FOTOGRAFIA AMATORSKA
Zbigniew Wójcik
   STRONA GŁÓWNA      RADOM I OKOLICE RADOMIA (w promieniu do 100km)      Chęciny i okolice część 2 (Zamek)
 
 
Wycieczka pieszo-rowerowa Chęciny i okolica -  część II  (Zamek)
                                                                                                                            Wycieczka z dnia 29 kwietnia 2016 r.

 Widok na Chęciny z Góry Zelejowej.Widok na Chęciny z Góry Zelejowej.
 
Część I spaceru po uliczkach Chęcin zakończyliśmy na głównym parkingu pod zamkiem zlokalizowanym po stronie południowej zamku. Dla przypomnienia pokazuję trasę całego spaceru, oraz jej profil wysokościowy.

Trasa spaceru uliczkami Chęcina 
  
 
3,1 km spaceru - Parking pod zamkiem. Z centrum Chęcin można do niego dojechać ulicą Jędrzejowską, natomiast z trasy E-7 Warszawa - Kraków  należy skręcić  w miejscowości  Podzamcze  (na zakręcie drogi E-7).

  Porking pod zamkiem w Chęcinach      Porking pod zamkiem w Chęcinach
Z parkingu do zamku podchodzimy ładną brukowaną aleją przy której ustawione są kioski z pamiątkami, mapami i innymi różnościami.


3,17 km spaceru - małe skrzyżowanie dróżek.  Schody na wprost prowadzą do WC a po zwiedzeniu zamku można nimi również powrócić na parking pod zamkiem. W prawo nasza alejka prowadząca do zamku. (Po prostu okrężna trasa zwiedzania - wchodzimy wschodnim wejściem a wychodzimy zachodnim).
Król Polski i Czech - Wacław II.
Wzdłuż alejki którą podchodzimy ustawiono rzeźby znakomitości polskich - są królowie, ich żony, przedstawiciele szlachty, rycerstwa polskiego, wojów.  Oto kilka z tych postaci:
  Król Polski Władysław Łokietek (1260-1333)           Woj z okresu panowania Władysława Łokietka.               Elżbieta Łokietkówna - córka Władysława Łokietka.

   Król Polski Kazimierz Wielki (1310-1370)          Król Polski Władysław Jagiełło (1352-1434)               Król Polski Stefan Batory (1533-1586)
Podchodząc coraz wyżej mamy możliwość poznać wybitnych Królów Polski i równocześnie podziwiać ruiny chęcińskiego zamku. Dojście do placyku z ustawionymi armatami to znak że musimy szykować "kasę"  na bilet wstępu upoważniający do wejścia w mury zamkowe.

   Zamek w Chęcinach od strony południowej.      Zamek w Chęcinach widziany z placu przed kasą.

Wieża więzienna zamku w Chęcinach widziana z placu przed kasą.

Placyk z armatami obok kasy biletowej.
3,5 km trasy spaceru - pomieszczenie kasy biletowej przed wejściem w obręb murów zamkowych. Bilet wstępu obejmuje zwiedzanie zamku, lochu, skarbca oraz wejście na dwie baszty widokowe, darmowy parking.  Bilet wstępu w 2016 r.:    normalny -  12 zł,  ulgowy - 9 zł.
Zamek można zwiedzać przez cały rok za wyjątkiem:  1 stycznia, Niedzieli Wielkanocnej,  1 listopada oraz 24, 25 i 31 grudnia.
Godziny otwarcia:         styczeń,  luty, listopad i grudzień   -   od 9:00   do   15:00
                                          marzec     -    od 9:00    do     16:00
                                          kwiecień  -    od 9:00    do     18:00
                                          maj, czerwiec, wrzesień  -   od   9:00   do    19:00
                                          lipiec, sierpień                  -   od   9:00   do    20:00
                                          październik  -  od 9:00   do   17:00
 
 

3,6 km trasy spaceru - główna brama wjazdowa na zamek (wejście wschodnie). Tuż przed bramą doskonały punkt widokowy w kierunku północnym. Widać Chęciny i pasmo Zelejowskie.

Zamek w Chęcinach - główna brama wjazdowa i baszta więzienna.

       Widok od strony bramy głównej w kierunku północnym.Widok od strony bramy głównej w kierunku północnym.
Przez dawną główną bramę wjazdową wchodzimy w obręb murów obronnych zamku który posiada długą i ciekawą historię. Nie jest znana dokładna data budowy zamku. 
Brama główna widziana od środkaPrawdopodobnie było to na przełomie XIII i XIV wieku, a wśród budowniczych wymienia się najczęściej króla czeskiego Wacława II, który rozpoczął pierwsze fortyfikacje.
 
        Brama główna od zewnątrz

Natomiast na pewno wiadomo, że zamek istniał w 1306 roku kiedy to Władysław Łokietek nadał zamek i 11 wiosek znajdujących się w jego okolicy biskupowi krakowskiemu Janowi Muskacie.

Rok później po wykryciu spisku przeciwko władzy królewskiej przywilej został odebrany, a zamek stał się ośrodkiem władzy królewskiej w zakresie gospodarczym, politycznym i militarnym.

W pierwszym okresie istnienia zamku wybudowana została część wschodnia składająca się z muru obwodowego i dwóch cylindrycznych wież oraz budynku mieszkalnego. Poniżej plan dzisiejszych pozostałości zamku, oraz różne rekonstrukcje wyglądu zamku.

Plan ruin zamku w Chęcinach.


  Rekonstrukcja wyglądu zamku Chęciny.     Rekonstrukcja ruin zamku w Chęcinach.

Pierwotny zamek  Górny (na zdjęciu poniżej) został wybudowany na skalistym grzbiecie wzgórza i jest najstarszą częścią zamku. Początkowo miał jedynie jedną wieżę o średnicy ok. 8 metrów.
Rekonstrukcja Zamku Górnego w Chęcinach
Dopiero w wieku XIV rozbudowano go w formie wydłużonego prostokąta o wymiarach ok. 20 x 50 m, z wieżą od zachodniej strony. 

Pomiędzy wieżami powstał dziedziniec, a przy jego północnej stronie (od strony Chęcin) wybudowano budynek mieszkalny. 

Dziedziniec Zamku Górnego w Chęcinach.
 

W tym też czasie wzmocniono wjazd do zamku poprzez wybudowanie przedramienia i zabudowanie przestrzeni pomiędzy bramą a budynkiem przy wschodniej wieży. Brama wschodnia została przebudowana, a na jej poziom prowadzi drewniany pomost. Do dzisiejszych czasów przetrwało jedno sklepione pomieszczenie, w którym jak się sądzi znajdowała się kaplica nad którą było pomieszczenie skarbca.
Współczesny skarbiec na zamku w Chęcinach.

      
W wieku XV do zamku górnego dobudowano od strony zachodniej tzw. zamek dolny o dużym dziedzińcu z prostokątną basztą i budynkiem z furtą zachodnią. Poniżej zdjęcie wykonane z wieży więziennej na którym widoczny jest cały Zamek Dolny.

    Zamek Dolny w Chęcinach - widok z wieży więziennej.Zamek Dolny w Chęcinach - widok z wieży więziennej.
Na zdjęciu górnym na pierwszym planie okrągła zachodnia wieża strażnicza, dalej prostokątna baszta północno-zachodnia a pomiędzy nimi obszerny dziedziniec Zamku Dolnego. Po lewej stronie w dole widoczny główny parking pod zamkiem. Z prawej strony prowadząca z zamku do Chęcin ścieżka Błędnego Rycerza. Za zamkiem widoczne Wzgórza Chęcińskie z kulminacją Góry Rzepka (356,8 m.n.p.m.).
Kto ma chęć pokonania kilkudziesięciu metrów schodami może w ramach zakupionego biletu wspiąć się na punkt widokowy okrągłej wieży więziennej (zaraz po wejściu w obręb murów) lub na punkt widokowy w prostokątnej wieży na Zamku Dolnym. Naprawdę warto trochę się potrudzić - widoki są wspaniałe.

Widok w kierunku pólnocno-wschodnim.
Na zdjęciu górnym widok w kierunku północno-wschodnim.  Widoczna znaczna część Chęcin, droga wylotowa nr 762, węzeł drogowy przy drodze szybkiego ruchu S-7. Za węzłem po prawej stronie Pasmo Posłowickie, zaś po lewej Pasmo Bolechowickie (niższe), za nim pasmo Zgórskie (wyższe).

Widok w kierunku północnym.
Na zdjęciu górnym widok w kierunku północnym gdzie wspaniale widać centrum Chęcin - Rynek Górny, Rynek Dolny. W dalszej perspektywie  po lewej stronie Pasmo Zelejowskie, zaś dalej na wprost Pasmo Bolechowickie i Pasmo Zgórskie. 

Widok na centrum Chęcin - Rynek Górny i Dolny

Rynek Górny i Dolny w Chęcinach.
Patrząc w kierunku północno-zachodnim ujrzymy charakterystyczną budowlę w Chęcinach tj. Halę Sportową przy ul. Armii Krajowej, zaś w dalszej perspektywie Pasmo Zelejowskie.

    Widok w kierunku północno-zachodnim.Widok w kierunku północno-zachodnim.

Widok w kierunku południowo-zachodnim (Parking głowny pod zamkiem).
Z dziedzińca Zamku Górnego schodzimy obok zachodniej wieży strażniczej na dziedziniec Zamku Dolnego którego charakterystyczną budowlą jest prostokątna baszta północno-zachodnia. Jak widać na zdjęciu również na tej baszcie jest ogólnodostępny punkt widokowy.

Baszta północno-zachodnia na Zamku Dolnym w Chęcinach.Dziedziniec Zamku Górnego z zachodnią wieżą strażniczą.

Duże prace budowlane na zamku w Chęcinach były przeprowadzone w drugiej połowie XIV wieku.

Wtedy do zamku górnego dobudowano zamek dolny otoczony kamiennym murem, z dziedzińcem zbliżonym do prostokąta o wymiarach ok. 30 x 60 m. Pośrodku dziedzińca znajduje się otwór po studni sięgającej 100 m w głąb skały. 

Na dziedzińcu stały drewniane zabudowania gospodarcze takie jak kuźnia, stajnia, piekarnia i inne.
 
Dziedziniec Zamku Dolnego w Chęcinach.
W narożniku południowo-zachodnim stał murowany piętrowy budynek z furtą. Obecnie w tym miejscu  są krużganki i brama południowo-zachodnia którą wychodzi się z zamku w kierunku centrum Chęcin lub w kierunku głównego parkingu pod zamkiem.

Zamek dolny  część północno-zachodnia
Zamek chęciński odgrywał bardzo ważną rolę w ówczesnej Polsce. Tu za panowania Władysława Łokietka odbył się w 1331 roku "Pierwszy Zjazd Ziem Polskich" na którym zdecydowano o przystąpieniu do wojny z zakonem krzyżackim. Tu przechowywano skarbiec koronny a również służył  jako schronienie dla królewskich rodzin.

Dziedziniec zamku dolnego - widok w kierunku zamku górnego.
Pod koniec XVI wieku warownia straciła na znaczeniu gdyż złupili ją Rokoszanie i kolejne najazdy Rakoczego, Szwedów. W roku 1933 ruiny zamku uznano za zabytek i dzisiaj po kolejnych zabezpieczeniach możemy go oglądać jako trwała ruina chroniona prawem.

3,71 km spaceru - bramą południowo-zachodnią wychodzimy poza mury zamkowe i idziemy w prawo w kierunku centrum Chęcin. Ścieżka którą podążamy zwana jest "Ścieżką Błędnego Rycerza" - na moim planie zaznaczona nr 8.

Ścieżka Błędnego Rycerza w Chęcinach.

Widok ze Ścieżki Błędnego Rycerza w kierunku północno-zachodnim.
Schodzimy wygodną Ścieżką Błędnego Rycerza i podziwiamy widoki. Z tyłu pozostaje zamek, a  przed nami panorama na centrum Chęcin z wybijającą się sylwetą kościoła św. Bartłomieja Apostoła.
 
Zamek w Chęcinach - widok ze ścieżki Błędnego Rycerza.

        Widok na Chęciny ze Ścieżki Błędnego Rycerza.Widok na Chęciny ze Ścieżki Błędnego Rycerza.
Dochodzimy do ul. Mnisiej gdzie otwiera się szerszy widok na Pasmo Zelejowskie i Chęciny. Pośród budynków można dojrzeć  od lewej kościół i klasztor Sióstr Bernardynek, w środku charakterystyczny dach hali sportowej i na prawo zielony dach kościoła i klasztoru Franciszkanów. Do tych obiektów dojdziemy w czasie dalszego spaceru.

    
3,95 km spaceru - nasza ścieżka z zamku dochodzi do ulicy Mnisiej. W prawo za ok. 50 metrów kościół św. Bartłomieja Apostoła - na moim planie oznaczony nr 9.

Kościół św.Bartłomieja Apostoła w Chęcinach.
Kościół św. Bartłomieja Apostoła w Chęcinach uchodzi za jedną z najstarszych budowli w tym miasteczku. Nie jest znana dokładna data wybudowania kościoła gdyż nie zachowały się dokumenty jego erekcji. 
 
 Kościół św. Bartłomieja - widok od strony ul. Radkowskiej.Kościół św. Bartłomieja - widok od strony ul. Radkowskiej.

Przyjmuje się, że prawdopodobnie został ufundowany w 1325 roku przez Władysława Łokietka, a rozbudowany ok. roku 1350 przez Kazimierza Wielkiego.

Kościół stojący na stoku zbocza ładnie się komponuje z zamkiem na Górze Zamkowej. Kościół jest trzynawowy o równej wysokości i szerokości tych naw. Od wschodu znajduje się wieloboczne prezbiterium nieco szersze od nawy środkowej. 

 Od strony miasta czyli od południa w 1614 roku dobudowano renesansową kaplicę Trzech Króli, zwaną także kaplicą rodu Fodytów. Od strony zamku znajduje się kruchta z pierwszej połowy XVII wieku oraz kwadratowa kaplica z przełomu XVII/XVIII wieku. Od zachodu, w osi nawy głównej stoi niedokończona z uwagi na osiadanie gruntu wieża której budowę zaczęto w 1830 roku. Nie mam zdjęć z wnętrza kościoła, gdyż zarówno on jak i pozostałe obiekty na trasie były zamknięte.

Kościół św. Bartłomieja - widok od strony Rynku Górnego.

Kościół św. Bartłomieja - widok od strony zamku.
Wracamy na ul. Mnisią i idziemy w kierunku zachodnim. Na 4,25 km trasy spaceru przecinamy ulicę Jędrzejowską i schodami wzdłuż muru klasztornego Sióstr Bernardynek schodzimy w dół.  Trasa którą teraz idziemy to tzw. "Ścieżka Mnicha" - na moim planie oznaczona nr 6.

4,36 km trasy spaceru - mały placyk po zejściu ze schodów. Po jego prawej stronie ogrodzony wysokim kamiennym murem kościół i klasztor Sióstr Bernardynek - na moim planie oznaczone nr 4.

"Ścieżka Mnicha" w Chęcinach.

Kościół i klasztor Sióstr Bernardynek - widok od strony "Ścieżki Mnicha".
 Po przeciwnej stronie placyku, na prywatnej ogrodzonej posesji przy ul. Ogrodowej stoi budynek dawnego kościoła szpitalnego św. Ducha - na moim planie oznaczony nr 5. Określany jest jako obiekt z XVII lub nawet XV wieku. 

  Dawny kościół szpitalny św. Ducha w Chęcinach.      Dawny kościół szpitalny św. Ducha w Chęcinach.
4,46 km trasy spaceru - ulica Małogoska róg ulicy Franciszkańskiej.  Po prawej stronie wejście do kościoła i klasztoru Sióstr Bernardynek. 

Kościół i klasztor Sióstr Bernardynek w Chęcinach.Kościół i klasztor Sióstr Bernardynek w Chęcinach.

Początki zakonu żeńskiego w Chęcinach sięgają XVI wieku, kiedy to już w 1529 roku istniała grupa zakonnic (tercjanki franciszkańskie) które z czasem stworzyły w 1643 roku klasztor Klarysek.

W czasie zaborów, w roku 1864 decyzją władz carskich nastąpiła kasata zakonu Klarysek. W roku 1930 do Chęcin przybyły z Wilna siostry bernardynki zajmując klasztor i kościół.

Obecnie cały zespół składa się z orientowanego kościoła oraz połączonego z nim od wschodu budynku klasztornego. Obiekty te przylegają od południa do ulicy Małogoskiej, a z pozostałych trzech stron działka otoczona jest wysokim kamiennym murem.  Oczywiście tu też wszystko zamknięte na cztery spusty - nie wiem czy w ogóle kiedyś można wejść. 

Naprzeciwko kościoła, na skwerku pomnik pamięci ofiarom zbrodni hitlerowskich i stalinowskich  pomordowanych  w okresie zniewolenia narodu polskiego ufundowany prze mieszkańców Chęcin.


Ulicą Franciszkańską  oddalamy się od kościoła Sióstr Bernardynek w kierunku ostatniego obiektu na naszej trasie spaceru tj.  kościoła i klasztoru franciszkanów. Na 4,62 km spaceru dochodzimy do odchodzącej w prawo ulicy Floriańskiej. Za murem widać kościół franciszkanów.

Kościół Franciszkanów - widok od strony ul. Floriańskiej.Kościół Franciszkanów - widok od strony ul. Franciszkańskiej.

Ten ostatni obiekt na trasie naszego spaceru ma bardzo długą, ciekawą a zarazem najbardziej udokumentowaną historię - oto ona w wielkim skrócie:
  • Murowany kościół oraz drewniany  klasztor został ufundowany przez króla Kazimierza Wielkiego w 1368 roku za pozwoleniem papieża Urbana V z dnia 5 marca 1367 roku.
  • W 1465 roku, podczas wielkiego pożaru Chęcin drewniany klasztor spłonął
  • W 1581 roku kościół został przejęty przez kalwinistów zwanych "Braćmi polskimi" lub arianami.
  • Po 15 latach franciszkanie odzyskali kościół i nastąpiła jego rozbudowa - dobudowano krużganki, barokową kaplicę pod wezwaniem św.Leonarda, zwanej też kaplicą Branickich (starosta chęciński mający duży wkład w odbudowie kościoła).
  • W 1817 roku Rada Administracyjna Królestwa Polskiego wydała w imieniu cara Aleksandra I dekret o kasacji kościoła i klasztoru i urządzeniu w nim więzienia. Część drobnego wyposażenia została przeniesiona do klasztoru Sióstr Klarysek, a ołtarze, ambona, organy zostały sprzedane na licytacji. Pozostawiono jedynie wyposażenie kaplicy Leonarda gdyż miała służyć jako kaplica więzienna. Funkcje więzienia budynki pełniły przez 110 lat.
  • Po likwidacji więzienia tj. od roku 1927 budynki przeszły na własność państwa i pełniły różne funkcje - był tu sąd grodzki, szkoła podstawowa, szkoła kamieniarska, zakłady mięsne, warsztaty tkackie, łaźnia miejska.
  • Restauracja w kościele franciszkanów w Chęcinach.W 1960 roku władze państwowe odnowiły budynki i przekazały je na cele turystyczne - powstały pokoje hotelowe, w kościele urządzono restaurację a w kaplicy św.Leonarda bar z rozbieranymi dziewczynami. (dwa zdjęcia z internetu).  Pomimo protestów funkcjonowało to przez 19 lat.

Bar w kaplicy św. Leonarda w Chęcinach.

  • W 1991 roku klasztor i kościół powrócił do franciszkanów i nastąpiły prace remontowe przywracające obiekty do swojego pierwotnego przeznaczenia. W dniu 3 sierpnia 1997 roku, Biskup Kielecki, Profesor Kazimierz Ryczan poświęcił kościół i nadał mu tytuł  "Podwyższenia Krzyża Świętego".

       
 
 Kościół Franciszkanów w Chęcinach.
4,74 km trasy spaceru - hala sportowa przy ulicy Armii Krajowej w Chęcinach. Koniec spaceru podczas którego odwiedziliśmy ważniejsze obiekty turystyczne Chęcin włącznie z zamkiem na Górze Zamkowej.

Hala Sportowa w Chęcinach.


Powrót do strony głównej:   STRONA GŁÓWNA
 
Powrót do części 1:   >Chęciny i okolica cz.1
 
Wspierane przez Hosting o12.pl