Trogir widok z wyspy Ciovo.

Wracamy na szeroki bulwar wysadzany palmami, wokół którego skupia się wieczorne życie miasteczka. To przy nim znajdują się hotele, restauracje , bary i kawiarenki.

  Kawiarenka przy bulwarze.       Kawiarnie przy bulwarze/

Kawiarenka na deptaku w Trogirze.

Spacerując pomiędzy kawiarenkami mijamy budynek szkoły którego wejście ozdobione jest kwitnącym pnączem. Intensywny kolor rośliny na tle białych ścian budynku wzbudza zachwyt i ciekawość w każdym turyście.

Budynek szkoły przy bulwarze.

Budynek szkoły przy bulwarze.

W połowie długości bulwaru odchodzi uliczka Blażenog Augustina Kazotica przy której stoi kościół i klasztor św. Dominika - na planie oznaczony nr 16. Jest to kompleks klasztorny z XIV wieku.
Kościół i klasztor św.Dominika. 

Przy klasztorze działa małe muzeum, otwarte codziennie od 9 do 12 i od 17 do 18. Można tu obejrzeć wyroby trogirskich złotników z XV wieku.

Kiedyś Trogir był cały otoczony murami obronnymi które zostały rozebrane w XIX wieku. Pozostały po nich jedynie małe fragmenty w postaci dwóch bram tj. północnej Bramy Lądowej którą wchodziliśmy do Starego Miasta i Bramy Morskiej którą wychodziliśmy na bulwar.  

Zaś z fortyfikacji pozostała jedynie twierdza Kamerlengo z XV wieku, oraz wieża obronna po drugiej  dawnej twierdzy.My podążamy dalej bulwarem w kierunku twierdzy Kamerlengo (Tvrdava Kamerlengo) - na planie oznaczona nr 17.

Widok z bulwaru w kierunku twierdzy Kamerlengo.
 
Twierdza Kamerlengo została wybudowana przez Wenecjan w XV wieku jako uzupełnienie systemu miejskich fortyfikacji. Wybudowana w formie czworoboku posiada wewnątrz duży dziedziniec a od strony morza potężną wieżę.

Twierdza Kamerlengo w Trogirze.
 
 
Twierdza Kamerlengo w Trogirze.

Nazwa twierdzy Kamerlengo wywodzi się od słowa "kamerleng" - kardynał, który swego czasu miał w twierdzy swoją siedzibę. Do twierdzy można wejść po wykupieniu biletu wstępu. Osoba dorosła 25 kun, młodzież - 20 kun, grupa min. 10 osób - 20 kun/osoba. Z twierdzy ładne widoki we wszystkie strony.
 
         Widok z twierdzy Komerlengo w kierunku wyspy Ciovo.
 
           Widok z twierdzy Komerlengo w kierunku Starego Miasta Trogir.

Niedaleko twierdzy Kamerlengo, przy ulicy Hrvatskog Proljeca stoi samotna dzwonnica - nie wspominają o niej żadne przewodniki turystyczne. Jest to dzwonnica dawnego kościoła św. Michała  (crkve sv. Mihovila) - na planie oznaczona nr 19.

Dzwonnica św. Michała w Trogirze.W tym miejscu stał kiedyś kościół i żeński klasztor pod wezwaniem św.Michała. W dniu 23 lutego 1944 roku wszystko zostało zburzone podczas alianckiego bombardowania.
 
Dzwonnica św. Michała w Trogirze.
 
Zginęło wtedy 25 niewinnych mieszkańców Trogiru w wieku od roku do 70 lat. W roku 1952 dzwonnica została odbudowana, aby przypominała o tragedii z II wojny światowej, a był to pierwszy w Dalmacji duży projekt odbudowy takiego zabytku. Po 69-ciu latach od tamtej tragedii, przed samotnie stojącą dzwonnicą ustawiono tablicę upamiętniającą ofiary nalotu.

Okrążając wzdłuż nabrzeża Twierdzę Kamerlengo dochodzimy do ciekawej budowli w formie altany - na planie oznaczona nr 18. Jest tzw. glorieta (z francuskiego gloriette) czyli rodzaj budowli ogrodowej, najczęściej w postaci otwartego pawilonu wznoszonego w ogrodach francuskich albo parkach otwierających perspektywę na malownicze otoczenia.
 
Glorieta marszałka Marmonta w Trogirze.

Ta w Trogirze  w postaci pawilonu kolumnowego zbudowana była w czasach panowania francuskiego dla marszałka Marmonta który ponoć w tym miejscu lubił grać w karty i podziwiać zachody słońca. Jedno jest pewne, widoki na morze i góry w czasie zachodzącego słońca były  na pewno piękne.

        Widok z gloriety w kierunku morza.Widok z gloriety w kierunku morza.

Będąc przy altanie trudno nie zauważyć pozostałości drugiej twierdzy w postaci samotnej baszty. Jest to tzw. baszta św. Marka (na planie oznaczona nr 20) stojąca przy kanale wodnym (na planie oznaczony nr 22)  oddzielającym stały ląd od wyspy ze Starówką.

Glorieta i baszta św.Marka w Trogirze.
Baszta św. Marka pochodzi z XV wieku i wchodziła w skład systemu obronnego miasta wzmacniając mury obronne od strony północno-zachodniej. Obecnie znajduje się w niej Dom Muzyki Dalmatyńskiej (Kuca dalmatinnske glazbe).

Baszta św. Marka widziana od strony kanału wodnego.

My wracamy wzdłuż kanału w kierunku Bramy Północnej od której zaczęliśmy zwiedzanie. Po drodze znajduje się kładka na stały ląd - wyłącznie dla pieszych. Wzdłuż kanału ciągnie się park w którym można w cieniu odpocząć.

Po lewej park wzdłuż kanału, w głębi kładaka dla pieszych na stały ląd.
 
Na koniec coś dla ciała, po opuszczeniu wyspy po lewej stronie.bezpośrednio za mostem znajduje się bazar (na planie oznaczony nr 21) - niezwykle barwne miejsce pełne owoców, warzyw, regionalnych specjałów takich jak oliwa, sery, miód, oliwki.  Sprzedawcy są bardzo życzliwi a większość turystów zostawia tu sporo pieniędzy. Są też kawiarenki - można wypić kawę z widokiem na przystań jachtową.

  Bazar w Trogirze.       Bazar w Trogirze.

Kawiarenki na bazarze w Trogirze.

Jak widać Trogir jest jednym z ładniejszych miasteczek Chorwacji, oprócz dużej ilości nagromadzonych obiektów zabytkowych pozwala nacieszyć się spacerami po wąskich uliczkach, podwórkach, zaułkach, spędzenia wolnego czasu  w licznych kawiarenkach, barach. Poniżej, jeszcze kilka zdjęć z Trogiru. 
        

                                         






My ruszamy na zwiedzanie Splitu.

Powrót do strony głównej:   STRONA GŁÓWNA
 
 


www.wikipedia.org
www.wikipedia.org
www.e-trogir.org
www.chorwacjaonline.com.pl

 


Wspierane przez Hosting o12.pl